Winst in Iowa nog geen garantie op Witte Huis

Met 1.781 caucussen (vergaderingen van kiezers van de Democraten en de Republikeinen) is de race naar het Witte Huis officieel op gang geschoten in Iowa. Winst in de onvoorspelbare staat leidt echter niet noodzakelijk naar uiteindelijke winst in de strijd om de presidentsnominatie, zo leert de geschiedenis ons.

bsouffreau

BR>

Iowa is geen typische staat van het Amerika van vandaag. Het is een vrij kleine landbouwstaat in het Midden-Westen met amper 2,9 miljoen inwoners. De bevolking is voor meer dan 90 procent blank. Zwarten en latino’s maken slechts 3 procent uit, zodat Iowa verre van representatief is voor de VS en geen betrouwbare maatstaf voor de populariteit van de kandidaten in het hele land.

Bovendien is de caucus geen echte voorverkiezing maar een reeks bijeenkomsten waarin kiezers proberen elkaar te overtuigen om voor hun favoriet te stemmen. Dat maakt de uitslag altijd onvoorspelbaar.

Zo verloren Bill Clinton in 1992 en Ronald Reagan in 1980 in Iowa en werden zij toch president. New Hampshire volgende dinsdag geldt als een veel belangrijker test omdat het daar wél om een echte voorverkiezing gaat. De Republikeinse favoriet Rudy Giuliani heeft zelfs geen campagne gevoerd in Iowa om zich volledig te concentreren op New Hampshire.

De belangrijkste data in de race

Eerste krachtmeting

Maar sinds 1972 opent Iowa wel de primary season, zodat het na alle peilingen en debatten de eerste echte krachtmeting is voor de presidentskandidaten. Beide partijen hebben trouwens nog eens bevestigd dat Iowa de eerste afspraak moet blijven.

Enkele staten, waaronder Michigan, hadden geprobeerd hun voorverkiezing naar voor te schuiven, nog voor Iowa en New Hampshire. Ze hebben dat moeten bekopen, want hun kiesmannen krijgen geen stemrecht op de partijconventies.

Winst in Iowa mag dan niet altijd een garantie zijn op de eindwinst, vaak is het wel het begin geweest van een succesrijke gooi naar het presidentschap. Bijna niemand kende Jimmy Carter toen hij in 1976 in Iowa won. Zes maanden later werd hij tot president gekozen. In 1972 lanceerde een sterke score senator George Mc- Govern naar de Democratische nominatie.

In 2000 won George Bush afgetekend de Republikeinse caucus, al verloor hij wel in New Hampshire tegen John McCain. In 2004 kon John Kerry op zijn triomf in Iowa bouwen om de aanvankelijke Democratische favoriet Howard Dean uit te schakelen.

De voorverkiezingen in de verschillende staten

Vanwege het tijdverschil van zeven uur met België is de uitslag hier pas vanochtend bekend. De caucussen vinden vooral plaats in openbare gebouwen zoals bibliotheken of gemeentehuizen, maar soms ook in kerken. Bijna alleen partijleden nemen deel, gewone kiezers quasi niet.

In 2000 namen 59.000 mensen deel aan de Democratische caucussen en 87.000 aan de Republikeinse. In 2004 namen 124.000 mensen deel bij de Democraten. De Republikeinen hielden toen geen voorverkiezingen.

Verwacht werd dat dit keer zo’n 130.000 Democraten en 80.000 Republikeinen zouden deelnemen.

Paul DE BRUYN