Wat is juridisch mogelijk tegen YouTube?

Wat is juridisch mogelijk tegen YouTube?

Wat is juridisch mogelijk tegen YouTube?

Print
YouTube komt veel in het nieuws. Nog maar pas zette een Rotterdamse wijkagent tegen de wil van zijn hiërarchische oversten opsporingsberichten op de site. Nog maar pas haalde een Turkse rechter YouTube in Turkije van het net omdat iemand de stichter van de Turkse staat, Kemal Attaturk, als een aap had afgebeeld.
BR> Op www.youtube.com, een dochter van Google, staan inderdaad de gekste dingen: uittreksels uit televisieseries, mensen die privé gevolgd worden in hun woonkamer, roddels en laster. Mag dit zomaar allemaal? Patrick Van Eecke (foto), professor informaticarecht aan de UA en advocaat bij DLA Piper zet een en ander op een rijtje.

Wat mag allemaal niet?

Je hebt vier soorten verboden filmpjes:

* filmpjes die het auteursrecht schenden. Het gaat dan om mensen die een kopie of een aanzienlijk fragment van een televisieserie plaatsen op YouTube, of een theatervoorstelling filmen en die dan op YouTube zetten;

* filmpjes die het privacyrecht en het portretrecht schenden. Dat zijn filmpjes die stiekem opgenomen zijn zonder toelating van de betrokkene en zonder dat het gaat om een publieke aangelegenheid zoals een betoging;

* filmpjes die de eer en de goede naam van iemand aantasten en hem door het slijk sleuren kunnen evenmin;

* tenslotte zijn ook filmpjes met illegale informatie verboden. Ik denk dan aan racisme, illegale seksuele activiteiten zoals bestialiteiten, kinderpornografie.

Deze filmpjes moeten dus van YouTube gehaald worden.

Waarom zie je er dan nog zoveel?

Omdat dit in de praktijk niet zo eenvoudig is om diverse redenen. Eerst en vooral is YouTube een internationale aangelegenheid, maar de rechtsregels verschillen van land tot land. Welke rechtsregels moet je dan volgen? Zo kan een filmpje waarbij een Chinese dissident bepaalde wantoestanden in China aanklaagt, verboden zijn in China maar niet in de rest van de wereld.

Vervolgens is de interpretatie van wat kan en wat niet kan op YouTube niet steeds eenduidig. Waar ligt de scheidslijn tussen vrijheid van meningsuiting en schending van eer en goede naam? Op Europees niveau wilde men enkele maanden geleden bijvoorbeeld nog een regel goedkeuren die bepaalde welk recht van toepassing zou zijn bij schendingen van de privacy. Men is er uiteindelijk niet uitgekomen omdat het deze materie te complex is.


YouTube


YouTube beseft dat zij vaak in de vuurlinie ligt. Daarom probeert zij aan zelfregulering te doen. Wanneer je een filmpje wil uploaden moet je een gebruikersreglement goedkeuren. Dat gebruikersreglement verbiedt de gebruiker om bepaalde filmpjes op YouTube te plaatsen (bv. geen pornografie, geen dierenleed, geen gratuit geweld...).

Waarom filtert YouTube de filmpjes niet zelf, voor ze online worden geplaatst?

Dat zou nogal lastig zijn omdat er meer dan 65.000 per dag bijkomen. Bovendien zou dergelijke screening de snelheid van plaatsing van de filmpjes fnuiken, het zou dan veel te lang duren eer ze op het net komen. Het zou ook vervelende aansprakelijkheidsgronden kunnen opleveren onder het Amerikaanse recht.

Om te vermijden dat bezoekers films of televisiereeksen integraal op YouTube plaatsen, beperkt YouTube trouwens wel de maximale duur van de filmpjes die kunnen geplaatst worden, tot tien minuten. Gebruikers proberen die maatregel, met wisselend succes, te omzeilen.

Kunnen bezoekers gekke dingen melden?

Ja. Bezoekers van de site kunnen aan YouTube melden dat er iets aan de hand is. Youtube zal het filmpje dan zelf bekijken en zelf oordelen of het al dan niet het gebruikersreglement schendt. Je lot ligt dus in handen van YouTube. Je kan wel proberen om YouTube mee aansprakelijk te stellen mocht blijken dat bepaalde informatie illegaal was of schade berokkende, en YouTube toch besliste om deze te laten staan. In de praktijk zal het echter niet zo eenvoudig en vooral duur zijn voor een Vlaamse burger om deze Amerikaanse onderneming voor de Belgische rechter te dagen.

Doch, het is mogelijk. Kijken we maar naar wat er enkele maanden geleden gebeurd is in de zaak Copiepresse tegen Google. Daarbij hebben enkele Franstalige kranten met succes Google via de Belgische rechter verplicht om verwijzingen naar hun krantenartikels weg te laten in de Google News website. Hoewel Google News en YouTube behoorlijk verschillen van aard en inslag, is het niet uitgesloten dat ook YouTube in België met succes veroordeeld zou worden. Want hoewel er Europese wetgeving is die stelt dat sommige soorten online dienstverleners niet aansprakelijk zijn voor het gedrag van hun bezoekers, is het niet duidelijk of YouTube daarop een beroep kan doen. Veel rechters zijn niet vertrouwd met de online wetgeving, zodat de enkele zaken die op dit moment voor de rechtbank komen in Europa, vaak op tegenstrijdige beslissingen uitlopen.


YouTube-oprichters Steven Chen en Chad Hurley


Rechtbanken kunnen echter zeer drastische sancties opleggen, zoals het volledig afsluiten van de toegang tot YouTube. Dat dit geen louter theoretisch wapen tegen YouTube is, hebben landen als Turkije, Marokko, Thailand en Iran in het verleden al bewezen. Maar ook Denemarken heeft al bepaalde internetsites afgesloten.

Hoe zit het met de auteursrechten?

Op dat vlak is er een speciale procedure. Van zodra je merkt als rechthebbende (bvb de VRT die ziet dat er stukjes van Emma op YouTube staan), dat er filmpjes staan die je rechten schenden, moet je een formulier invullen waarbij je de filmpjes aanduidt. YouTube zal deze dan onmiddellijk verwijderen. Deze procedure is het gevolg van de Amerikaanse wetgeving die stelt dat wanneer YouTube onmiddellijk de filmpjes blokkeert, zij niet aansprakelijk kan gesteld worden.

Deze regeling heeft echter al tot bizarre toestanden geleid, omdat de schrik voor aansprakelijkheid er wel degelijk in zit en de formulieren niet altijd even goed worden gecontroleerd. Zo heeft onlangs een jongetje in Australië zo een formulier ingevuld en 200 filmpjes laten schrappen in naam van de TV zender ABC!

5 FEBRUARI 2008

Nu in het nieuws