Bart Debie krijgt vier jaar cel voor buitensporig politiegeweld

Bart Debie krijgt vier jaar cel voor buitensporig politiegeweld

Bart Debie krijgt vier jaar cel voor buitensporig politiegeweld

Print
De voormalige Antwerpse politiecommissaris en huidig gemeenteraadslid voor het Vlaams Belang, Bart Debie (33), werd donderdag door het Antwerpse Hof van Beroep veroordeeld tot vier jaar cel, waarvan één effectief. Het Hof achtte hem schuldig aan buitensporig geweld tegen arrestanten, racisme, verduistering van een laptop, vernieling van een halsketting en een gsm van arrestanten en vervalsing van processen-verbaal.
BR> Debie werd bovendien voor 5 jaar uit zijn burgerlijke en politieke rechten ontzet en moet een boete van 1.250 euro ophoesten. Door de administratieve gevolgen die deze straf in de kieswet heeft, kan Debie bovendien 6 jaar lang niet meer gaan stemmen of verkiesbaar zijn. Voor de gemeenteraad en voor de districtsraad komt die termijn zelfs op 12 jaar. Tenminste als Cassatie Debie's straf bevestigt.
Naar aanleiding van de uitspraak zocht de Dienst voor Strafrechtelijk Beleid uit hoeveel mensen jaarlijkst uit hun rechten worden ontzet. Dat zijn er ruim 1.100.


Debie werd veroordeeld omdat hij 12 allochtone arrestanten, onder wie een minderjarige, wel erg hardhandig had aangepakt: geslagen, geschopt, tegen het hoofd gestampt. Zijn bijnaam in het korps was "Bart Penalty", zegde het Hof. Om zijn geweld en een onwettige huiszoeking te verdoezelen had Debie bovendien processen-verbaal vervalst. Ook vergat hij de aanwezigheid van sommige agenten bij die incidenten te vermelden om te verhinderen dat die als getuige zouden worden opgeroepen. Debie heeft volgens het Hof eveneens een laptop verduisterd en een gsm en een halsketting vernield of beschadigd. In eerste aanleg had Debie drie jaar cel met volledig uitstel gekregen.

Debie zelf zegde dat hij onschuldig was en dat zijn veroordeling het gevolg was van een complot dat door zijn collega's tegen hem was gesmeed. Het hof verwierp die theorie en stelde tot twee maal toe dat Debie door zijn oversten, meer bepaald door hoofdcommissaris Serge Muyters, zelfs was beschermd. "Wie Debie tegensprak werd gemuteerd met loonverlies, hij was onaantastbaar. Het was pas na een klacht van vijf Turken dat Debie's collega's tegen hem durfden getuigen".


Hoofdcommissaris Serge Muyters


Debie was in eerste aanleg wel vrijgesproken van racisme. Het parket had Debie daarvoor vervolgd omdat hij bij de aanhouding van vijf Turken op 11 februari 2003 zou hebben gezegd: "We hebben nu vijf schapen, het Offerfeest kan beginnen". Het Hof veroordeelde Debie donderdag echter wél voor racisme. Het zegt weliswaar dat "niet voldoende bewezen is dat Debie zelf die woorden heeft uitgesproken, maar als leidinggevende deelde hij die dag wel de meeste slagen uit, hitste zijn ondergeschikten op en liet het geweld escaleren". Voor het hof is "deze uitspraak slechts de verbale veruitwendiging van een sfeer en een handelwijze die Debie heeft geschapen. Die handelwijze was gericht op het afwijkend, hatelijk én gewelddadig behandelen van arrestanten wegens hun afkomst en ethnie".

Het Hof verzwaarde de straf van Debie flink. Het vond dat Debie "de grens van het aanvaardbare schromelijk heeft overschreden. Door buitensporig geweld en het vervalsen van pv's worden de fundamenten van onze rechtsstaat bedreigd omdat het onmogelijk wordt om met valse pv's nog daders van misdrijven te berechten".
Het Hof tilde zwaar aan de voorbeeldfunctie die de politie heeft, omdat Debie ook docent was aan de Antwerpse politieschool. Debie verklaarde achteraf dat hij zeker in Cassatie gaat.


Debie en advocaat Hugo Coveliers


Wat zijn de gevolgen van dit arrest?

* Zolang het Hof van Cassatie zich niet heeft uitgesproken over de zaak, zijn er nog geen gevolgen voor Debie.

* Als Cassatie het arrest niet verbreekt, wordt Debie voor vijf jaar lang uit al zijn burgerlijke en politieke rechten ontzet. Ontzetting is een bijkomende straf, die naast de gevangenisstraf of de boete wordt opgelegd. Ze neemt bepaalde politieke en burgerlijke rechten van de veroordeelde af. Het gaat om: het recht om ambtenaar te zijn, het recht om verkozen te worden (maar niet: het recht om te gaan stemmen), het recht om een decoratie te dragen, het recht om in een assisenjury te zitten, deskundige, voorlopig bewindvoerder of voogd te zijn, het recht om wapens te dragen. Wie ontzet wordt uit zijn rechten, verliest zijn politiek mandaat.

