Kamercommissie Justitie versoepelt wapenwet

Kamercommissie Justitie versoepelt wapenwet

Kamercommissie Justitie versoepelt wapenwet

Print

4 JULI 2008 - De Kamercommissie Justitie heeft vrijdagmiddag met een merkwaardige meerderheid van CD&V, cdH, Open Vld, MR, PS én Vlaams Belang, een nieuwe wapenwet goedgekeurd. De regeringsmeerderheid had hierover na zes maanden onderhandelen een akkoord bereikt en het VB ondersteunde dat. De wapenwet wordt deels verstrengd, maar toch vooral versoepeld. De wapenvergunning zal geen vijf jaar meer duren, maar onbeperkt worden; familiestukken kunnen wettig behouden blijven zonder onklaarmaking van het wapen; medische attesten en examens hoeven niet meer voor de meeste wapenvergunningen.

Door de wapenwet van 8 juni 2006 is ieder wapenbezit verboden, tenzij je daarvoor een vergunning van vijf jaar hebt. Die kon je krijgen als je jager of sportschutter was, of als je het wapen nodig had voor je beroep of voor je persoonlijke verdediging. De mensen met wie je samenwoont moeten akkoord gaan met het wapenbezit en je moet een reeks proeven doorlopen.

De wet heeft een lange voorgeschiedenis die al teruggaat tot justitieminister Tony Van Parys (CD&V). Maar de wapenlobby's uit Wallonië, waar de jacht welig tiert, de boeren thuis wapens hebben om hun oogst tegen wilde dieren te beschermen en je enkele grote wapenfabrieken hebt, én de sportschuttersverenigingen uit Limburg slaagden er telkens in om de wet tegen te houden.

Na de racistische moorden van Hans Van Themsche was dat niet meer mogelijk. Evenwel: nog voor Van Themsche voor assisen was verschenen, wilden de oranje-blauwe onderhandelaars de wet alweer versoepelen.

De Kamercommissie Justitie vergaderde toen wel acht keer over de nieuwe wapenwet, waarvan de verandering telkens als "hoogdringend" werd bestempeld. Uiteindelijk werd alleen de datum tot wanneer mensen illegale wapens zonder risico op vervolging kunnen binnenleveren en voor hun gewone wapens een vergunning kunnen aanvragen, verlengd tot 31 oktober 2008.

Deskundigen wezen toen al op het ongelukkige van deze lange termijn van meer dan twee jaar. In deze periode kunnen mensen die betrapt worden op illegaal wapenbezit hun wapens gewoon aangeven aan de gouverneur en zo een procedurekwestie scheppen waardoor ze mogelijk ontsnappen aan een strafrechtelijke veroordeling.

Mensen leveren wapens in

Vervolgens vernietigde het Grondwettelijk Hof een paar stukken van de wapenwet o.m. met betrekking tot het passief wapenbezit.Het gaat om drie gevallen:

1. Vroeger konden wapenliefhebbers een vergunning krijgen voor wapens die ze niet effectief gebruikten. Al die vergunningen moesten worden hernieuwd, maar door de wet van juni 2006 kon dit alleen voor wie een van de in de wet opgesomde wettige redenen had om een wapen actief te bezitten. Alle anderen moesten hun wapen van de hand doen, zodat volgens het Hof hun eigendomsrecht geschonden werd.

2. Eveneens onder de oude wet van voor 2006 waren veel wapens vrij verkrijgbaar en was er dus geen enkele controle op de verwerving ervan. Sommige mensen hebben zulke wapens toen gekocht, maar die zijn in 2006 plots vergunningsplichtig” geworden. De gevolgen hiervan zijn dezelfde als die voor de “oude vergunde wapens”.

3. En dan heb je nog mensen een wapen erfden. Velen moesten die wapens na de wet van 2006 van de hand doen. Maar ook wie nu een wapen erft, zou het niet kunnen behouden tenzij hij er ook echt wil mee schieten en dat mag. Ook dit beschouwt het Hof als een aantasting van het eigendomsrecht.

De nieuwe meerderheid palaverde liefst zes maanden over de hervorming van de wapenwet, die al een jaar geleden hoogdringend werd genoemd en bereikte uiteindelijk dan toch een compromis.

