Antwerpen wil illegale drugsdealers onmiddellijk het land uit

Antwerpen wil illegale drugsdealers onmiddellijk het land uit

Antwerpen wil illegale drugsdealers onmiddellijk het land uit

Print
6 DECEMBER 2008 - De Antwerpse burgemeester Patrick Janssens (sp.a) heeft met de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) een akkoord gesloten om illegale drugsdealers onmiddellijk na vatting door de politie uit het land te laten zetten. Zo wil hij paal en perk stellen aan de drugsoverlast in bepaalde Antwerpse wijken. DVZ houdt iedere dag twee plaatsen vrij in zijn gesloten centra voor illegale drugsdealers uit Antwerpen. De stad doet daarmee wat Charleroi al sinds augustus 2007 doet. Maar... het experiment in Charleroi om illegale drugsdealers onmiddellijk uit het land te verwijderen is niet zo succesvol, omdat meestal de identiteit van de dealers niet kan worden vastgesteld, waardoor ze niet kunnen worden gerepatrieerd. Dat blijkt uit cijfers van migratieminister Annemie Turtelboom (Open Vld).

Charleroi heeft sinds augustus 2007 recht op twee plaatsen voor illegale drugsdealers in de gesloten centra per week. Antwerpen krijgt er zelfs twee per dag. Maar wat levert dat op?

Volgens migratieminister Annemie Turtelboom voerden de politiediensten in Charleroi sinds 18 juni 2008 dertien acties waarbij 90 illegale drugscriminelen werden opgepakt. Slechts 27 kwamen in een gesloten centrum terecht en daarvan zijn er momenteel 4 gerepatrieerd.

Van de grote hoop (20 op de 27) is de identiteit nog niet vastgesteld en vier van deze twintig werden alweer vrijgelaten en daarnaast is ook nog één ontsnapt.

Eerder onderzoek van de Gentse criminologen Brice De Ruyver en Tim Surmont toonde het pijnpunt aan. De illegale drugsdealers in Antwerpen en Charleroi zijn meestal Marokkanen of Algerijnen uit het Rifgebergte. Ze hebben doorgaans enige tijd illegaal in Spanje in de fruitteelt gewerkt en werden daar gerecruteerd door de georganiseerde misdaad om drugs te dealen. Dat gebeurde al dan niet onder dwang.

Als ze in België worden gevat en in de bajes vliegen, dan stuurt de misdaadorganisatie het geld dat ze anders normaal verdiend zouden hebben met dealen, op naar hun familieleden in het Rifgebergte. Maar eens ze vrij zijn, worden ze onder druk gezet om opnieuw te dealen om deze schuld af te betalen. En zo blijven ze noodgedwongen in het circuit.


Een drugsactie van de politie

Ook Europol stelde vast dat een deel van deze dealers gedwongen dealt, maar zeker niet iedereen. De vraag of dezelfde criminele organisatie tegelijkertijd mensen verhandelt én drugs dealt, dan wel of meerdere organisaties elkaar vinden in de drugspanden in de grote steden, is nog niet uitgeklaard door de politie.

Het is evenwel bepaald niet gemakkelijk om deze illegalen daadwerkelijk te repatriëren. Eerst moet de identiteit worden vastgesteld en dat lukt vaak niet. Maar zelfs als het wel lukt: Algerije neemt sowieso niemand terug en ook Marokko doet nog altijd moeilijk.

Discriminatie of gewapend bestuur?

Er zijn nog enkele bijkomende problemen, die woensdag in de Kamercommissie Binnenlandse Zaken aan bod kwamen. Daar werd de beleidsnota van Annemie Turtelboom besproken.

Volksvertegenwoordiger Filip De Man, de migratiespecialist van het VB, noemde het systeem van Antwerpen en Charleroi "op twee vlakken discriminerend":

* omdat illegale drugsdealers in andere steden dan Antwerpen en Charleroi gewoon een bevel om het grondgebied te verlaten krijgen, "een briefje waardoor ze hier toch blijven", terwijl illegale dealers in Antwerpen en Charleroi worden opgesloten;

* omdat het systeem geldt voor drugs en niet voor andere zware misdrijven.


Annemie Turtelboom

Turtelboom antwoordde hierop dat de regeling momenteel inderdaad geldt voor twee steden. "Maar als andere steden ons iets soortgelijks vragen, zullen wij daar op ingaan. Ook als het om andere misdrijven gaat. Van discriminatie is dus geen sprake".

Turtelboom vond terzake dat het "belangrijker is om drugsdealende illegalen die overlast veroorzaken, te verwijderen dan om illegalen die goed geïntegreerd zijn uit het land te zetten".

