Brusselse kortgedingrechter laat illegale Angelica vrij

Brusselse kortgedingrechter laat illegale Angelica vrij

Brusselse kortgedingrechter laat illegale Angelica vrij

Print
Het verwijderingsbeleid van illegalen kreeg maandag 30 juli een flinke knauw toen de Brusselse kortgedingrechter Moris de illegale Ecuadorianen, Angelica Loja (11) en haar moeder Ana Cajamarca (29), vrijliet.
BR> Ze vond dat de opsluiting van Angelica in het Centrum 127bis met het oog op verwijdering uit het land een schendig was van artikel 3 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens dat iedere foltering en onmenselijke behandeling verbiedt.


Angelica en haar moeder zijn twee Ecuadorianen die al sinds 2003 illegaal in ons land zijn, maar verder niets mis doen. Angelica loopt hier school en heeft hier vrienden en vriendinnetjes. Beiden vroegen geen asiel aan en startten ook geen enkele andere procedure om een verblijfsvergunning te krijgen. Ze zijn economische vluchtelingen. Angelica wil hier blijven omdat ze in Ecuador naar eigen zeggen al zou moeten gaan werken en dus geen kansen krijgt om verder te studeren.
Beide illegalen werden verklikt door kennissen en op 30 juni opgesloten in het Centrum 127bis in Steenokkerzeel om uit het land te worden gezet. Ze betwistten die opsluiting bij de Brusselse raadkamer en de Kamer van Inbeschuldigingstelling, maar die wezen hun verzoek af. Tegen de beschikking van de KI van 25 juli werd cassatieberoep aangetekend en dat is nog niet behandeld. Het schort de uitwijzing echter niet op.



Angelica en Ana Cajamarca


De Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) wilde beide vrouwen maandag uit het land zetten, maar de Brusselse kortgedingrechter Moris stak daar maandagnamiddag een stokje voor. Zij beval de onmiddellijke vrijlating van beiden. Zij vond dat er sprake was van een wrede en onmenselijke behandeling van het kind. Die behandeling is verboden door artikel 3 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Ze moet blijken uit twee psychologische rapporten over Angelica. Volgens die rapporten veroorzaakte de opsluiting in het gesloten centrum 127bis een trauma.

Het kind moest dus vrijgelaten worden, maar wat met de moeder? Die moet ook vrij, vond rechter Moris. Omdat artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens geschonden zou zijn als men moeder en kind zou scheiden. Artikel 8 garandeert het recht op privacy en op een gezinsleven. De kortgedingrechter vertrouwde de Belgische staat duidelijk niet, want ze legde een dwangsom van 500 euro per uur vertraging op.

De beschikking kwam er op eenzijdig verzoekschrift, DVZ kon zich niet verdedigen. DVZ liet beide illegalen onmiddellijk vrij, hoewel ze al in het buitenland in een busje op weg naar hun Nederlandse vlucht waren. Maar tegelijkertijd tekent DVZ derdenverzet aan. Dat betekent dat de zaak opnieuw voor dezelfde rechter komt, die beide partijen hoort en dan opnieuw beslist. Ondertussen zijn Angelica en haar moeder vrij, maar ze blijven net zo illegaal in het land als vroeger. DVZ zou ze opnieuw kunnen oppakken en opnieuw kunnen opsluiten in het Centrum 127 bis, met het oog op uitwijzing.

De beslissing van de kortgedingrechter is verrassend, maar geen precedent, want ieder individueel geval is anders. Toch heeft ze een hoge symboolwaarde, want cdH, Ecolo en PS beroepen er zich al op om het asielbeleid, dat nog maar pas vorig jaar werd herzien, opnieuw te herzien.

Angelica en haar moeder hebben nu een verzoek tot regularisatie ingediend. Dat kan om humanitaire redenen op grond van artikel 9 van de vreemdelingenwet. Zo'n verzoek schort het illegaal verblijf niet op en bovendien voldoen Angelica en haar moeder niet aan de drie criteria om geregulariseerd te worden. Want gewone illegalen die niet zwaar ziek zijn of die geen uitgeprocedeerde asielzoekers zijn, die buiten hun wil om meer dan drie jaar op een beslissing moeten wachten, komen niet in aanmerking voor regularisatie.



Protest tegen de uitwijzing


Is dit een eenmalig feit?

Helemaal niet. Wat zijn de cijfers over het verwijderingsbeleid?