Verstrengingen

* De wapenverkoop via het internet (en via postorderbedrijven) wordt uitdrukkelijk verboden voor tussenpersonen. Voor wapenhandelaars en wapenproducenten was dit verbod er al, maar ze mochten op hun sites wel hun waar met de prijzen voorstellen, zonder ze evenwel te verkopen via het net.

Voor gewone burgers, die op hun website een kleine veiling organiseren of op de site van de Koopjeskrant wapens verkopen, gold het verkoopverbod op het internet nog niet. Dat verandert nu. Deze (tussen)personen zullen in de toekomst ook strafbaar zijn.

* Bovendien wordt het voor veroordeelde criminelen moeilijker dan nu om een wapenvergunning te krijgen. Al wie veroordeeld is voor geweld of bedrog, oplichtingen, corruptie, verduistering, informaticabedrog, vrouwenmishandeling ziet een vergunning aan zijn neus voorbijgaan. Ook wie de jachtwet of de wet op de sportschutterij overtreden heeft, krijgt geen vergunning meer. Merkelijk minder mensen, voornamelijk ex-veroordeelden, zullen hierdoor nog wettig een wapen mogen bezitten.

* Nachtkijkers op geweren worden verboden. In de jacht zijn ze al verboden, voor de sportschutterij zijn ze nutteloos en de Gewesten, die bevoegd zijn voor de invoer van deze tuigen, wilden een verbod.

* De politiediensten en de gouverneur zullen voortaan alle wapens bij een gevaarlijk persoon in beslag kunnen nemen en niet alleen de vergunningsplichtige wapens zoals nu. Om de openbare orde te handhaven is het immers nodig om ook vrij verkrijgbare vuurwapens in beslag te kunnen nemen en te houden. Want ook daarmee kan agressie worden gepleegd.

De vuurwapens moeten wel een reël gevaar zijn: alarmwapens, geneutraliseerde wapens of slachttoestellen van veeartsen mogen nog altijd niet in beslag genomen worden.

Versoepelingen

* De wapenvergunningen worden van onbepaalde duur. Nu duren ze vijf jaar en daarna moet de wapenbezitter een nieuwe vergunning aanvragen. Dat vervalt. De gouverneur moet wel nog om de vijf jaar een controle doorvoeren. Hij moet nagaan of de wapenbezitter nog altijd in de voorwaarden is (is hij niet veroordeeld of gecolloqueerd geweest? e.d.).

Maar als je weet hoe lang het nu al duurt om de vergunningen af te handelen (na 1 jaar is amper 15% van de dossiers afgehandeld!), weet je ook dat deze vijfjaarlijkse controles misschien wel een formaliteit zullen zijn.

* Het aparte medisch attest is niet meer nodig voor de meeste wapenvergunningen. Het vervalt voor jagers, sportschutters, verzamelaars en mensen die deelnemen aan historische, folkloristische, culturele of wetenschappelijke activiteiten met wapens.


Jagers verzamelen op Sint-Hubertus

Jagers en sportschutters moeten bovendien geen praktische en theoretische proeven meer afleggen om een vergunning te krijgen. Ze hebben die proeven immers al afgelegd toen ze hun jachtvergunning en sportschutterslicentie kregen. Hierdoor wordt het voor de grootste groep van wapenbezitters heel wat makkelijker om hun wapen te behouden.

* Om wapens op beurzen te verkopen moet je voortaan geen erkend wapenhandelaar of wapenverzamelaar meer zijn. Iedereen mag het in de toekomst.

* Mensen die een wapen hebben geërfd, zullen dat voortaan veel makkelijker wettig kunnen bezitten. Dat is nu relatief moeilijk. Er zijn nu drie mogelijkheden: ofwel lever je het erfstuk in; ofwel laat je het definitief onklaar maken; ofwel vraag je een vergunning aan, maar dan moet je een wettige reden hebben om een wapen te bezitten en dat is niet makkelijk tenzij je sportschutter, jager bent of het wapen nodig hebt voor je beroep.

