Eindspurt naar Wetstraat 16

Eindspurt naar Wetstraat 16

Eindspurt naar Wetstraat 16

Print
De voorbije weken volgden we in deze rubriek de campagne van de drie Vlaamse kandidaten voor het premierschap: Guy Verhofstadt, Yves Leterme en Johan Vande Lanotte. Zondagavond kunnen we de definitieve winst- en verliesrekening maken. Al is het zeer onwaarschijnlijk dat we meteen ook weten wie de nieuwe eerste minister wordt. Het is niet omdat een kandidaat of een partij wint, dat die de nieuwe regering mag vormen. In deze laatste aflevering van de verkiezingsbarometer blikken we terug op hun persoonlijke campagne en schatten we hun kansen in.


Mooi: Yves Leterme
Van Yves Leterme werd steeds gezegd dat de verkiezingscampagne er voor hem te veel aan zou zijn. Zolang hij geen officieel kandidaat was en hij zich kon verschuilen achter zijn rol van 'goede bestuurder' als Vlaams minister-president, bleef hij buiten het schootsveld van de concurrentie. Die beet haar tanden stuk op het stoïcijnse gedrag van Leterme. Hoe minder hij zei, hoe populairder hij werd. Een beetje zoals Dehaene in zijn tijd.

Pas een maand geleden maakte Leterme officieel bekend dat hij zou meedingen naar de Wetstraat 16. Zo kreeg hij wat hij wou: een korte, intensieve campagne, met als hoofdthema de (on)geloofwaardigheid van paars, en dan vooral van Open Vld. Onverstoorbaar, immuun voor alle provocaties, hield hij vast aan de weg die hij reeds lang op voorhand voor zichzelf had uitgestippeld. Zijn eigen ongeloofwaardigheid - hij brak zijn belofte om vijf jaar in de Vlaamse regering te blijven - heeft eventjes gespeeld in de campagne, maar is nu geen punt meer.

Conclusie: indien zijn kartellijst zondagavond in de buurt van 28 à 29 procent komt, en het cdH behoorlijk scoort in Wallonië, wordt Leterme wellicht de nieuwe eerste minister van België.


Variabel: Guy Verhofstadt
De uittredende premier begon het vroegst met zijn verkiezingscampagne, nu ondertussen een halfjaar geleden. Met zijn Vierde Burgermanifest startte hij erg inhoudelijk. Maar gaandeweg verloor hij zich in tactische steekspelen. Dat de CD&V-kopman Leterme maar niet wou zeggen wat zijn plannen waren, stoorde hem mateloos. "Nochtans verborg Verhofstadt in 2004 net zo goed zijn Europese ambities", merkte Jean-Luc Dehaene donderdagavond droogjes op.

Het dieptepunt in de campagne was voor Verhofstadt het VTM-debat met Leterme. Daar kwam hij geenszins naar voren als een ware staatsman. In het VRT-debat een week later herpakte hij zich. De jongste dagen focust de uittredende premier zich bijna uitsluitend op "geheime afspraken tussen christendemocraten en socialisten over de volgende coalitie, opgedrongen door hun Waalse zusterpartijen". Hij wil de kiezer angst inboezemen voor een oranje-rode regering, en dan meer speciaal voor de PS. Of die mayonaise pakt, is te betwijfelen. Verhofstadt bestuurde immers zélf acht jaar met Elio Di Rupo...

Conclusie: de campagne van Verhofstadt was niet erg standvastig. Hij veranderde (te) vaak het geweer van schouder. Een fout was ook om Karel De Gucht niet meer - en vooral eerder - in de campagne te betrekken. Een derde ambtstermijn is zeer twijfelachtig.


Stabiel: Johan Vande Lanotte
Johan Vande Lanotte had een goede faam als minister. Als partijvoorzitter moest hij zich nog bewijzen. In het begin waren er veel twijfels over zijn geschiktheid. Hij straalde niet genoeg warmte uit. Steve Stevaert werd gemist. Inmiddels heeft hij zich doen aanvaarden bij zijn achterban. Vandaag is hij de onbetwiste leider die veel vertrouwen wekt bij de militanten. Zij geloven in hem.

Om niet platgemalen te worden in de kanseliersstrijd tussen Verhofstadt en Leterme, stelde hij zich enigszins verrassend óók publiek kandidaat voor het premierschap. Een goede zet. Vande Lanotte werd plots veel ernstiger genomen. Inhoudelijk concentreerde hij zich heel bewust op het milieuthema, meer bepaald op de sluiting van de kerncentrales, een breekpunt voor de sp.a. Zo probeert hij Groen!, de enige concurrent op de linkerzijde, wind uit de zeilen te nemen.

Conclusie: Vande Lanotte bouwde zijn campagne traag, maar verstandig op. Hij werd zeker niet vermorzeld tussen Verhofstadt en Leterme, getuige het VRT-kopstukkendebat waar hij als morele winnaar uitkwam. De sp.a-voorzitter speelt volop mee in de kanseliersstrijd. Hij is zeker niet kansloos. Voorwaarde is wel dat de PS in Wallonië niet te veel stemmen verliest.

Paul GEUDENS
MEEST RECENT