De minister wil een "gericht verwijderingsbeleid" voeren. Eerder dan passief af te wachten wie in de gesloten centra binnenkomt en die mensen te verwijderen, wil ze het beleid sturen en prioriteiten stellen. Ze is terzake voor meer "gewapend bestuur", waarbij alle ambtelijke diensten met de politie samenwerken om een bepaald criminaliteitsfenomeen onder controle te krijgen.

De minister stipte nog aan dat als de steden aan DVZ vragen om voor punctuele parketacties op een specifieke dag, een reeks plaatsen in de gesloten centra vrij te houden, dat ook gebeurt. "Zo doen we dat al geruime tijd voor Antwerpen als er acties in de prostitutiebuurt zijn". Maar dat is uiteraard nog iets anders dan altijd twee plaatsen vrijhouden, zoals voor Antwerpen (twee per dag) of Charleroi (twee per week).

Vervolgen of niet?

De Man had nog andere vragen bij het experiment. "Moeten die illegale drugsdealers niet eerst worden vervolgd? Gaan de parketten ermee akkoord dat zij zomaar uit het land worden verwijderd?"

Turtelboom: "Als het parket gevatte illegale drugsdealers wil vervolgen voor ze uit het land worden gezet, dan moet dit uiteraard gebeuren".

De Man kondigde woensdag al aan dat hij ook justitieminister Jo Vandeurzen wil ondervragen over wat de parketten denken van deze regeling.


Filip De Man

Bedenkingen

1. De meeste van deze drugsdealers zullen hoedanook vervolgd moeten worden. En dat is een stuk makkelijker als ze in België zijn. Een opsporingsonderzoek zal de verwijdering uit het land vertragen, zodat de maatregel mogelijk zelfs zinloos wordt. Men mag niet vergeten dat een illegaal die 8 maanden in een gesloten centrum verblijft, automatisch weer moet worden vrijgelaten. En in zo'n periode is een rechtszaak niet volledig afgehandeld. Bovendien kan de opsluiting in een gesloten centrum niet als alternatief gebruikt worden voor de voorlopige hechtenis.

2. Het zou goed zijn mocht het college van procureurs-generaal algemene richtlijnen uitvaardigen. Richtlijnen, die een aantal vragen beantwoorden.

* Is het wel een goed idee om deze illegale drugsdealers onmiddellijk uit het land te zetten en de strafzaak dan maar te seponeren, terwijl de autochtone én de "legale" allochtone dealers wél voor de rechter worden gebracht? Worden illegale drugshandelaars dan niet bevoordeligd? In welke gevallen zou seponering kunnen, in welke niet? Moeten (mogen) de parketten een lik-op-stuk-beleid toepassen op deze dealers via het snelrecht?

* Wordt het niet al te makkelijk voor drugshandelaars, die vaak ook mensenhandelaars zijn? Ze moeten immers gewoon maar illegalen inschakelen om drugs op straat te dealen, want die blijven bij betrapping dan toch straffeloos en kunnen op Belgische kosten terug naar hun herkomstland? Zou dit niet het aantal illegale drugshandelaars enorm doen toenemen?

* Moet aan de herkomstlanden gevraagd worden om de vervolging over te nemen? En zullen die dat doen? Of nog: zullen die herkomstlanden een straf tegen hun eigen onderdanen volledig uitvoeren als de illegale dealer die verwijderd is hier achteraf bij verstek is veroordeeld?

* Zou het gerecht niet beter wat meer gebruik maken van artikel 6 uit de drugswet dat lichtere straffen mogelijk maakt voor personen die het netwerk verklikken? Of zou dat niet veel opleveren?

* Moeten illegale drugsdealers die ook slachtoffer zijn van mensenhandel een recht op een verblijfsvergunning in België krijgen overeenkomstig de Payoke-regeling, als ze meewerken aan het gerechtelijk onderzoek tegen het netwerk dat hen uitbuit? Moet dit kunnen en onder welke voorwaarden dan? Moet de wet gewijzigd worden?

3. Uiteindelijk gaan al deze vragen over de prioriteiten bij de bestrijding van de criminaliteit: welk misdrijf moet voor het parket voorrang krijgen als meerdere misdrijven samenvallen; onder welke voorwaarden mag wat geseponeerd worden, zonder dat al te veel discriminatie met vergelijkbare legale groepen ontstaat. Alleen het college van procureurs-generaal kan daar de krijtlijnen trekken.


Zie: DE RUYVER, B. en SURMONT, T., Grensonverschrijdend drugstoerisme, 2007, Maklu, Antwerpen, 129 p.


Lees ook:

Marion van San brengt Belgische illegalen in kaart


Nu in het nieuws