Dat verandert dus allemaal. Erfstukken of historisch belangwekkende of folkloristische wapens zullen in de toekomst niet meer definitief onklaar moeten worden gemaakt. Dat moet nu nog altijd en daardoor daalt hun waarde vaak. Bepaalde diensten maken die wapens immers onklaar door de loop in twee te zagen!

Deze erfstukken moeten in de toekomst ook niet meer "tijdelijk onklaar" gemaakt worden door allerlei procédés, zoals de aanvankelijke ontwerptekst van CD&V en Open Vld nog voorstelde. Volgens de nieuwe meerderheid is er namelijk geen efficiënte manier om wapens tijdelijk onklaar te maken. Tijdens de hoorzittingen werd een procédé met gesmolten hars voorgesteld. Die hars zou in de loop gegoten worden, maar dat vertekent de loop en vernietigt het wapen misschien ook.

Over dit "tijdelijk onklaar" maken was heel wat discussie tussen de Franstalige en Vlaamse partijen. De Vlamingen pleiten voor een elektronisch procédé van de Duitse firma Armatrix. Daarbij wordt een pin in de loop gebracht en in het handvat daarvan zit een code. Die wordt ingesteld en dan lost het handvatje waardoor de pin dank zij een systeem van weerkhaakjes blijft zitten en het wapen blokkeert. De overheid zou het handvatje met de code meenemen. Het systeem zou 140 euro kosten, waarvan 85 euro ten laste van de wapenbezitter zou komen. Het is nog niet voor alle wapens mogelijk, maar in de toekomst zou dat wel lukken.

De Franstalige partijen wilden hier echter niet van weten, zij besloten dat er "geen degelijk systeem is om wapens tijdelijk onklaar te maken" en eisten dat de voorwaarde zou vervallen. En dat gebeurde ook.

De tegenstelling tussen de Vlaamse en Waalse partijen kan op twee gronden worden verklaard. In Wallonië is het wapenbezit geen elitaire bedoening zoals in Vlaanderen nog grotendeels wel het geval is. Het wapenbezit is er gedemocratiseerder, boeren hebben wapens thuis om op dieren te vuren die hun gewassen opeten. De Waalse druk op de politici is dus groter dan de Vlaamse. Daar komt bij dat de wapenwet in Wallonië inzet was van de verkiezingen. De MR verklaart er haar vooruitgang door, de PS haar nederlaag. De Waalse politici willen dus een verregaande versoepeling, terwijl de Vlaamse nog onder de indruk zijn van het trauma dat Hans Van Themsche veroorzaakte.


PS-politicus José Happart op jacht

In de toekomst zal het volstaan dat de erfgenaam van een wapen geen munitie bezit voor dat wapen, om het wettig te mogen behouden. Uiteraard op voorwaarde dat de erflater het wapen legaal bezat of dat het gaat om een wapen dat vroeger vrij was, maar ondertussen vergunningsplichtig is geworden.

Dat geldt ook voor jagers en sportschutters die met hun hobby gestopt zijn en hun wapen toch willen behouden. Voor de meeste van hun wapens was volgens de wet van 2006 al geen vergunning nodig, maar volstond een jachtverlof of sportschutterslicentie. Wanneer die vervielen, mochten ze tot nu toe hun wapens nog 3 jaar in bezit houden zonder vergunning en zonder munitie. Daarna moesten ze aan alle vergunningsvoorwaarden voldoen of hun wapen van de hand doen. In de nieuwe wet mogen ze hun wapens 3 jaar zonder vergunning en zonder munitie behouden, waarna ze een passieve vergunning kunnen aanvragen, zodat ze het levenslang kunnen behouden, weliswaar zonder munitie. Het wapen mag niet meer gebruikt worden.

Hierdoor zullen heel wat meer mensen hun wapens makkelijker en langer schietensklaar in hun woning kunnen houden. Vergeten we niet dat de controle op de verspreiding van munitie héél wat moeilijker is dan de controle op de verspreiding van wapens.

* De termijn waarbinnen de gouverneur moet beslissen over een vergunning is nu vier maanden. Hij kan in de toekomst verlengd worden, omdat de meeste gouverneurs de bewuste termijn niet halen. In sommige provincies wacht men meer dan een jaar op zijn vergunning.

