Het Kamerdebat over de nota-Turtelboom over migratie

Het Kamerdebat over de nota-Turtelboom over migratie

Het Kamerdebat over de nota-Turtelboom over migratie

Print

2 MEI 2008 - Tijdens de discussie over haar beleidsnota voor 2008 kreeg de eerste Belgische minister voor Migratie, Annemie Turtelboom (Open Vld), scherpe kritiek te horen van de oppositie. Sp.a, LDD en VB spraken zich in de Kamercommissie Binnenlandse Zaken woensdag in klare bewoordingen uit tegen economische migranten van buiten de Europese Unie om de vacatures in knelpuntberoepen in te vullen. Ze keerden zich ook tegen nieuwe regularisaties van illegalen. Groen! en alle Franstalige partijen - op de MR na - wilden snel méér regularisaties van illegalen en pleitten voor een tijdelijke stop van de verwijdering van illegalen. Ook op het vlak van het migratiebeleid groeiden de beide landsdelen uit elkaar.

Turtelboom wil economische migranten van buiten de Europese Unie om vacatures in knelpuntberoepen in te vullen. Ze denkt er ook aan om alle illegalen die tenminste sinds 31 maart 2007 in België verblijven en die een werkaanbod hebben of zelfstandige zijn, onder bepaalde voorwaarden een arbeidsvergunning te geven én te regulariseren. Als dat laatste gerealiseerd wordt, dan komen vele tienduizenden mensen in aanmerking, al hangt alles natuurlijk af van de strengheid van de voorwaarden die Turtelboom, samen met haar collega van Werk, Joëlle Milquet (cdH) zal stellen.

Volgens Turtelboom brengt economische migratie duidelijk op. Ze berekende dat twee economische migranten met twee kinderen de staat zo'n 23.000 euro per jaar opbrengen. Ze steunde zich op een macro-economische analyse. Die ging uit van een gezin met twee kinderen, van wie beide ouders werken en elk 2.500 euro bruto per jaar verdienen. Dat gezin levert de fiscus 44.769 euro per jaar op. De kosten van de gezondheidszorgen van dit gezin worden door Turtelboom geschat op 21.629 euro per jaar. Het verschil tussen opbrengst en kosten bedraagt 23.140 euro, in het voordeel van de overheid. Dat is 5.785 euro 'winst' per persoon.

Dezelfde studie berekende eveneens dat de import van 50.000 economische migranten de werkgelegenheid met 0,24% doet stijgen en de werkloosheid met 0,15% doet dalen. In 2007 telde België volgens Turtelboom 73.824 vacatures, waarvan 40% in knelpuntberoepen (beroepen waarvoor men bijna geen werknemers vindt). Vooral voor deze laatste groep wil Turtelboom economische migranten van buiten de Europese Unie aantrekken. Maar bij vacatures zullen de eigen werklozen voorrang hebben, vervolgens komen nieuwe werknemers uit de Europese Unie en pas daarna economische migranten van buiten de EU.

Economische migranten

Op Turtelboom's nota was veel kritiek. Eerst en vooral rond economische migratie, een thema dat vooral in Vlaanderen leeft.

Hans Bonte

Verrassend was vooral het standpunt van de sp.a. "U voert blind en zonder voorwaarden de agenda van de werkgevers uit, er is geen analyse van de arbeidsmarkt gemaakt en evenmin van de sociale gevolgen van een nieuwe economische migratie. We hebben nog altijd niet de volledige prijs betaald voor de economische migratie van halverwege de vorige eeuw, we hebben toen de sociale gevolgen enorm onderschat en nu komen er weer nieuwe. Weet U hoeveel tweede en derde generatie allochtonen momenteel niet aan de slag zijn? Ik niet hoor. U zegt dat U bij tewerkstelling eigen werklozen voorrang zal geven, maar wat wordt daarmee bedoeld? Hoe gaat dit georganiseerd worden?", zo stelde Hans Bonte (sp.a). Bonte vroeg zich af of er voor die nieuwe migranten een onthaalbeleid, huisvesting en onderwijs zal zijn. "Tijdens de vorige eeuw vergat men dat allemaal, ik hoop dat dit nu niet zo is".

