Nieuwe echtscheidingswet op komst

14 MAART 2007 - De Senaatscommissie Justitie keurde dinsdag de nieuwe echtscheidingswet goed. PS, sp.a en VLD stemden voor, CD&V, VB en cdH tegen, de MR onthield zich. De wet is een heel klein beetje veranderd sinds de Kamer haar op 15 februari stemde en ze moet dus nog terug naar de Kamer.

John De Wit

BR>

Wat stelde de Kamer voor?

De Kamer keurde op 15 februari een nieuwe echtscheidingswet goed. Dat gebeurde na vier jaar pijnlijke debatten over de echtscheiding zonder schuld. Wat zegde het ontwerp dat de Kamer goedkeurde?

* Echtscheiding door onherstelbare ontwrichting (EOO) van het huwelijk wordt de enige grond voor scheiding. Wie schuld heeft aan die ontwrichting, heeft voortaan geen belang meer. EOO kan: na zes maanden feitelijke scheiding of na een bedenktijd van drie maanden als beide partners de EOO vragen; na een jaar feitelijke scheiding of na een bedenktijd van 6 maanden als één partner de EOO vraagt; en dan nog wanneer de voortzetting en de hervatting van het samenleven "redelijkerwijze onmogelijk zijn geworden". Dat laatste mag je met alle middelen bewijzen, ook met een betrapping op overspel.

* De echtscheiding door een zware fout (overspel, geweld) of echtscheiding na twee jaar feitelijke scheiding, worden officieel afgeschaft. De echtscheiding met onderlinge toestemming (EOT) blijft als apart systeem bestaan. Maar ze wordt versoepeld. Om zo'n EOT te beginnen, moet je niet meer twee jaar getrouwd zijn. Het is ook niet meer nodig dat beide partners 20 jaar oud zijn. Dat is nu nog wel zo.

* Alimentatie gaat niet meer naar de partner die geen schuld heeft aan de ontwrichting van het huwelijk, maar wel naar de meest behoeftige. Die onderhoudsuitkering moet minstens de behoeften dekken, ze moet niet meer de levensstandaard van tijdens het huwelijk garanderen. Ze mag niet meer bedragen dan een derde van het inkomen van degene die ze moet betalen.

De rechter houdt bij de toekenning rekening met de leeftijd van de onderhoudstrekker, de duur van het huwelijk, het gedrag van beide echtelieden tijdens het huwelijk en de manier waarop ze hun huwelijk hebben georganiseerd: bleef de vrouw thuis of ging ze ook uit werken?

* De alimentatie wordt beperkt in de tijd. Ze kan nog maximum zolang duren als het huwelijk heeft geduurd. De rechter kan daar in een uitzonderlijk geval van afwijken, maar dan mag de uitkering niet hoger liggen dan het strikte minimum. Wie veroordeeld is voor echtelijk geweld, kan nooit alimentatie krijgen.

* Bij een nieuw huwelijk of een nieuwe wettelijke samenwoning stopt de onderhoudsuitkering automatisch. Maar ook bij een feitelijke samenwoning kan de rechter de alimentatie stopzetten.

* De lopende procedures gaan gewoon door volgens het oude systeem. Wie nu levenslang onderhoudsgeld moet betalen, kan dat bedrag laten herzien of laten stopzetten nadat een termijn is afgelopen, die gelijk is aan de duur van zijn ontbonden huwelijk. En die termijn start pas als de wet in werking treedt.

Wat vond professor Swennen?

Volgens professor Frederik Swennen (familierecht, Universiteit Antwerpen) is dit geen schuldloze echtscheiding. De nieuwe wet behoudt volgens hem de vechtscheidingen.

Swennen: "De nieuwe echtscheiding door onherstelbare ontwrichting (EOO) kan in de toekomst in vier gevallen: na zes maanden feitelijke scheiding als beide partners het vragen; na een jaar feitelijke scheiding als één partner het vraagt; na zes maanden nadat één partner het vraagt zonder feitelijke scheiding; en dan nog

wanneer de voortzetting van het samenleven redelijkerwijze onmogelijk is geworden

. Dat laatste mag je met alle middelen bewijzen, ook met een betrapping op overspel. Dit is dus gewoon de fout-echtscheiding, die ook als grond blijft bestaan. In haar memorie van toelichting zegt justitieminister Onkelinx het trouwens letterlijk op pagina 6: "De vechtscheiding blijft bestaan". Het parlement moet dus niet doen of het de schuldloze echtscheiding invoert, want dat doet het niét. De term 'schuldloze echtscheiding' is niet meer dan een paraplu die men opent en waaronder alle nu bestaande echtscheidingsvormen blijven voortbestaan".

Swennen denkt niet dat de fout-echtscheiding nog veel zal toegepast worden. "Want het is voldoende om zes maanden te wachten om gewoon te kunnen scheiden. Maar de mogelijkheid tot vechtscheiding blijft voor wie absoluut een fout bewezen wil zien. Erger is dat het gevecht zich in de toekomst zal verplaatsen naar de discussie over de alimentatie. Het is goed dat in de toekomst de behoeftige echtgenoot alimentatie krijgt, maar ook hier maakt men weer een grote uitzondering. Als de behoeftige partner die alimentatie moet krijgen een zware fout heeft gemaakt die de voortzetting van het huwelijk onmogelijk maakte, dan krijgt hij geen alimentatie. En die zware fout mag met ieder middel bewezen worden: ook een betrapping op overspel hoort hierbij. De vechtscheidingen zullen niet afnemen, maar zich verplaatsen naar de discussie over de alimentatie".