Momenteel is nog maar 15% van de aanvragen afgehandeld. Als Binnenlandse Zaken de achterstand in één jaar tijd wil wegwerken, dan zijn 155 nieuwe personeelsleden nodig, die samen 8,047 miljoen extra kosten. Als men er twee jaar mag over doen, dan nog is 77 man extra (kostprijs: 4,021 miljoen) nodig. Zonder bijkomend personeel zal het minstens vijf jaar duren vooraleer de achterstand is weggewerkt.

In de toekomst mag één verlenging van de termijn volgens het nieuwe compromis van de meerderheidspartijen. De verlenging bedraagt maximum zes maanden.

* Nog andere termijnen worden versoepeld. Zo krijgt een jager een volle maand in plaats van 14 dagen nu, om na het einde van zijn jachtvergunning, zijn munitie weg te doen.

* Wapenverzamelaar kan je nu was worden als je minstens 10 wapens hebt. Dat worden er in de toekomst vijf.

* De prijs van de vergunning wordt voor sommigen lager, voor anderen weer hoger. Nu kost een vergunning 65 euro voor het eerste wapen. Daar komen dan lagere sommen per nieuw wapen bij.

In de toekomst komt er nog één som van 85 euro per persoon, ongeacht hoeveel wapens hij bezit. Deze taks zal wel om de vijf jaar betaald moeten worden.

Op het eerste gezicht verbaast dit onderdeel van de nieuwe wet. De PS wilde de vergunningen bijna gratis maken en ook CD&V wilde alleen maar voor de eerste vergunning laten betalen. Maar toch werd anders beslist.

De nota van minister van Binnenlandse Zaken Patrick Dewael (Open Vld) over de kostprijs van de nieuwe wapenwet is daar niet vreemd aan. Dewael schat de jaarlijkse kosten voor personeel, werking, huisvesting e.d. minstens 4,499 miljoen euro. Tussen 1 januari 2007 en einde mei 2008 kreeg de staat 3,838 miljoen binnen van de vergunningen. Slechts 2,682 miljoen gaat daarvan ook echt naar de staat, de rest naar de gemeenten. Het is duidelijk dat de huidige retributies, die maar om de vijf jaar moeten betaald worden, niet eens de helft van de kosten, die iéder jaar moeten worden uitgegeven voor de administratie van de wapenwet dekken.

Ook het nieuwe systeem van 85 euro per persoon dekt die kosten niet. De vergunningen zouden één keer per vijf jaar zo'n 4,717 miljoen euro opbrengen aan de staat (naast 1,965 miljoen aan de gemeenten), maar er is ieder jaar 4,499 miljoen nodig!

Kortom: met de huidige - lage - taks is het de burger die géén wapen bezit die de kosten van de regeling voor wapenbezitters moet dragen. Om de wapenwet zelfbedruipend te maken zou - volgens de berekeningen van de nota - de taks minstens vijf keer zo hoog moeten zijn dan hij nu is. De wapenbezitters komen er dus bijzonder goedkoop van af.

De parlementaire voorstanders

Open Vld-volksvertegenwoordigster Carina Van Cauter is een voorstander van de wet. "Het doel van de wapenwet was om zoveel mogelijk ongekende wapens boven water te krijgen. Hoe ingewikkelder de wet en hoe duurder de vergunning, hoe minder wapens boven water. En dan blijven die in het illegaal circuit. Zo simpel is dat".

Van Cauter beklemtoont dat de huidige wetswijziging "geen extra wapens in omloop brengt".


Carina Van Cauter

"Het doel van de wet die na Hans Van Themsche's raid tot stand kwam, blijft behouden: we willen het impulsieve en onoordeelkundige gebruik van wapens tot een minimum beperken. Bovendien willen we met de herziening van de wet enkele ongewilde gevolgen rechtzetten. We moeten verder ook niet naïef zijn. Zware criminelen bereik je met deze wet toch niet. Die krijgen hun wapens wel zo vast".

Ook het VB was voor de wet. Bart Laeremans diende wel een reeks amendementen in om de wet nog verder te versoepelen, maar die werden allemaal afgewezen.

