Nationalisten winnen in Schotland

Print

Blair kan gevreesde ramp toch nog afwenden

BR>
Na een verwarrende dag zijn de verkiezingen in Schotland dan toch geëindigd in een overwinning voor de nationalisten van de SNP. De Labour-partij van de Britse premier Tony Blair kon de gevreesde ramp nog afwenden, maar leed zware verliezen. Ook bij de gemeenteraadsverkiezingen in Engeland en in Wales kreeg Labour klappen.

Met 47 zetels, een winst van liefst 20, wordt de Scottish National Party nipt de grootste partij in Holyrood. De SNP heeft er 1 meer dan Labour, dat er vier verliest. Doordat ook de Liberaal-Democraten vijf zetels verliezen, komt de uittredende coalitie op 62 zetels, drie te weinig voor een meerderheid in het 129 zetels tellende parlement. Of Labour-kopman Jack McConnell first minister kan blijven, is dan ook onzeker.

Een coalitie tussen Labour en de SNP lijkt uitgesloten en ook de andere partijen zien niets in samenwerking met de nationalisten. Daardoor lijkt de dreigende afscheiding van Schotland, net driehonderd jaar na de Acts of Union van 1707 die een eengemaakt Brits parlement in Westminster creëerden, tenminste tijdelijk afgewend.

SNP-leider Alex Salmond had beloofd tegen 2010 een referendum over volledige onafhankelijkheid te houden als hij zou winnen. Schotland met zijn 5,1 miljoen inwoners kan volgens hem even succesrijk worden als Ierland als het zelf kan beschikken over zijn rijkdommen, zoals de Noordzee-olie.

Veel Schotten hebben daar oor naar. Bovendien waren de 'metaalmoeheid' van de tien jaar oude regering-Blair en de afkeer over de oorlog in Irak voor de SNP het ideale lanceerplatform om Labour te bestoken. Labour, dat de Schotse politiek al meer dan vijftig jaar domineert, hamerde voortdurend op de zware gevolgen, onder meer instabiliteit en het verlies van inkomen, mochten de Schotten hun eigen weg gaan. Mogelijk heeft dat velen nog afgeschrikt.

Separatisme

Afscheiding van Schotland zou het faillissement betekenen van de 'devolutie' die Labour in 1997 opzette. Blair stemde toen in met de oprichting van eigen assemblees voor Schotland en Wales om het separatisme af te remmen. Door Schotten en Welshen meer autonomie te geven, zouden zij afzien van volledige onafhankelijkheid, meende Labour. Maar nu zijn ervan geproefd hebben, willen veel Schotten nog meer autonomie.

De SNP zette alles op alles. Sean Connery, haar bekendste aanhanger, had beloofd uit zijn belastingparadijs op de Bahama's terug te keren als de SNP zou winnen. Maar ook Labour zette zijn grote kanonnen in: de in Schotland erg populaire Manchester United-manager Sir Alex Ferguson pleitte met gloed voor het behoud van de Britse eenheid. @tt:Gemeenteraden

@te:Bij de gemeenteraadsverkiezingen in Engeland verloor Labour zeker 468 zetels aan de Conservatieven. De socialisten verliezen ook drie zetels in de assemblee in Wales. Toch had Blair erger verwacht. Vermoedelijk maakt hij volgende week de datum van zijn aftreden bekend. Voor zijn vermoedelijke opvolger Gordon Brown was het een zwarte dag. Het is dertig jaar geleden dat Labour nog zo zwak stond.




Complete chaos

De kiescommissie is vrijdag een onderzoek gestart naar de chaotisch verlopen verkiezingen in Schotland. Mogelijk meer dan 100.000 stembrieven, zo'n 10 procent van het totaal, zijn verkeerd ingevuld. Er vonden verkiezingen voor de gemeenteraden en voor het parlement plaats. Voor het parlement werd zowel volgens het systeem van evenredige verdeling gestemd als volgens het oude systeem van first past the post (de kandidaat met de meeste stemmen wint). Voor de gemeenteraden gold een systeem van evenredige verdeling, maar konden de kiezers ook drie voorkeurstemmen geven. Velen raakten daardoor in verwarring. Ook de elektronische telmachines haperden.
MEEST RECENT