De Antwerpse professor heeft ook kritiek op de veranderingen in de regeling van het onderhoudsgeld. "Momenteel betaalt de echtgenoot die in fout was in principe levenslang alimentatie en dat geld moet de mogelijkheid bieden om de levensstijl die de benadeelde partner tijdens het huwelijk had, te behouden. In de toekomst krijgt de behoeftige partner alimentatie, maar slechts voor een beperkte tijd en zijn levensstandaard wordt verlaagd. Het moet niet meer de standaard van onder het huwelijk zijn. Neem nu een vrouw die op haar dertigste trouwt, niet uit werken gaat en veel kinderen heeft. Op zijn vijftigste trapt haar rijke man het af. Zij krijgt alimentatie, maar ze kan haar vroegere levensstandaard niet meer behouden. Ze krijgt echter slechts alimentatie tot ze 70 is, want de alimentatie mag maar zo lang duren als het huwelijk heeft geduurd. Dat is hier 20 jaar. Op haar zeventigste heeft ze een heel laag pensioen (want ze heeft niet gewerkt). De rechter kan de alimentatie van haar rijke man dan nog verlengen, maar slechts tot het strikte minimum, het leefloon. Het uitgangspunt van de alimentatieregeling is goed, maar in sommige gevallen zal ze heel onbillijk zijn".

Wat veranderde de Senaatscommissie Justitie?

De Senaatscommissie Justitie veranderde gisteren een en ander aan het ontwerp.

1. Als beide partners samen een EOO vragen, dan spreekt de rechter de EOO uit, op voorwaarde dat het koppel minstens zes maanden uit elkaar is of na een bedenktijd van drie maanden. Dat blijft zo, maar in het ontwerp-Onkelinx moesten de partners niet allebei samen voor de rechter verschijnen. De Senaatscommissie Justitie wijzigde dat: ze moeten nu wél allebei samen voor de rechter verschijnen.

2. Als slechts één partij om de EOO vraagt, dan moet het koppel volgens het ontwerp-Onkelinx minstens één jaar gescheiden leven. Als dat niet zo is, dan moet de rechter een nieuwe datum voorstellen om de EOO uit te spreken. Dat was in het ontwerp-Onkelinx: ofwel op de eerstvolgende zitting nadat het koppel wél minstens een jaar gescheiden leeft, ofwel zes maanden na de zitting waarop de EOO door één van de partners werd aangevraagd. Die laatste termijn van zes maanden werd door de Senaatscommissie Justitie gisteren opgetrokken tot één jaar. Dat gebeurt op voorstel van de PS, die er absoluut zeker van wilde zijn dat het koppel minstens een jaar ontwricht was. De VLD had ernstige bezwaren tegen de "gebrekkige formulering van deze verandering".

3. De wet treedt in werking op 1 september 2007. Ook dat komt door een verandering van de Senaat.

Wie de evolutie van de wet op de voet wil volgen, kan dat niet alleen via deze site, maar ook via die van de Orde van Vlaamse Balies. Zij hebben een speciale site over deze wet:

. Daar kan U ook terecht voor een gespecialiseerd advocaat.

De cijfers

De hervorming komt er omdat paars heeft vastgesteld dat steeds meer huwelijken op de klippen lopen. Wat zeggen de gezinsociologen hierover? We gingen te rade bij Koen Matthijs, en Martine Corijn (KULeuven) maar ook een onderzoek van de Vlaamse Gemeenschap leert ons een en ander.

• België telde 30.844 echtscheidingen in 2005 tegenover 43.182 huwelijken. Momenteel loopt een op de twee huwelijken uit op een scheiding. In Vlaanderen leven 300.000 kinderen in gescheiden gezinnen, één op de vier jongeren onder de achttien jaar zag zijn ouders uit elkaar gaan.

• Van alle gescheidenen woont 25% officieel ongehuwd samen met een partner.

• De mediane scheidingsleeftijd (dus: waarop de meeste mensen scheiden) is 40 jaar en 6 maanden voor mannen en 38 jaar en 3 maanden voor vrouwen.

• Na de Tweede Wereldoorlog hertrouwde 70% binnen de vijf jaar na de scheiding, nu is dat nog 35%. Men hertrouwt minder snel, maar men trouwt nog minder voor de eerste keer. Nu is al één op de drie huwelijken een hertrouw, tegen slechts één op de tien halverwege de twintigste eeuw.

• Het samenlevingscontract wordt populairder: in 2005 waren er 30.749 en dat aantal neemt toe. Sinds het geregistreerd partnerschap bestaat, sloten 96.039 personen een samenlevingscontract af. Iets meer dan één op vijf, met name 21.083, hebben dat ondertussen al verbroken. Een samenlevingscontract heeft blijkbaar minder kans op slagen in Vlaanderen – 28% mislukt – dan in Wallonië of Brussel, waar 15 op honderd contracten gemiddeld sneuvelen. Maar het ongehuwd samenwonen blijft al bij al nog beperkt: slechts 13% van alle samenwoners woont ongehuwd samen.

• De verweduwden trouwen weinig: bij slechts 3% van de huwelijken is een verweduwde persoon betrokken. En slechts 4% van alle verweduwden woont ongehuwd samen met een partner.

Aangeboden door onze partners

Hoofdpunten

Aangeboden door onze partners

MEER OVER