Pleegkinderen ontwikkelen zich veel beter dan kinderen in weeshuizen

Weeshuiskinderen die in een goed pleeggezin terechtkomen ontwikkelen hun intelligentie veel beter dan kinderen die in het weeshuis achterblijven.

AP Ned

Dat is gebleken uit onderzoek dat is verricht in Roemenië. Met name kinderen die voor hun tweede verjaardag in een pleeggezin werden geplaatst scoorden een aantal jaar later veel hoger in IQ-tests dan kinderen uit weeshuizen. Een verslag van het onderzoek staat in het vrijdag te verschijnen nummer van het tijdschrift Science.

"Hoe langer ze in de instelling blijven, hoe lager lager hun IQ", zegt de leider van het onderzoek, Charles Nelson van de medische faculteit van de Amerikaanse universiteit Harvard. "Waar het in feite om gaat is hoe belangrijk het is om kinderen uit een slechte omgeving over te brengen naar een goede omgeving." Het onderzoek heeft al tot hervormingen bij de jeugdzorg in Roemenië geleid en UNICEF gebruikt het onderzoek om andere landen ertoe aan te zetten om meer kinderen uit weeshuizen onder te brengen in pleeggezinnen.

"Het onderzoek levert concreet wetenschappelijk bewijs over de langetermijneffecten van het gemis aan goede zorg voor kinderen", zegt Aaron Greenberg van UNICEF.

Dat een weeshuis geen ideale omgeving is voor een kind is geen verrassing. Eerder werd al aangetoond dat duizenden kinderen die in de jaren '90 werden geadopteerd uit armoedige weeshuizen in Oost-Europa, China en andere landen jaren later nog te kampen hadden met ontwikkelingsstoornissen. Maar niet alle vragen waren beantwoord. Zo was niet duidelijk of de kinderen uit weeshuizen om te beginnen al ongezonder waren dan andere kinderen, hoeveel schade er wordt berokkend door gebrek aan aandacht en stimulatie in de eerste maanden na de geboorte en hoe lang die schade blijft bestaan.

In het nieuwe onderzoek worden deze vragen wel beantwoord. Voor het onderzoek werden zeven jaar geleden in zes Roemeense weeshuizen 136 kinderen uitgezocht, die ofwel in het weeshuis bleven, ofwel bij speciaal voor het onderzoek getrainde pleegouders werden geplaatst. De onderzoekers kozen schijnbaar gezonde kinderen uit, van wie in de loop der jaren herhaaldelijk werd onderzocht hoe hun hersens zich ontwikkelden. Om een goed beeld te krijgen werden ook de cognitieve vermogens van een groep vergelijkbare kinderen die nooit in een weeshuis hadden gezeten geregeld getest.

Op de leeftijd van 4,5 bleken kinderen in pleeggezinnen in IQ-tests bijna tien punten hoger te scoren dan kinderen in weeshuizen. Kinderen die het weeshuis al voor hun 2de verjaardag verlieten scoorden zelfs vijftien punten hoger. Ook werd vastgesteld dat elke maand die in een weeshuis werd doorgebracht een halve punt verlies in de IQ-score opleverde. Kinderen die bij hun eigen ouders opgroeiden haalden de beste resultaten: zij scoorden gemiddeld tien tot twintig punten hoger dan kinderen in pleeggezinnen. Nelson wijst erop dat uit IQ-tests niet kan worden afgeleid hoeveel succes mensen in hun leven hebben en dat het onderzoek nog loopt. De kinderen, die nu 7 en 8 zijn, worden momenteel weer getest en het is volgens Nelson mogelijk dat ze hun achterstand hebben ingehaald.

In Roemenië mogen kinderen onder de 2 jaar inmiddels niet meer in kindertehuizen worden geplaatst, tenzij ze zwaar gehandicapt zijn.