Het raadsel Hans van Themsche

Het raadsel Hans van Themsche

Het raadsel Hans van Themsche

Print
Antwerpen - Bijna een jaar zit Hans Van Themsche (19) nu in de gevangenis aan de Antwerpse Begijnenstraat. Zijn advocaten, zijn ouders én hijzelf willen op dit moment niets kwijt over hoe het met hem is, maar cipiers en enkele (ex-)gevangenen willen wel anoniem getuigen over hoe zij de schutter van 11 mei leerden kennen.
BR> Van kinderlijk tot arrogant, van sympathieke nerd tot bemoeiziek type. Hans Van Themsche blijkt moeilijk te doorgronden.

Kromme schouders, blik naar de grond. Zo onopvallend mogelijk loopt Hans Van Themsche door de gangen van de Antwerpse gevangenis. ”Hij gedraagt zich eigenlijk als een modelgedetineerde”, vertelt een cipier. ”Maar dat betekent niet dat hij een goede band heeft met bewakers of andere gevangenen. Iedereen weet uit de media wat hij heeft gedaan. Iedereen veracht hem, ongeacht politieke voorkeur. Er is namelijk ook een kind dood. En het is een ongeschreven wet onder gedetineerden dat je aan kinderen nooit raakt.” En dus moet de gevangenisdirectie extra veiligheidsmaatregelen nemen.
”De directie wil Hans Van Themsche in één stuk op zijn proces krijgen”, luidt het. ”Dat is hun hoofdbekommernis en dus moeten er wel extra maatregelen worden getroffen. Er zijn genoeg gedetineerden die hem een lesje willen leren.‘Zet hem maar eens bij mij op cel’, zeggen die dan tegen ons. Dan weet je wel wat ze bedoelen.”
Het zegt misschien alles, of toch veel, dat bijna iedereen praat over Van Themsche, en niet over Hans.

Schijtluis

De schutter van 11 mei heeft een strikt regime in de Begijnenstraat. ”Iedere beweging of verplaatsing van een gedetineerde moet in zo’n geval worden begeleid door bewakers”, vertelt een cipier. ”Normaal wordt dat na een maand of drie afgebouwd, zelfs bij zotten als Constant Van Linden (hij vermoordde in november 2002 zijn Marokkaanse buurman en islamleraar Mohammed Achrak (27) in Borgerhout, red.). Maar den deze zit na een jaar nog steeds in dat regime. Door die overbescherming is ook de impact van zijn verblijf in de gevangenis voor hem kleiner of anders dan bij andere gedetineerden.”

Hans Van Themsche krijgt veel bezoek, vooral van familie. ”Zijn moeder komt bijna dagelijks. Omdat hij niet in de gewone bezoekersruimte durft te zitten, waar andere gedetineerden tegelijkertijd bezoek ontvangen aan een tafel, heeft Van Themsche altijd bezoek achter glas. Eigenlijk is hij een schijtluis, een angsthaas.” Een omschrijving die wel vaker terugkomt. Wandelen met de rest van de A-vleugel,waar hij op cel 107 zit, doet hij dan ook niet.
”Hij mocht met de geïnterneerden mee naar buiten maar zelfs dat durfde hij niet. Als hij toch frisse lucht wil, kan hij individueel ‘de leeuwenkooi’ in, een extra beveiligde en overdekte ruimte.” Dat deed hij nog maar een paar keer.

”Van Themsche is een lammetje,een schijtbroek”, zegt een andere bewaker. ”Vorige maand moest hij voor de raadkamer verschijnen omdat zijn aanhouding moest worden verlengd. De gevangenen worden meestal in een volle bus naar het gerechtsgebouw gebracht. Hij wilde niet naar de raadkamer, uit schrik voor die volle bus. Eerder was hij al eens uitgescholden of bespuwd, of had hij een klap gekregen. Hij durfde niet. Hij kon dat niet meer aan, zei hij. De directie besloot voor hem een apart transport te regelen.” Uiteindelijk verscheen Van Themsche toch niet voor de rechter.
Bibliotheek

Zoals veel gedetineerden die voor het hof van assisen moeten verschijnen, heeft Hans Van Themsche een job in de gevangenis. Op vraag van de directie is hij in december 2006 eerst in de kantine geplaatst, maar dat was geen succes. ”Vijf dagen ging hij mee op ronde, om de bestelde etenswaren af te leveren. Maar hij werd nageroepen en geïntimideerd”, weet een personeelslid.

”In het magazijn van de kantine was te weinig werk voor hem, dus werd hij overgeplaatst naar de bibliotheek,waar hij uit het zicht van de ‘bibliotheekklanten’ in een soort materiaalhok werkt. Hij is er klusjesman. Etiketten kleven, boeken repareren, boeken in de rekken zetten, dat soort dingen. Ze houden hem wel bezig.”

Grote problemen met Van Themsche of tussen hem en gevangenen en/of cipiers zijn er (nog) niet geweest. Een grote prater is hij trouwens niet. Hij brengt veel tijd alleen in zijn cel door. ”Babbelen met andere gedetineerden doet hij nauwelijks. Met diegenen die ook in de bib werken, heeft hij wel een collegiale band, maar ook niet meer dan dat. Hij grapt wel mee, maar zijn humor is kinderlijk.”