* In 2006 werden 28.074 illegalen administratief aangehouden door de politie. Daarvan werd 16% onmiddellijk uit het land gezet (4.495 personen), nog voor ze naar een gesloten centrum gingen. De top 3 van de gevatte illegalen bestaat uit Algerijnen, Roemenen en Marokkanen.

5,6% van deze illegalen werd betrapt op zwart werk en van die groep werd 23,7% onmiddellijk gerepatrieerd. De werkgevers moesten die kosten betalen. In 2006 werden zo 1.325 werkgevers voor in totaal 599.866 euro beboet.

2.671 illegalen werden gevat toen ze op een gevaarlijke manier via vrachtwagens naar Engeland probeerden te komen. De helft van hen zijn Indiërs.

* In 2006 werden 11.725 illegalen effectief uit ons land verwijderd. Dat is een daling met 22% in vergelijking met 2001 (14.977). Binnenlandse Zaken wijt die daling aan de vermindering van het aantal vrijwillige vertrekken met 22,6% sinds 2001. In 2006 vertrokken nog 2.811 illegalen vrijwillig, tegen 3.633 in 2001. En die daling wordt op haar beurt veroorzaakt door de vele kerkasielen en de campagnes hierrond die onjuiste verwachtingen bij de illegalen scheppen.

* In 2006 werden 8.742 illegalen opgesloten in de vijf gesloten centra, 6,7% meer dan in 2005. Gemiddeld verbleven 528 illegalen per dag in een gesloten centrum.

Vanuit die centra werden 7.109 mensen uit het land verwijderd, of 592 per maand. Toch mochten 1.815 illegalen hun centrum gewoon verlaten, omdat België geen reisdocumenten voor hen kon krijgen, omdat ze ziek werden of omdat ze geregulariseerd werden. Er waren ook 47 ontsnappingen vanuit die centra.

* In totaal werden 460 families opgesloten in die centra. Zij verbleven er gemiddeld 3 weken, de helft zat er minder dan een week. In 2006 werden vanuit die centra 181 families gerepatrieerd en nog eens 159 naar de grens begeleid. Toch 79 mochten uiteindelijk in België blijven.

* In het Centrum 127bis, waar Angelica verbleef, werden in 2006 2.105 illegalen voor het eerst opgesloten. De gemiddelde verblijfsduur daar bedroeg 16,2 dagen (tegen 17,7 in 2005). Vanuit dat centrum werden 1.773 illegalen verwijderd en 290 personen mochten in 2006 gewoon legaal het land in. Er waren ook 6 ontsnappingen.

* De gedwongen verwijderingen van illegalen verlopen niet eenvoudig. België moest in 2006 16 beveiligde vluchten met militaire vliegtuigen vanuit de luchthaven van Melsbroek organiseren voor de ergste gevallen. België nam ook drie keer deel aan Nederlandse en Britse vluchten vanuit de luchthavens van Melsbroek en Rotterdam.
In totaal werden vorig jaar 144 erg lastige illegalen via die 19 beveiligde vluchten uit het land gezet. Dat zijn er 57% minder dan in in 2001, toen er nog 328 illegalen op deze wijze werden verwijderd. Beveiligde vluchten dienen om mensen terug te sturen in twee gevallen. Ofwel levert de organisatie van de gewone repatriëringen problemen op voor burgervliegtuigen, omdat te veel illegalen naar één bepaalde bestemming moeten worden gestuurd. Ofwel gedraagt de illegaal zich zo gewelddadig dat repatriëring met commerciële vluchten om veiligheidsredenen niet aangewezen is.

Is het verwijderingsbeleid inhumaan?

De Dienst Vreemdelingenzaken doet zijn uiterste best om de verwijderingen zo humaan mogelijk te laten verlopen. Na het dodelijke ongeval met Semira Adamu in 1998, werd de Commissie-Vermeersch opgericht om het verwijderingsbeleid te humaniseren. Die maakte een eerste rapport waarin ze het gebruik van medicijnen en dat van het kussentje als dwangmiddelen verwierp. Voet- en handboeien mochten nog wel bij een gedwongen verwijdering. De Commissie vond dat men altijd eerst het vrijwillig vertrek moet stimuleren. Ze kwam in 2005 met ruimere aanbevelingen. Welke zijn al gerealiseerd?

