Iran blaast warm en koud

Print
Machtsstrijd tussen hardliners en meer gematigde strekking
BR>
Is de gijzeling van de Britten een overwinning voor de hardliners in Iran? Of hebben Ahmadinejad en zijn kliek moeten inbinden nu de Britten zijn vrijgekomen zonder dat Londen toegevingen heeft gedaan? Over het ondoorzichtige Iraanse regime is weinig met zekerheid te zeggen. Feit is wel dat er een machtsstrijd woedt en dat de Britten daarin zijn meegezogen.

Ahmadinejad leek te triomferen toen hij de vrijlating van de 15 mariniers aankondigde als een geschenk aan het Britse volk. Maar volgens westerse diplomaten en analisten is het moeilijk een winnaar aan te wijzen in Teheran omdat niet alle achtergronden duidelijk zijn.

Macht tonen

Dat Iran zijn macht wilde demonstreren, staat vast. Teheran wilde het Westen en de Arabische wereld tonen dat het een grote speler is in de Perzische Golf. Voor Ahmadinejad en de top van de Revolutionaire Garde kwam daar zeker bij dat zij de Britten en bij uitbreiding de Amerikanen wilden vernederen. Zoiets vindt altijd bijval in Iran.

Vermoedelijk vond het regime ook unaniem dat het moest terugslaan nadat Amerikaanse troepen eind januari vijf leden van de Revolutionaire Garde hadden opgepakt in Irak. Iran heeft altijd woedend ontkend dat zij betrokken waren bij geweld tegen Amerikaanse troepen. In een reactie verklaarde de hoogste Iraanse leider, ayatollah Khamenei, dat Iran dan ook maar "iets illegaals" moest doen.

Zeker is ook dat de gijzeling gepland was. De Britten werden opgepakt op 23 maart, net voor het Iraanse nieuwjaar wanneer alle ministeries twee weken dicht waren. Dat maakte dat Londen moeilijk contacten kon leggen. Maar voor de rest zijn er alleen open vragen.

Geen koehandel

Wat uiteindelijk heeft geleid tot de vrijlating van de Britten, is onduidelijk. Londen zegt met klem dat er geen koehandel is geweest. Volgens Britse media heeft de regering in een brief wel toegezegd dat Britse militairen niet opzettelijk in Iraanse wateren zullen komen maar is dat alles.

Zowel Britten als Iraniërs ontkennen dat de vrijlating dinsdag in Bagdad van de ontvoerde Iraanse diplomaat Jalal Sharafi meespeelt in de afloop van de zaak. Ook Irak ontkent elk verband. Dat een Iraans gezant op bezoek mag bij de vijf leden van de Revolutionaire Garde, valt goed in Teheran maar ook dat speelt niet mee, zeggen analisten.

Wat speelt dan wel mee? Vermoedelijk ligt het antwoord in de machtsstrijd in Teheran. De 'pragmatische' strekking, met de oud-presidenten Khatami en Rafsanjani, maakt zich meer en meer zorgen over Ahmadinejads beleid. Zo ondertekenden 150 parlementsleden een petitie waarin zij hun bezorgdheid uitspreken over zijn economisch en politiek beleid.

De pragmatici vrezen toenemend isolement vanwege het Iraanse nucleair programma. Op 24 maart stemde de VN-Veiligheidsraad unaniem voor resolutie 1747, die de sancties van resolutie 1737 van 23 december nog verscherpt. Ook de Russen, Irans bondgenoten, stemden voor. Khamenei vreest daarom dat Iran straks alleen staat, zeggen insiders. Vermoedelijk heeft hij de vrijlating van de Britten geëist.

Zijn de 'gematigden' dan de winnaars? Ook niet echt. Beide strekkingen houden elkaar in evenwicht en dus zal Iran warm en koud blijven blazen.
MEEST RECENT