De hard werkende Vlaming onder de loep genomen

Vlamingen zijn harde werkers. Dat vinden we zelf, en dat vinden ze ook in het buitenland. Maar klopt dat beeld ook? Knack ging op zoek naar de hardwerkende Vlaming.

ssimons

BR>

Wat blijkt? De prijs voor de hardst werkende Vlaming gaat naar de hoogopgeleide vrouw die voltijds werkt, kinderen heeft en tussen 30 en 50 jaar oud is. Want vrouwen draaien nog altijd op voor het gros van het huishouden. Daardoor ligt de werklast van vrouwen ruim drie uur per week hoger dan die van de mannen.

'De nieuwe man bestaat misschien wel,' zegt Luc Sels, hoogleraar aan de faculteit Economie van de K.U.Leuven., 'maar hij laat zich leiden door zijn vrouw: hij is de huishoudhulp die zij kan inschakelen. Zij is de dirigent, en dat is ook de meest stresserende rol. Vooral omdat ze zelf ook nog verschillende taken moet uitvoeren.' Maar meer en meer ontstaat er naast de hardwerkende Vlaming ook het beeld van de uitgebluste Vlaming. In het huidige systeem wordt zoveel druk op werknemers gelegd dat ze na 25 jaar op de arbeidsmarkt vaak helemaal op zijn.

'De energie die mensen kunnen opbrengen, is niet onuitputtelijk', zegt Jef Vuchelen, hoogleraar Economie aan de VUB. 'Vandaag zijn de lonen relatief hoog, maar er wordt ook meer van de werknemers gevraagd dan vroeger. Het gevolg is dat ze zowel fysiek als mentaal vlugger verslijten. Waren we niet beter af met een lager loon en minder werkdruk, zodat we mensen wel tot hun 65e aan de slag kunnen houden?'

Vaak is het niet de drukke baan op zich die voor stress zorgt, maar wel de combinatie met het huishouden en de opvoeding van de kinderen. 'Het is die drukke levensfase tussen je dertigste en je vijftigste die je uitperst', zegt Sels. 'In die periode zijn we het productiefst, maken onze kinderen hun moeilijkste jaren door, moeten we zware afbetalingen doen en willen we onze vrije tijd heel intensief gebruiken. Zonder het te beseffen werden we bijzonder veeleisend voor onszelf. We moeten in alles kunnen scoren, leggen ons voortdurend deadlines op en hebben -onder meer door de files- minder vat op ons tijdgebruik.'

Waartoe moet dit alles leiden? Het is buiten kijf dat we in de (nabije) toekomst langer zullen moeten werken. Een levensloop waarbij we eerst twintig jaar studeren, daarna een kleine dertig jaar werken en uiteindelijk dertig jaar van ons pensioen genieten, is niet houdbaar in onze vergrijzende samenleving. 'Maar als de werkgevers willen dat werknemers langer meegaan, zullen ze hen minder moeten afjakkeren met overuren, ploegenarbeid en nachtarbeid', zegt Koen Algoed, professor Economie aan de Vlekho en de K.U.Leuven. Wellicht zal een doorsneeloopbaan ook flexibeler moeten worden, met op geregelde tijdstippen uitstapmogelijkheden.

'Al dertig jaar lang horen we dat we allemaal levenslang zullen leren, dat we naar believen in en uit onze loopbaan kunnen stappen', zegt Ignace Glorieux socioloog aan de VUB. 'Maar dat is voorlopig nog larie. Heb je geen diploma behaald tegen je 25e, dan val je uit de boot. Wie eerst enkele jaren werkervaring opdoet en dan alsnog een diploma wil behalen, heeft het heel moeilijk. Heb je een job, dan kun je er maar beter voor zorgen dat je tegen je 35e carriÞre hebt gemaakt, want anders kunnen je kansen al verkeken zijn. De arbeidsmobiliteit is nog nooit zo laag geweest als vandaag.'