Tweede rapport Commissie-Vermeersch over verwijdering illegalen

Print
7 FEBRUARI 2005 - De commissie-Vermeersch stelde vorige week haar tweede rapport over de verwijdering van illegalen uit ons land voor. De commissie, opgericht na het dodelijke ongeval met Semira Adamu in 1998, vond dat de politie dwang mag gebruiken (handboeien, velcrostrips) als de illegaal zich verzet tegen zijn uitwijzing. Dat is bekend. Minder bekend is de analyse die de commissie maakte van het Belgische illegalenbeleid. Een overzicht.

In 2003 onderschepte de politie 33.709 illegale buitenlanders. De meesten werden gevat in september, oktober en november. 4,9% was minderjarig. Een actief opsporingsbeleid van illegalen is er duidelijk niet. De mensen zonder papieren werden opgepakt ofwel omdat ze in het zwart werkten of bij een andere criminele activiteit betrokken waren, ofwel omdat ze naar Groot-Brittannië werden gesmokkeld. Aan de top van de ontdekte illegalen staan: Roemenen (9,2%), Afghanen (8,1%), Polen (7,5%), Marokkanen (6,6%) en Algerijnen (6,5%).

Wat deed de Dienst Vreemdelingenzaken met de illegalen die de politie arresteerde?

Amper 7,1% werd opgesloten en nog eens 19,2% werd gerepatrieerd. Liefst 14.469 (42,9%) kregen gewoon een bevel om het grondgebied te verlaten en bleven dus vrij. Nog eens 9.910 (29,4%) werden zonder meer weer vrijgelaten.
Wie zijn de mensen uit deze laatste groep? Eén op de vier van hen kwam vrij omdat hij... recentelijk een bevel had gekregen om het land te verlaten. Nog eens één op de vijf ging vrijuit omdat hij een aanvraag had lopen om geregulariseerd te worden op humanitaire gronden. Eén op de zeven mocht vrij omdat hij minderjarig was.
Beangstigend: 11,7% van deze groep 'vrijgelaten illegalen' (1.158 personen) was niet illegaal, maar wettig in het land. En van nog eens 11,6% (1165 personen) kon de Dienst Vreemdelingenzaken geen dossier vinden.

In 2003 werden via Zaventem 12.631 verwijderingen gepland. Drie vierde werd echt uitgevoerd. Het ging om 9.289 personen, of 25 per dag. Eén op de vier geplande verwijderingen ging dus niet door omdat de illegaal zich al te hevig verzette. De meeste verwijderingen gebeurden vrijwillig. Bij slechts 955 geplande verwijderingen was een escorte door politiemensen nodig. Uiteindelijk lukte echter maar 55% van deze verwijderingen-onder-politiebegeleiding. In totaal werden in de eerste elf maanden van 2003 14.110 mensen verwijderd: niet alle verwijderingen gebeuren via Zaventem.

In 2004 stelde de politie 260 bekeuringen op tegen vreemdelingen die onder escorte moesten worden verwijderd. 75% betrof weerspannigheid, 12% slagen en verwondingen, 7% smaad. De commissie-Vermeersch pleit voor een veel strengere aanpak van geweld dat illegalen tijdens hun verwijderingsprocedure plegen tegen politiemensen. Dat moet altijd worden berecht via het snelrecht, ook als de illegaal al uit het land is verwijderd. Zo'n gerechtelijke procedure mag echter geen excuus zijn om de illegaal nog even hier te houden tot hij gestraft is. Want dan lokt men geweld van illegalen uit.

Gewelddadige uitgewezenen moeten bovendien voor lange tijd verbod krijgen om nog in België te komen en ook internationaal geseind worden, zodat ze de Europese Unie niet meer binnen kunnen. Om geweld tegen politiemensen te ontraden moet men een video maken voor de illegalen. Daarop moeten alle verwijderscenario's te zien zijn. Duidelijk moet zijn dat je ook bij extreem geweld nog kan worden uitgewezen.



Professor Vermeersch


Vermeersch keert zich resoluut tegen een politiek van open grenzen, omdat onze sociale zekerheid dan in de kortste keren zou instorten. Maar hij wil wel een andere asielprocedure. Die duurt nu veel te lang. Ze zou maximum een jaar mogen aanslepen. Wat moet daarvoor veranderen?

Absolute prioriteit moet gaan naar de vertraging bij de Raad van State. Het aantal beroepen van afgewezen asielzoekers bij die Raad van State is in tien jaar maar liefst vertienvoudigd. In 1993 ging nog maar slechts 5,5% naar dat orgaan, nu al 54,6% van die afgewezenen.

Om de asielprocedure te versnellen deed de regering al loffelijke pogingen door de invoering van het Lifo-beginsel: last in, first out. Daarbij worden de laatst binnengekomen asielaanvragen eerst behandeld. Door dat beleid zijn evenwel veel oude dossiers blijven liggen. Het Commissariaat-Generaal voor de Vluchtelingen moet nog over 12.359 aanvragen van vóór 2001 beslissen. Daarbij horen 3.958 dossiers uit 1999 en 1.366 aanvragen uit 1998. De bevoegde diensten moeten flink worden uitgebreid om die beslissingen te bespoedigen.

Maar... als dergelijke langslepende procedures niet aan de asielzoeker te wijten zijn, dan zou men hem best regulariseren om humanitaire redenen. De commissie-Vermeersch bepleit hetzelfde voor gezinnen met goed geïntegreerde kinderen, op voorwaarde dat de asielzoekers zich verdienstelijk hebben gemaakt voor de maatschappij.

Vermeersch meent dat de invoering van quota van buitenlanders die in België zouden worden toegelaten, het aantal asielzoekers niét zal verminderen. Zowel het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en Racismebestrijding als Minister van Binnenlandse Zaken Patrick Dewael verdedigen deze quota. "Ze kunnen nuttig zijn voor de industrie, maar ze hebben weinig met de gewone asielzoeker te maken, omdat hij niet onder de criteria zal vallen om tot die quota te behoren".

De commissie wil wel dat het begrip 'politieke vluchteling' wordt uitgebreid tot bepaalde categorieën die door de staat niet efficiënt worden beschermd. Nu kan alleen iemand die door de overheid wordt vervolgd als vluchteling worden erkend. De commissie vindt dat erg voor vervolgde journalisten of progressieve vrouwen in Algerije, voor vrouwen die met genitale verminking worden bedreigd in Afrika of voor zigeuners die in Slovakije door burgers worden aangevallen. Ze wil dat de regering dit probleem Europees aankaart. In geen geval mag de Conventie van Genève worden uitgebreid tot economische vluchtelingen, want dan voer je een politiek van open grenzen.

Lees ook:

Het eerste rapport van de Commissie-Vermeersch over verwijdering van illegalen

MEEST RECENT