Hij waarschuwde voor de migratie uit het Oostblok. Vanaf 1 januari 2009 mogen werknemers van de nieuwe lidstaten uit de Europese Unie onbeperkt in ons land komen werken. Bonte waarschuwde voor sociale mistoestanden. "Toen indertijd de grenzen voor die werknemers werden opengezet, werden daar vier voorwaarden aan gekoppeld, die moesten gerealiseerd zijn. Eerst en vooral moest alle grensoverschrijdende tewerkstelling vooraf geregistreerd worden: wie komt uit welk land naar hier werken in welk bedrijf en onder welke voorwaarden? Vervolgens moesten de vakbonden het recht krijgen om - in plaats van die werknemers uit het Oosblok - zelf naar de arbeidsrechtbanken te stappen tegen mistoestanden en uitbuiting van die nieuwe werknemers."

"Ten derde moest er een samenwerkingsprotocol komen tussen alle inspectiediensten die zwart werk, onregelmatigheden op het vlak van overuren e.d. moeten opsporen. Bij die samenwerking moesten ook de inspectiediensten vanuit de herkomstlanden betrokken worden". Bonte wilde weten hoe het hiermee zit: "Hoeveel protocollen zijn er nu? Met welke lidstaten? Komen er nog nieuwe?"

En tenslotte moesten de hoofdaannemers en de opdrachtgevers van werken hoofdelijk aansprakelijk zijn voor mistoestanden bij de loon- en arbeidsvoorwaarden. Bonte: "Nu is het zo dat de inspecties op sommige werven onderbetaalde en uitgebuite werknemers aantreffen. Zij werken voor een onderaannemer. Als de inspectie hieraan iets wil doen, gaat die onderaannemer failliet of is hij het land uit. Indertijd was afgesproken dat de hoofdaannnemer én de opdrachtgever, die de werken laat uitvoeren, ook aansprakelijk zouden zijn voor deze wantoestanden. Maar daar kwam niets van terecht. Wordt dit een strijdpunt of niet?", wilde Bonte weten. Hij vroeg zich ook af of deze vier voorwaarden ook zullen gelden voor de nieuwe economische migranten van buiten de EU.

De volksvertegenwoordiger had eveneens vragen bij de regularisatie van illegalen. "Wie tenminste sedert 31 maart 2007 in België is, zal een verblijfsvergunning kunnen krijgen als hij een werkaanbod heeft. Maar wat is een 'werkaanbod'? Moet het gaan om een contract van onbepaalde duur? Wat als het contract na drie maanden al stopt: behoudt de betrokken illegaal dan zijn verblijfsvergunning of niet? Omdat de uitreiking van arbeidskaarten een bevoegdheid van de Gewesten is, rijst de vraag of hierover overleg was met de gewesten." Bonte vreesde dat dit eerder een regularisatie van illegalen zou zijn dan wat anders. Hij wees erop dat minister van Arbeid, Joëlle Milquet (cdH), dat bij de discussie over haar beleidsnota ook uitdrukkelijk zo had gezegd in de Kamer.


Actie van illegalen in Merksplas

Bonte had tenslotte nog vragen bij het statuut van de kenniswerkers. Bedrijven kunnen voor zeer korte periodes een beroep doen op buitenlandse werknemers met een heel bijzondere expertise. Bonte: "Maar sommige multinationals halen via hun buitenlands filiaal zulke mensen naar hier omdat dan veel minder sociale zekerheid moet worden betaald. Die mensen kunnen gewone Belgen zijn, die zich zelfs niet hoeven te verplaatsen, ze worden alleen officieel aangeworden door een buitenlands bedrijf dat hen hier als 'kenniswerker' levert. Maar zo wordt sociale zekerheid ontweken. Welke voorwaarden komen er voor de kenniswerkers?", zo nog Hans Bonte.

De volksvertegenwoordiger vroeg zich af welke partijen die beleid van economische migratie steunen. "Er is geen meerderheid voor en U hebt geen budget, hoe kan U dan een beleid voeren". Volgens Bonte valt Turtelboom budgettair onder minister Arena (voor de sociale zekerheid), onder minister Milquet (voor arbeid en tewerkstelling) en onder minister Dewael (voor asiel).

Ook Filip De Man (VB) had ernstige vragen bij de economische migratie. "Heeft de PS een bocht gemaakt, want in oktober 2007 sprak ze zich nog uit tegen economische immigratie. Turtelboom zegt nu dat een economische rapport aantoont dat iedere economische immigrant ons 23.000 euro zou opbrengen, maar daar heb ik grote vragen bij. De geschiedenis wijst uit dat dit niet zo is: al in de jaren zestig hadden wij economische immigranten en het blijkt dat de kosten voor de sociale zekerheid, volgmigratie, gezinshereniging, maar ook de kosten van de afbrokkeling van de sociale cohesie hoog oplopen."