Debie staat zeker niet alleen. Jaarlijks worden ruim duizend mensen uit hun rechten ontzet. In 2003 (de recentste volledige cijfers van de Dienst voor Strafrechtelijk Beleid) werden 1.145 personen door de strafrechtbanken uit hun rechten ontzet, ruim een derde meer dan in 1995. Dat aantal blijft de jongste jaren rond de duizend schommelen. Ontzettingen worden grotendeels opgelegd voor zedenmisdrijven: aanranding (525), verkrachting (460) en ontucht en prostitutie (209) prijken helemaal bovenaan. Er waren 91 ontzettingen voor slagen en verwondigen, 59 voor doodslag en 71 voor schriftvervalsing. Tot nu toe waren er nog maar twee ontzettingen voor racisme, nu is er dus een derde.
Tijdens de voorbije (paarse) legislatuur wilde justitieminister Laurette Onkelinx (PS) de ontzetting uit de rechten bij veroordelingen voor racisme verplicht maken, maar CD&V en VB waren tegen en uiteindelijk haalde Onkelinx' ontwerp de eindmeet niet omdat het VB filibusterde.

* Voor Debie houdt het echter niet op met ontzetting uit de rechten. Het kieswetboek en de gemeentekieswet maken zijn toekomstige politieke carrière nog moeilijker.

Wat leert de kieswet? Ze zegt dat al wie veroordeeld wordt tot een effectieve gevangenisstraf van 4 maand, zijn kiesrecht én zijn verkiesbaarheidsrecht verliest. In zo'n geval moet de gemeenteraad Debie binnen de twee maanden nadat het arrest definitief is geworden en aan de gemeenteraad is meegedeeld, "vervallen verklaren" van zijn mandaat. Als de gemeenteraad dat niet doet, doet de Bestendige Deputatie het. Wie een effectieve celstraf krijgt van 4 maanden maar van minder dan 3 jaar, verliest die rechten voor 6 jaar. Wie drie jaar of meer effectieve celstraf krijgt, verliest ze zelfs voor 12 jaar. Een straf met uitstel telt niet mee. Behalve als het uitstel herroepen wordt door een nieuwe veroordeling voor een ander feit.

Het wordt nog erger door de gemeentekieswet. Die is nog strenger. Ze stelt dat al wie veroordeeld is omdat hij als ambtenaar goederen die hij onder zijn hoede had verduisterde, voor 12 jaar zijn kiesrecht én verkiesbaarheidsrecht (en dus ook zijn mandaat) verliest in de gemeente- én districtsraad. Die regeling geldt ook voor ambtenaren die veroordeeld zijn voor corruptie, belangenneming, ontvreemding van akten of titels en onrechtmatige toeëigening door afpersing. Debie werd veroordeeld voor het verduisteren van een laptop van Lloyds Register of Shipping.



Bart Debie voor het Hof van Beroep


Ook hier is Debie geen alleenstaand geval. Bij de jongste verkiezigen mochten 35.250 personen niet gaan stemmen, voornamelijk wegens een strafrechtelijke veroordeling, maar ook omdat ze geestelijk onbekwaam waren verklaard. Een zevende (5.269) van deze niet-kiezers woonden in de provincie Antwerpen. Aan kop stond Oost-Vlaanderen (5.514), voor Antwerpen, Henegouwen (4.874) en West-Vlaanderen (4.285). Opmerkelijk is de erg lage score van Brussel (2.552). In 2007 gingen 7,6 miljoen mensen stemmen.

* Samengevat: als Cassatie het arrest van het Hof van Beroep bevestigt, dan kan Debie vijf jaar lang geen ambtenaar meer zijn, maar ook geen enkel politiek mandaat bekleden. Door de kieswet kan hij nog een jaar langer (6 jaar in totaal) geen politiek mandaat meer uitoefenen, niet meer gaan kiezen of zich laten verkiezen in om het even welk parlement of in de provincieraad. En door de gemeentekieswet moet hij nog zeven jaar langer (12 jaar in totaal) wachten om te mogen stemmen of verkiesbaar te zijn in gemeenten en districten. Door deze laatste bepaling verliest hij ook zijn politiek mandaat als Antwerps gemeenteraadslid.
De combinatie van ontzetting uit de rechten met de verschillende regelingen in de kieswet en de gemeentekieswet, maakt de zaak niet alleen ingewikkeld, ze zou ook wel eens mensenrechtelijke problemen kunnen oproepen.

1 FEBRUARI 2008

.

Nu in het nieuws