63 middenstanders profiteerden al van wet-Dedecker

63 middenstanders profiteerden al van wet-Dedecker

63 middenstanders profiteerden al van wet-Dedecker

Print
Tot nu toe werden 63 zelfstandigen vergoed op basis van de wet-Dedecker. Ze kregen samen 122.000 euro. De wet-Dedecker kent sinds 1 januari 2007 aan zelfstandigen die zoveel hinder ondervinden van openbare werken dat ze minstens 14 dagen hun zaak moeten sluiten, een vergoeding van 44,2 euro per dag toe. De bouwheer van de werken moet op iedere factuur 0,125% extra betalen om de kosten van deze compensatie te spijzen. Dat geld gaat in een fonds. De bouwheren hebben tot nu toe 53.684 euro in het fonds gestort, maar tegen einde dit jaar moet daar nog 30.000 euro bijkomen. Minister van Middenstand Sabine Laruelle (MR) deelde de cijfers in de Kamer mee aan Jan Jambon (N-VA). (Dit stuk bevat onderaan twee updates: een van 15 juni 2011 en één van 18 juli 2012.)

Na een politieke discussie van twee jaar, kregen kleine zelfstandigen die door werkzaamheden in hun straat hun zaak moesten sluiten, in 2005 uitzicht op een schadevergoeding. De wet kwam er naar aanleiding van de grote werken aan de Leien en de Ring in Antwerpen. Toen klaagden veel handelszaken over verlies van klanten.

Werken aan de Leien


Het parlement keurde in 2005 op initiatief van Jean-Marie Dedecker (toen VLD) de minderhinder-wet goed. Dat gebeurde met een wisselmeerderheid: PS en sp.a stemden tegen, Ecolo, cdH en Anne-Marie Lizin (PS) onthielden zich, al de rest (liberalen, Vlaams Belang en Christen-democraten) was voor.

Wat zegt deze wet?

* Het nieuwe vergoedingssysteem geldt alleen voor zelfstandigen met minder dan tien werknemers of een jaaromzet van maximaal 2 miljoen. Bedoeld zijn vooral winkels en horecazaken. Dedecker schat het aantal mogelijke begunstigden op 400.000.

* Ze moeten zo veel hinder van de werken ondervinden - omdat hun zaak niet meer bereikbaar is -, dat het niet meer zinvol is om hun bedrijf nog open te houden voor minstens 14 dagen. Volgens Unizo zou 8% van de kleinhandelaars die wonen in straten waar werken plaatsvinden in dat geval zijn. (Op 1 januari 2009 veranderde de termijn van 14 dagen in een termijn van 7 dagen, nvdr.)

* Het moet gaan om openbare werken: grote infrastructuurwerken of werken voor nutsleidingen voor gas, elektriciteit en telecomunicatie.

* De benadeelde middenstander wendt zich tot het Participatiefonds, een orgaan dat in 1992 werd opgericht om beginnende zelfstandigen te helpen met adviezen en renteloze leningen. Dat fonds moet de onderneming erkennen als "gehinderde inrichting". Na die erkenning kan de middenstander zelf bij het Participatiefonds een schadevergoeding krijgen van minstens 44,2 euro per dag. Die som moet in ieder geval even groot zijn als wat tijdelijke werklozen krijgen. (Op 1 januari 2009 veranderde die som in 70 euro, nvdr.)

* De bouwheer van de werken moet op iedere factuur 0,125% extra betalen om de kosten van de compensatie te spijzen. Hij moet dat geld storten in het Participatiefonds. Dat percentage kan jaarlijks veranderen, maar mag nooit meer dan 0,25% extra bedragen. De wet-Dedecker zou zelfbedruipend moeten zijn. (Deze financieringswijze werd sinds 1 januari 2009 afgeschaft omdat de gemeenten hierop teveel reclameerden. Sinds dan stort de overheid ieder jaar 1 miljoen euro uit de algemene middelen in het Participatiefonds. Die bedrag is sings 1 januari 2009 ook geïndexeerd, nvdr).

Wat wilden de socialisten?