Filip De Man

De Man verwees naar een wetenschappelijke studie van het Britse Hogerhuis. Dat bracht zopas alle wetenschappelijk onderzoek over de economische gevolgen van immigratie in kaart en kwam tot het besluit dat er geen enkel empirisch bewijs is dat economische migratie iets opbrengt voor de mensen die al in het land verblijven. Het Hogerhuis waarschuwde de regering ervoor om klakkeloos de visie van het bedrijfsleven over te nemen. Wat stelde het rapport van het Hogerhuis vast?

* Immigratie doet de laagste lonen dalen, maar de hoogste lonen stijgen lichtjes. Jonge mensen uit de lagere klassen blijven langer werkloos, omdat zij op de arbeidsmarkt moeten concurreren met de nieuwe immigranten. Ook de mogelijkheden tot vorming en het aantal leercontracten dat aan Britse inwoners (zowel autochtonen als vreemdelingen die al in Engeland gevestigd waren) wordt aangeboden, nemen af bij nieuwe immigratie. De immigranten zelf én hun werkgevers zijn de grootste winnaars. De grootste verliezers zijn werknemers, meestal uit ethnische minderheden, die in laagbetaalde banen werken.

* Nieuwe immigratie stimuleert de werkgevers niet om andere initiatieven te nemen als er een tekort is op de arbeidsmarkt. Het is niet omdat er vacatures zijn die niet ingevuld raken, dat men een beroep moet doen op economische immigratie. Voor knelpuntberoepen zou men gewoon de lonen kunnen verhogen of de arbeidsvoorwaarden aantrekkelijker maken. Dàt is de klassieke reactie op een tekort, zo stelt het Hogerhuis, dat de regering er voor waarschuwde om niet klakkeloos de visie van het kapitaal te volgen. Ook investeringen in nieuwe technologieën, die op arbeid besparen, worden afgeremd door immigratie.

* Nieuwe immigratie heeft ook gevolgen op openbare diensten zoals onderwijs en volksgezondheid. In het onderwijs heb je extra kosten door taalproblemen en administratiekosten ten gevolge van verhuizingen. In de gezondheidszorg komen de gevolgen vooral op langere termijn. Die gevolgen moet men mee berekenen vooraleer men nieuwe economische migranten importeert.

* De theorie dat economische migratie nodig is om onze pensioenen te kunnen betalen, noemt het Hogerhuis onzin. Deze theorie gaat ervan uit dat de pensioenleeftijd even laag zal blijven als nu en bovendien vergeet ze dat de nieuwe immigranten ouder worden en ook met pensioen gaan.

* Ook de prijzen van de woningen gaan stijgen door nieuwe immigratie. De voorspellingen laten zien dat de huizen binnen 20 jaar 10% duurder zullen zijn mét nieuwe migratie dan ze zouden zijn zonder migratie.

Regularisatie van illegalen

Een tweede belangrijke topic betrof de regularisatie van illegalen. En daar waren de Vlamingen tegen (behalve Groen!) en de Franstaligen radicaal voor.


Jean-Marie Dedecker

Jean-Marie Dedecker (LDD): "Turtelboom zegt dat illegalen die minstens sedert 31 maart 2007 in België zijn en een werkaanbod hebben of zelfstandige zijn, een verblijfsvergunning kunnen krijgen. Maar hoe zal dit gecontroleerd worden? Zullen er geen nepfirma's ontstaan met neptewerkstellingscontracten? In feite worden hierdoor minstens 100.000 illegalen geregulariseerd. Maar wellicht nog veel meer, als men de berekeningen van Marion van San ter harte neemt. En regularisatie haalt niets uit, want iedere regularisatie trekt nieuwe illegalen aan. En dat terwijl 30% van onze eigen allochtonen werkloos is. Want op dat vlak hebben wij een record. Men zou beter eerst daar iets aan doen".

