'Nee, er gaat hier niks veranderen'

'Nee, er gaat hier niks veranderen'

'Nee, er gaat hier niks veranderen'

Print
Eén indruk overheerst na een reeks straatgesprekken die journalist Dirk Hendrikx had in Namen, Charleroi en Bergen, op zoek naar de politieke stemming diep in Wallonië: de mensen klinken er gelaten. Zij die gehecht zijn aan de beschermende cocon van de PS, blijven erop stemmen, maar zonder veel enthousiasme. Zij die snakken naar verandering, beseffen dat het vermoedelijk nog niet voor morgen zal zijn.

Een mens zou er bijna treurig van worden. Gelukkig biedt een winkelstraat in hartje Charleroi op een zonnige dag nog een bruisende aanblik. Tot je een hoek omslaat en twee troosteloze straten verderop de bekende oude fabriek met immer rokende schoorsteen ziet, vlak achter een viaduct in beton dat nergens zo grauw oogt als hier.

"Wees voorzichtig, dit is de 'rue des drogués', de straat van de gedrogeerden. Het is gevaarlijk om hier rond te lopen", bezweert ons Bernard, een kok die we tegen het lijf lopen in de rue de Turenne, vlakbij de Place Charles II. De straat ligt er overdag vooral verlaten bij. Er is geen noemenswaardige aanloop voor de twee seksshops en de paar groezelige eethuizen en winkeltjes. "Afgelopen zaterdag waren er onder mijn balkon gasten aan het vechten met messen", zegt Bernard. "Ik heb direct de politie gebeld, maar ze kwamen pas tien minuten later. Met víer combi's. Met minder durven ze zich niet vertonen in deze buurt."

Bernard stemt op de liberalen. "De socialisten zijn allemaal sjoemelaars. Ik heb een affiche aan mijn balkon gehangen van een MR-kandidaat. Daar word ik voortdurend voor uitgescholden!"

Opvallend: in de drie Waalse steden zijn amper verkiezingsaffiches te zien. Een cafébaas in Namen meent te weten waarom. "Pfff. Ze doen zelfs geen moeite meer", zegt Dominique. "Ze weten toch dat alles bij het oude blijft." Hij is Italiaan van nationaliteit en mag dus zondag niet stemmen, ook al is hij geboren in België. "Ik vind het niet erg. Het is zo'n raar systeem hier, met die lijsten waar je op stemt en die dan coalities vormen. In Frankrijk kun je tenminste op een individu stemmen." Vervolgens betuigt hij zijn sympathie voor Vlamingen, iets wat zo ongeveer al onze gesprekspartners doen.

De PS levert niet echt goed werk, maar de anderen nog minder. Voilà!"
Behalve Mustapha, een Marokkaan die sinds tien jaar in Charleroi verblijft. "Ik heb jaren gewerkt in Aarschot, polyester zwembaden gemaakt. Terwijl wij in die ongezonde fabriek crepeerden achter onze maskers, stak de baas het geld in zijn zakken." Hij meent dat Vlamingen noch op vreemdelingen noch op Walen gesteld zijn, maar nog iets mínder op Walen. Zondag zal hij op de PS stemmen. "De PS staat het dichtst bij de vreemdelingen. De schandalen, daar moeten ze wel wat aan doen. Ze leveren ook niet echt goed werk, maar de andere partijen ook niet. Voilà."

Allochtonen spelen een niet geringe rol in de heerschappij van de PS in de Borinage. "Die stemmen allemaal op Di Rupo natuurlijk! En ze zijn met veel, zeker zestig procent van de mensen hier!" beweert Thierry op het schilderachtige marktplein voor het fraaie stadhuis in Bergen. Hijzelf stemt niet voor de man met het strikje. "Nooit! Altijd MR. Maar of de zaken nu gaan veranderen? Ik geloof er niks van. De roden doen wat ze willen hier. Net als in Charleroi, maar de media kijken alleen naar het gesjoemel daar. Over Bergen hebben ze het nooit."

Eén inwoner van Bergen, Pascale, een jongeman in tennistenue, gaat erg ver in zijn liefde voor Vlaanderen. "Als ik kon, zou ik voor de VLD stemmen. Niet voor de MR, die vind ik gewoon niet goed. De VLD heeft een paar goede ministers, De Gucht, Dewael... Verhofstadt iets minder, maar toch. Ik weet zeker dat veel Franstaligen op een Vlaamse partij zouden stemmen als dat zou kunnen. En waarom kan dat niet? We leven toch in een federaal land?"

Er zijn nog anderen die een verrassend harde zelfanalyse maken. "Als we eens zouden beginnen werken, dan zou je pas een verschil zien", zeggen Aurore en Bénédicte. Beide dames zijn geboren in Bergen en later uitgeweken naar Brussel. "Zolang Di Rupo iedereen zonder werk maar steunt of nepjobs geeft in de administratie, gaat er niks veranderen."

PS in Bergen
Jean-Pierre, een oudere man in een keurig pak, is lid van de PS in Bergen. Hij bekijkt de zaken genuanceerder, maar hij gaat de pijnpunten niet uit de weg en komt met een verrassende conclusie. "Jullie Vlamingen overdrijven wat als het over ons gaat. Onze economie is nu eenmaal niet zo florissant. Het verschil tussen een uitkering en een basisloon is ook te klein. Dat stimuleert mensen niet om aan de slag te gaan. Of we daar dan iets aan gaan doen? Er is veel te doen, maar we moeten niet te drastisch handelen. We moeten met onze basis rekening houden... Tja, wat wil je? Eigenlijk wachten we op de MR om de eerste stappen naar hervormingen te zetten, dan kunnen wij volgen."

Cyrille, een minzame bejaarde, meent dat er in politieke kringen behoorlijk wat misloopt. "Weet je hoeveel ministers wij hebben in ons kleine landje? Méér dan vijftig. Als ze in China zoveel ministers zouden hebben per inwonersaantal, zouden er dat dertig- of veertigduizend zijn. En ze hebben allemaal kabinetten en diensten met misschien honderd ambtenaren. Van wie er een deel echt werkt en de rest alleen maar langs de kassa passeert."

Stéphanie Gosek, secretaris van de PS-federatie van Charleroi, heeft dat soort kritiek nog gehoord. "Onze kandidaten hebben het niet makkelijk tijdens deze campagne. De mensen stellen hen veel vragen. Maar we maken vooruitgang. De schandalen, dat is een zaak voor justitie. Wij gaan door met ons project."

En het grote conflict tussen PS en MR? "Veel politieke show, maar het is ook tekenend voor de aftakeling van de PS", zeggen MR-stemmers Michel en Mireille hoopvol vanop een terrasje in Namen. "Ach, we zien maandag wel."
MEEST RECENT