* De campagne voor vrijwillige terugkeer gebeurt nu veel intensiever dan vroeger, hoewel toch maar 3,6% van de illegalen die via de gesloten centra verwijderd werden, vrijwillig vertrokken en dat zijn er 11,6% minder dan in 2005.

* Er is nu een DVD in 17 talen gemaakt, waarin de illegalen duidelijk wordt uitgelegd hoe de verwijdering verloopt en welke risico's er aan verbonden zijn.

* Sinds einde 2005 bestaat er een Dienst Pre-identificatie van illegale gevangenen om de verwijdering van illegalen, die nog voor andere misdrijven in de bajes zitten, sneller te organiseren. In die dienst werken nu 13 ambtenaren die in 2006 1.312 dossiers behandelden.

* Sinds januari 2006 startte men met vormingen om agressie in gesloten centra tegen te gaan. Ieder gesloten centrum kreeg bovendien een eigen stressteam, dat optreedt na kritieke incidenten, om traumatische gevolgen te vermijden en om incidenten te voorkomen.

* Sinds september 2003 bestaat een klachtencommissie voor illegalen in gesloten centra. Tot nu toe kwamen 117 klachten binnen, geen enkele was gegrond. In 2006 werden 49 klachten ingediend, twee keer zoveel als in 2005. Tot op heden zijn er nog maar twee klachten van gezinnen met kinderen ingediend.

* Er kwamen maatregelen opdat vreemdelingen die aan de grens worden teruggewezen niet meer lange tijd in de transitzone van Zaventem moeten verblijven.

* Zwangere vrouwen en niet-begeleide minderjarigen werden beter beschermd.

* Einde 2006 kregen de vijf gesloten centra in totaal 57 personeelsleden extra.

* Illegalen die niets hebben en die zich niet verzetten tegen hun vertrek krijgen een kleine terugkeerpremie.

* Er staat sinds mei 2006 tot 1 jaar cel en 5.500 euro boete op ieder geweld in een vliegtuig. Want de Commissie-Vermeersch had ook strengere straffen geëist voor illegalen die op vliegtuigen al te veel amok maken. De toepassing van snelrecht voor geweld van illegalen tegen de politie, zoals Vermeersch ook had gevraagd, is vooralsnog niet gerealiseerd.

Wat vindt het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en Racismebestrijding?

Het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en Racismebestrijding (CGKR) wijst er in een reactie op dat Angelica geen uniek geval is. Het Centrum verzet zich tegen iedere opsluiting van kinderen in gesloten centra en vraagt een onafhankelijk onderzoek over de opsluitingsvoorwaarden in die centra. Aan het CGKR werd vroeger verweten dat het geen enkel alternatief voorstelt om illegalen met kinderen uit het land te zetten. Dat alternatief formuleert het CGKR nu ook niet.

De opsluiting in een gesloten centrum blijft dus de enige mogelijkheid, zo stelde een onderzoek in opdracht van minister van binnenlandse zaken Patrick Dewael (Open Vld) nog maar pas vast. Maar het Centrum vindt dat onderzoek niet voldoende objectief.

Ondertussen blijft het zo dat een regularisatie van deze twee economische vluchtelingen, die nooit een poging ondernamen om een verblijfsvergunning te krijgen en vier jaar lang bewust illegaal in België verbleven, het hele verwijderingsbeleid op de helling kan zetten. Het zou dan immers al volstaan om kinderen mee naar België te brengen om hier een verblijfsvergunning te krijgen. En als men dit soort illegalen niet meer mag verwijderen, wie dan nog wel? Uiteindelijk blijven dan alleen nog de alleenstaande illegalen over, maar zij kunnen zich op het verbod op discriminatie kunnen beroepen om ook in ons land te blijven.

Volgens de recentste schattingen telt België minstens 300.000 illegalen en een politiek van open grenzen zou er misschien tienduizenden nieuwe aantrekken. Illegalen als Angelica regulariseren leidt de facto tot een politiek van open grenzen en merkwaardig genoeg wil niemand dat officieel. Geen enkele partij diende de voorbije twintig jaar een wetsvoorstel om het misdrijf “illegaal verblijf”, waarop nog altijd drie maanden cel staat, uit de strafwet te schrappen, ook de Groenen niet.


31 JULI 2007

John De Wit geniet nu van een welverdiende vakantie. Vanaf 27 augustus houdt hij u weer op de hoogte op deze pagina.

MEEST RECENT