Ook Dalila Douifi (sp.a) waarschuwde voor al te veel regularisaties: "Er komen minstens drie nieuwe mogelijkheden om illegalen te regulariseren: door tewerkstelling van illegalen die hier minstens al sinds 31 maart 2007 verblijven en die uitzicht hebben op werk; door de uitbreiding van de criteria om illegalen te regulariseren: ook 'duurzame banden' zullen meetellen en voor de berekening van de periode die een afgewezen asielzoeker reeds in het land moet zijn om geregulariseerd te kunnen worden, telt voortaan ook een beroepsgeding bij de Raad van State én een aanvraag tot regularisatie om humanitaire redenen mee", zo stelde ze. Omdat men dit laatste soort aanvragen onbeperkt kan indienen, zal deze categorie regulariseerbare illegalen zeker worden uitgebreid.


Dalila Douifi

Douifi waarschuwde nog voor een derde weg: via het systeem van de buitenlandse studenten. "Eén op de tien buitenlandse studenten die een hoger diploma haalt is hier illegaal. Is berekend hoeveel illegalen dat zullen zijn? Zal U deze na of tijdens hun studies laten oppakken en verwijderen, of zal U ze ook regulariseren?"

Aan Franstalige kant drongen alle partijen - behalve de MR - aan op méér en snellere regularisaties. PS, cdH en Ecolo wilden eveneens een stop van de verwijderingen van illegalen tot er nieuwe, soepelere criteria voor regularisatie waren. Zoë Genot (Ecolo) noemde het "regelrechte discriminatie" dat illegalen die nu opgepakt worden, misschien worden uitgewezen, terwijl dat niet meer zo zal zijn als de nieuwe regularisatieregeling van kracht is.

Ook Karin Lalieux (PS) en Clothilde Nyssens (cdH) drongen aan op een circulaire waarin de nieuwe criteria voor regularisatie staan. "Duizenden illegalen wachten al geruime tijd, waar blijft die circulaire, geef hen eindelijk zekerheid", zo zei Lalieux. Ze pleitte, net als de twee anderen, voor de oprichting van een onafhankelijke commissie, die minister Turtelboom moet adviseren over regularisatie. In het regeerakkoord wordt aangekondigd dat "de oprichting van zo'n commissie wordt bestudeerd en daarover snel zal worden beslist", maar daarmee namen ze in Franstalig België geen genoegen. Men wil deze commissie nu, ze moet zelf kunnen beslissen in plaats van de minister én er moeten vertegenwoordigers van de niet-gouvernementele organisaties in zitten.


Illegalencentrum in Merksplas

Vervolgens hekelden Ecolo, cdH, Groen! en PS ook de opsluiting van kinderen van illegalen in gesloten centra. Zoë genot vond het "schokkend dat de rechten van het kind niet worden gerespecteerd omdat kinderen nog altijd in gesloten centra worden opgesloten". Turtelboom had er eerder op gewezen dat dit soort opsluitingen kan als het voor een korte tijd gebeurt en er geen andere mogelijkheid is. Maar daarmee nam Genot geen genoegen en de andere Franstalige partijen al evenmin.

CD&V

De CD&V steunde het beleid van Turtelboom, maar de partij is een koele minnaar van de economische migratie. Leen Dierick ontdekte toch veel positieve punten: "Zo wordt de hele asielwet geëvalueerd en niet alleen de filterprocedure, die de Raad van State moet beschermen tegen buitensporig veel rechtszaken van uitgeprocedeerden." Dierick vond wel dat de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen het beroepsorgaan voor àlle vreemdelingenzaken moet worden, ook voor gezinshereniging en visumaandragen. Dierick pleitte voor de oprichting van een centrale databank rond schijnhuwelijken, om het "schijnhuwelijkentoerisme" van de grote steden, waar schijnhuwelijken goed worden opgevolgd, naar kleinere gemeenten, waar dat niet gebeurt, te vermijden.

Mark Verhaeghen had dan weer vragen bij het feit dat ook de "partners" van een buitenlander die hier verblijft een recht op gezinshereniging zullen krijgen. "Hoe zullen we weten of iemand echt een partner is?"

Michel Doomst begreep niet goed hoe het komt dat het aantal gedwongen verwijderingen daalt. "U geeft als één van de redenen op dat het aantal vrijwillige vertrekken daalt (door de geruchten dat er een algemene regularisatie op komst is), maar als de vrijwillige vertrekken dalen, dan zouden de gedwongen verwijderingen toch net moeten stijgen". In het pleidooi voor economische migratie zag Doomst vooral een pleidooi om de arbeidsmarkt te regionaliseren.

Turtelboom antwoordt volgende week.

.

Nu in het nieuws