Criminele agenten krijgen zeven keer meer opschorting van straf dan burgers

13 OKTOBER 2007 - De rechtbanken zijn veel te laks tegenover criminele politiemensen. Zij krijgen zeven keer meer opschorting van straf dan gewone burgers en dat kan niet meer. Dat meent alvast Frank Schuermans, raadsheer bij het Comité P, dat de politiediensten controleert, in het vakblad Panopticon. Hij pleit ervoor om alle politiemensen die veroordeeld worden uit het ambt te zetten.

ghouben

De hoven van beroep moeten ieder jaar een kopie van alle vonnissen en arresten tegen politiemensen naar het Comité P sturen. Dat controleert de politiediensten en krijgt zo een idee van hoe de rechterlijke macht omspringt met criminele feiten die door agenten worden gepleegd. Schuermans maakte voor het eerst een echte analyse van de 116 uitspraken van strafrechters tegen criminele politiemensen in 2006.

Liefst 31,5% van de veroordeelde inspecteurs, krijgt opschorting, tegen 4,72% van de gewone veroordeelde burgers. In Antwerpen en Limburg loopt dat percentage zelfs op tot 50%. Bij opschorting wordt de verdachte schuldig verklaard, maar er wordt geen straf opgelegd om de wederaanpassing in de samenleving niet in het gedrang te brengen. Opschorting is een gunst, die tegenover politiemensen zeven keer zoveel wordt toegepast als tegenover gewone burgers. Volgens Schuermans is er een "strafrechtelijk gedoogbeleid tegenover de rotte appels binnen de politie". Want ook als ze wél gestraft worden, zijn de straffen voor agenten te laag.

Voorbeelden?

De Antwerpse politierechter gaf een agent die een verkeersongeval met gewonden veroorzaakte, een bloedproef weigerde én vluchtmisdrijf pleegde, niet eens een geldboete. Nog in Antwerpen kreeg een agent opschorting omdat hij een arrestant "uit voorzorg" had geslagen, "om weerspannigheid te voorkomen", terwijl het Comité P vindt dat deze methode zeker niet kan worden aanvaard. De Hasseltse correctionele rechter gaf opschorting aan een agent die jarenlang verschillende wisselende partners zwaar had mishandeld en zelfs gefolterd. De dader leerde de vrouwen dan nog kennen door misbruik te maken van de politionele databanken.

Het Brusselse Hof van Beroep bedacht een recidiverende dief, met tientallen diefstallen op zijn geweten en zonder enig schuldbesef, met een boete van 165 euro, de som van een kleine verkeersovertreding. Iedereen kon gewoon in het korps blijven.

Het meest schokkende vond Schuermans dat deze criminele politieambtenaren "kennelijk ervan overtuigd waren dat ze hun crimineel gedrag nog jaren zouden kunnen voortzetten zonder ooit eens tegen de lamp te lopen". Schuermans stelt een ernstige normvervaging bij de politie vast. "In zaken van vluchtmisdrijf komen de verdachte politie-inspecteurs steeds meer met valse of fictieve getuigen aandraven".

Waarom worden de politie-ambtenaren zo licht gestraft?

De rechters leggen vaak een opschorting op omdat ze vinden dat de agenten nog een zware tuchtsanctie kunnen verwachten. Maar dat is volgens Schuermans niet juist. Meestal beperkt die tuchtsanctie tot een gewoon functioneringsgesprek of een waarschuwing.

Schuermans stelt grote verschillen vast tussen de rechtsgebieden. Zo is Gent (bevoegd voor Oost- en West-Vlaanderen) veruit het strengst: de procureurs vervolgen daar ook het snelst. In Bergen (bevoegd voor Henegouwen) heb je dan weer de meeste vrijspraken (1 op de 3 verdachten gaat vrijuit). Sommige rechtbanken zijn laks of traag: Luik (bevoegd voor Luik, Namen en Luxemburg) heeft 302 onderzoeken gestart, maar er zijn slechts 5 correctionele veroordelingen. Ook het gerechtelijk arrondissement Antwerpen is laks: 13 uitspraken voor 135 zaken (11,5%), net als dat van Brussel (18 uitspraken voor 84 zaken of 7,16%). Schuermans wil dat zaken tegen politiemensen prioritair worden behandeld

Wat moet veranderen?

De raadsheer van het Comité P wil dat de wetgever ingrijpt. Dat kan door de straffen voor dezelfde feiten wettelijk zwaarder te maken voor politiemensen dan voor gewone burgers via het system van de strafverzwarende omstandigheid. Ook zou het parket bij iedere zitting de rechter erop attent moeten maken dat de politie een voorbeeldfunctie heeft en extra-streng moet worden aangepakt. Maar het efficiëntst zal volgens Schuermans zijn: de mogelijkheid tot opschorting voor politiemensen wettelijk beperken. Schuermans: "De politie heeft een voorbeeldfunctie, ze heel veel macht én het quasi-monopolie van geweldsuitoefening. Bovendien verdienen de inspecteurs heel goed, vaak meer dan de personen die hen bestuurlijk of gerechtelijk moeten aansturen en dan mag de burger ook wel morele onberispelijkheid verwachten. Inspecteurs mogen dus zwaarder gestraft worden dan gewone burgers. Als ze veroordeeld zijn, moeten ze uit het korps worden verwijderd. Er zijn kandidaat-politiemensen genoeg: jaarlijks zo'n 14.000 voor 1.200 vacatures".

Schuermans wijst er de onderzoeksrechters op dat huiszoekingen niet noodzakelijk in het weekeinde moeten gebeuren. Nu gebeurt dat geregeld omdat de inspecteurs dan een nacht- en een weekeindvergoeding kunnen combineren. Hij hekelt de fraude met fietsvergoedingen en met overuren. "Het Comité P krijgt verhalen binnen van officieren die tot 700 overuren per jaar genereren" en ook dat kan voor Schuermans niet.

SCHUERMANS, F., “De criminele politieambtenaar en zijn rechter”, in: Panopticon, 2007, 5, pp. 23-42

Vastgoed

Jobs in de regio