Toenmalig volksvertegenwoordiger Magda De Meyer (sp.a) was tegen deze wet: "De wet-Dedecker is stervensbegeleiding voor zelfstandigen. Om een financiële compensatie te krijgen moet je minstens 14 dagen dicht zijn en bovendien mag je nergens anders inkomsten uit hebben. Uit een onderzoek van Unizo in 2003 bleek dat meer dan 80% van de zelfstandigen die geconfronteerd worden met openbare werken eerst en vooral willen open blijven. Díé mensen willen wij daarin financieel ondersteunen. Het voorstel van Dedecker zou op amper 5.000 zelfstandigen betrekking hebben, zo rekende minister van Middenstand Sabine Laruelle ons voor. Dat is te weinig. Wij moeten niet de failliete zelfstandigen helpen, maar de dynamische."


Sabine Laruelle


Het voorstel-Dedecker bevatte volgens de sp.a ook een reeks onvolmaaktheden. "Wat met een zelfstandige die een tweede winkel heeft en zijn eerste moet sluiten? Wat met een zelfstandige die wel moet sluiten, maar toch nog inkomsten heeft uit beleggingen? Zij krijgen van Dedecker niets. En degenen die wel iets krijgen, mogen slechts rekenen op 30 euro netto per dag. Een aalmoes".

"In de wet-Dedecker worden de kosten betaald door de bouwheren. In 57% van de gevallen zijn dat de gemeenten, die voor 550 miljoen euro infrastructuurwerken doen per jaar. Als bouwheren zouden de gemeenten dus 687.000 euro moeten ophoesten en dus gestraft worden voor hun werken."

De sp.a wilde toen dat de aannemers de kosten van de inkomenscompensatie zouden dragen. De Meyer: "Die moeten aan de gemeenten huur betalen voor het openbaar domein waarop ze werken doen. Die huur duurt zolang de werken duren. Hij wordt door de minister van Middenstand berekend op basis van het aantal gehinderde inrichtingen en op basis van de voorstellen die de aannemer deed om de hinder voor zelfstandigen te verminderen. Dat systeem werd al in Hasselt toegepast met groot succes. Het stimuleert de aannemers bovendien om hun werken snel klaar te hebben".
"De gemeente gebruikt dat huurgeld voor drie vierde om de getroffen zelfstandigen schadeloos te stellen. Ook eventuele boetes die de aannemer oploopt, worden daarvoor benut. Iedere zelfstandige die gedurende minstens 14 dagen de helft van zijn omzet verliest, kan op een schadevergoeding rekenen. Hoe hoog die maximaal kan zijn, beslist de Minister per soort inrichting."


Magda De Meyer


Het sp.a-voorstel kwam er niet. Dedecker zelf noemde de actie van de socialisten indertijd flauwe kul. "De socialisten zijn alleen maar tegen mijn voorstel omdat vice-premier Johan Vande Lanotte mij dit succes niet gunt, zo vlak voor de gemeenteraadsverkiezingen. In ieder geval is nu bewezen dat rechts Vlaanderen socialer is dan links Vlaanderen", zegde hij toen.

Eerste evaluatie

Begin januari 2007 kwam er een eerste evaluatie van de wet. Toen wilde senator Jan Steverlynck (CD&V) de aanvraagprocedure vereenvoudigen. Nu moet de zelfstandige eerst een erkenning krijgen als 'gehinderde inrichting', en daarna moet hij nog eens apart steun vragen voor zichzelf en voor zijn personeel. Voor Steverlynck moest er één procedure komen. Hij wilde ook aan 'ernstig gehinderde' bedrijven, die niet hoeven te sluiten maar wel inkomsten verliezen, een vergoeding van 22,1 euro per dag geven met een minimum van 500 euro. En de gehinderde (gesloten) inrichtingen zouden altijd minstens 1.000 euro krijgen. Maar voor dat laatste was er geen geld. De wet-Dedecker bleef wat ze was.

Vorige dinsdag 26 november 2007 zegde minister Laruelle aan Jan Jambon dat de wet drastisch moet worden vereenvoudigd, zowel voor de gehinderde bedrijven, als voor de bouwheren en de gemeenten. Volgens Jambon zou de procedure om de gehinderde bedrijven uit te betalen, bijna zoveel kosten als het geld bedraagt dat die bedrijven krijgen en dat kan natuurlijk niet. Laruelle antwoordde dat de evaluatie van de minderhinder-wet er begin 2008 komt, maar ze zal door de volgende minister van Middenstand moeten gebeuren.

29 NOVEMBER 2007

UPDATE 15 JUNI 2011: Schadevergoeding voor 2.411 gesloten winkels

UPDATE 18 JUNI 2O12:2,5 miljoen schadevergoeding voor 1289 gesloten winkels



Nu in het nieuws