Strips

Op wel meer bewakers en medegevangenen maakt de schutter een kinderlijke indruk. Zoals toen hij vanuit de ziekenboeg van de gevangenis in Brugge naar Antwerpen werd overgebracht. Het eerste wat hij de cipiers zeer verlegen en bang vroeg toen hij aan de Begijnenstraat binnenkwam, was ‘zijn jullie boos op mij?’
”Hij leest graag, en veel, strips als Jommeke of Suske & Wiske, ook al heeft hij via afstandsonderwijs zijn studie ‘dierenzorg’ weer opgepakt en ontleent hij ook boeken over chemie”, vertelt een cipier. ”Hij zorgt er altijd voor dat zijn cel redelijk geordend is, om een goede indruk te maken denk ik. Hij zet zijn bord klaar als de etenskar door de gang rijdt, hij legt zijn wasgoed klaar als de mannen van de wasserij dat komen ophalen, maar echt proper is hij niet. Gedetineerden moeten zelf hun cel schoonmaken en de vloer schrobben, maar ik heb niet de indruk dat dat vaak gebeurt. Hetzelfde geldt voor het opmaken van zijn bed.”

Verder is er niet veel opvallends aan zijn cel. Er staat een tv, zoals in de meeste cellen. Op zijn prikbord hangt een foto. Van zijn klas, denkt een cipier, al vermoedt een collega dat het zijn familie is. Hij rookt, wat hij op de slaapzaal van het internaat in Roeselare niet mocht. Hij bestelt veel snoep en is behoorlijk wat kilo’s aangekomen. Veel cipiers vinden Van Themsche beleefd. Hij wordt ook bestempeld als intelligent, charmant, een teddybeer.

”Van Themsche is in feite een sulletje, een nerd, maar dan ene van het sympathieke soort. Een brave gast die soms irritaties opwekt, maar anderzijds ook tof uit de hoek kan komen”, zegt een bekende. Een cipier vult aan: ”Als je hem zo ziet of hoort, snap je niet dat hij zoiets heeft kunnen doen. Je begrijpt de verbijstering van zijn naaste omgeving.”

Nanny

Toch toont Van Themsche vele gezichten in de gevangenis, want sommige insiders omschrijven hem minder positief, als bemoeiziek en zelfs arrogant.
”Ik vertelde een andere gedetineerde dat ik zijn assisenproces wel wilde bijwonen, maar dat dat niet zou lukken omdat ik dagen na elkaar andere verplichtingen had. Plots zei Van Themsche: 'rent a nanny'. Toen heb ik hem lik op stuk gegeven. Niet alleen bemoeide hij zich met iets waar hij niets mee te maken had, maar de opmerking was ook bijzonder ongepast, misplaatst, zwaar erover. Hij heeft immers zelf een nanny doodgeschoten.”

Een andere cipier was erbij toen Van Themsche naar de reconstructie moest. ”Toen hij werd uitgehaald,moest hij zijn kleren van 11 mei 2006 weer aantrekken. Zijn lange zwarte leren jas was onderaan gecraqueleerd doordat zijn eigen bloed erin was getrokken.
‘Allez, mijn leren jas, precies karton’, reageerde hij. Dat kinderlijke weer, hé.”

Een ex-gedetineerde noemt Van Themsche een arrogante klootzak. ”Hij lijkt een studentje, zo’n eerstejaars, een dikkerdje. Hij loopt hier vaak rond met een air van... ça va, zonder wroeging. Volgens mij beseft hij niet wat hij heeft gedaan en zeker niet dat hij meer dan drie slachtoffers heeft gemaakt. Ik hoef u niet te zeggen dat dat veel gevangenen mateloos stoort.”

Ook het feit dat hij toch een toffe job in de bibliotheek heeft, steekt andere gedetineerden de ogen uit.
”Van Themsche is puberaal. Zoals Björn Moons (als minderjarige wurgde hij in mei 2004 jogster Ingrid Van Regenmortel (32), moeder van vier, langs het Netekanaal in Viersel, red.) is hij een je-m’en-foutist, ook door die kinderlijke uitstraling en zijn domheid. Als Van Themsche niet zo beschermd werd,was hij al lang afgemaakt.”

Tranen

Ironisch genoeg belandde Van Themsche, die in een verhoor vlak na de feiten toegaf dat hij doelbewust op zoek was gegaan naar mensen van vreemde origine, in een gemeenschap waar 70% van de mensen om hem heen buitenlandse roots heeft. De helft van de gedetineerden heeft een andere nationaliteit dan de Belgische. ”Geef hem een longrifle en hij heeft nog veel werk”, merkt een cipier schamper op.

Toch geeft Van Themsche in de gevangenis niet echt blijk van racisme. ”Momenteel is de kapper op zijn afdeling een Marokkaan, maar er zijn nog geen spanningen geweest. Ook omdat er altijd cipiers in de buurt zijn misschien. Je merkt wel dat hij zich niet op zijn gemak voelt in de gevangenis, maar hij gedraagt zich normaal en onopvallend. Hij is gesloten en timide en spreekt eigenlijk nooit over de feiten.”

Het woord ‘spijt’ heeft nog bijna niemand horen vallen. ”Hij straalt in ieder geval geen spijt of berouw uit. Op een luchtige manier bespreekt hij van alles, alsof die feiten niet tot hem doordringen.” Een andere cipier zag Van Themsche één keer in tranen. ”Dat was na de reconstructie. Een andere keer was hij verdrietig. ‘Ik heb spijt van wat ik mijn moeder heb aangedaan’, zei hij. Maar over de feiten heeft hij nooit iets verteld.”

Toch liet hij in april, na de massale moordpartij op de Virginia Tech University in het Amerikaanse Blacksburg, bijna zonder woorden merken dat die dader net zoiets had gedaan als hij. En hij probeerde ooit bij een cipier begrip te vragen voor wat hij allemaal had meegemaakt. ”Hij zocht medelijden en wou uitleggen waarom hij tot de feiten was gekomen. Maar ik wilde het niet weten. Ik heb alleen gezegd dat ik in zijn plaats maar eens héél goed zou nadenken.”
Meer nieuws uit stad en rand

Vastgoed

Auto's in de kijker

Jobs in de regio