"Als de korpschef van de politie niet op tijd een advies over een aanvraag tot wapenvergunning kan afleveren, dan moet dit advies automatisch positief zijn", vond Laeremans.

Hij wilde ook dat uitdrukkelijk werd bepaald dat religieuze en culturele redenen niet kunnen worden ingeroepen om gevaarlijke wapens te dragen. Aan de basis van dit amendement ligt de uitspraak van de Hasseltse correctionele rechtbank. Die vond het aanvaardbaar dat Sikhs hun 'kirpan' (een dolk) dragen. Laeremans vond dat zo'n redenering het verbod op het dragen van verboden wapens helemaal uitholt. Maar de meerderheid stemde het amendement weg.

Laeremans wilde voorts dat mensen die geen vergunning, jachtverlof of sportschutterslicentie hebben, onder strikte begeleiding van iemand met een vergunning toch zouden mogen schieten op uitzonderlijke activiteiten. De VB-mandataris wilde zo de schietsport aantrekkelijker maken voor beginnelingen.

De VB-mandataris vond eveneens dat de mogelijkheden van gewone burgers om een wapen aan te schaffen als ze kunnen bewijzen dat hun veiligheid in gevaar is, te beperkt zijn en hij wilde die uitbreiden.

Maar alle VB-amendementen werden verworpen.

Ook Rob Van de Velde (LDD), die overigens in de Kamercommissie Justitie geen stemrecht heeft, stond principieel achter de verandering van de wet. Maar hij vond dat de provincie uit de wet moet. LDD wil de provincies gewoon afschaffen, omdat ze te duur zijn (1,9 miljard euro per jaar) en volstrekt overbodig. Van de Velde: "De paniekerige manier waarop sommige gouverneurs hebben gereageerd op de vorige wapenwet toont aan dat de provincie als structuur volledig overbodig is. De politiediensten wisten niet waarin of waaruit, in de ene provincie zijn er massaal wapens ingezameld en vernietigd, in ander provincies heeft niemand een stap verzet."

Voor LDD moet de korpschef van elke politiezone de wapenwet toepassen.

De parlementaire tegenstanders

Eén van de grote tegenstanders is Stefaan Van Hecke (Groen!). "De wapenwet is uitgekleed. Wapenvergunningen zijn niet langer beperkt in de tijd. Bovendien mag je in de toekomst schietklare wapens bezitten zonder dat je munitie hebt. Dat is een vrijgeleide voor onbegrensd wapenbezit, want de controle op het bezit van munitie is veel moeilijker dan de controle over het onbruikbaar maken van wapens. Tenslotte wordt de lat verlaagd voor wapenverzamelaars. Door deze wet haalt de wapenlobby zijn slag thuis".


Stefaan Van Hecke

Samen met Renaat Landuyt (sp.a) diende Van Hecke een amendement in om de verkoop van namaakwapens in speelgoedwinkels onmogelijk te maken. Van Hecke had samen met de Federale Wapenraad vastgesteld dat bepaalde speelgoedwinkels aan de kust en in het Brusselse over een wapenvergunning beschikken. Zij verkopen replica's van Kalashnikov's die niet van echte wapens te onderscheiden zijn. Ze verkopen ook pistolen met plastic bolletjes, die serieuze verwondingen kunnen veroorzaken. Sp.a en Groen! eisten minstens dat dit zou verboden worden, maar daar ging de meerderheid niet op in.

Uitvoering

Ondertussen werd duidelijk dat een aantal belangrijke onderdelen van de wapenwet van 8 juni 2006 nog altijd niet zijn uitgevoerd. Minister van Justitie Jo Vandeurzen (CD&V) kondigde nog wel al een voorontwerp van Koninklijk Besluit aan om een aantal essentiële artikelen uit te voeren.

Het gaat om de regeling voor het bekwaamheidsexamen en de deontologische code voor wapenhandelaars, de regeling voor de uitbating van schietstanden en die voor de veiligheidsvoorwaarden die nodig zijn om wapens en munitie op te slaan, te bewaren en te verzamelen.


Lees ook:

Moet de oude wapenwet soepeler?


.

Nu in het nieuws