'Denk af en toe eens vijf minuten na'

Print
Bornem - Zet Staf Van den Eynde een rode puntmuts op en je hebt meteen een kerstman. Met zijn witgrijze baard is hij de gedroomde figuur om die rol te spelen, maar dat is niet meer aan de bijna tachtigjarige 'filosoof' van Hingene (Bornem) besteed.
BR>
Geen kerstboom in de woning, geen kerststal waar de os en de ezel hun warme adem over het pasgeboren Jezuske blazen. Wel een ezel achter in de tuin: Fritz, die in de lente van dit jaar 'rijverbod' op de Scheldedijken kreeg en zo plots een bekende kop werd in de media. Toch blijft Kerstmis ook voor Staf en zijn vrouw Josée en hun vriend-ezel Fritz zijn romantiek bewaren.

Herinner je je nog de kerst uit je kinderjaren?
Als ik daaraan terugdenk, en mijn kinder- en jongensjaren waren deels ook oorlogsjaren, is dat vooral aan de buitengewone momenten in de Sint-Hubertuskerk van Niel, mijn geboortedorp. Daar zong ik in de middernachtmis met mijn hoog knapenstemmetje solo Stille nacht, heilige nacht. Van heinde en ver kwamen mensen toen nog naar Niel naar de nachtmis. Ik stam trouwens uit een zeer katholieke familie. Thuis stond een kerststalletje met een kerstboom die mijn broers stiekem gingen uittrekken ergens in een dennenbos. Ooit dichtte ik:

Maar al die mooie kerstbomen
worden vlug daarna wel afgeslankt
het einde van zovele kinderdromen
als ze zijn tot as verbrand


Heb je de kerstboom en dat -stalletje later verbannen uit jouw leven en zegt Kerstmis je niets meer? Of is er toch wat blijven hangen?
De kerk als instituut, daar heb ik een kruis over getrokken. Daar zijn me te veel die beelden uit mijn jeugd bijgebleven waarbij vrouwen, nog met hoed op het hoofd, in de kerk links zaten, de mannen rechts en dan allemaal nuchter te communie gaan. Dat heb ik allemaal overboord gegooid. Ik blijf wel nog dat religieuze stempel dragen. In een kerk gaan en orgelmuziek en liturgische gezangen horen, dat boeit me nog. Daar gaat een mystieke kracht van uit. Je kan dat religie noemen, maar die zit ook in de nauwe verbondenheid waarin ik leef met de natuur. Het wordt lente, zomer, herfst en dan komt de winter met zijn donkere en koude avonden die me elk jaar weer automatisch doen terugdenken aan Kerstmis. "Mijn vrouw Josée verwacht van mij met Kerstmis geen geschenkje. Elke dag weer probeer ik voor haar een geschenk te zijn."

Als ik vroeger 's nachts naar de sterren zag, voelde ik me zo nietig, maar wist ik tegelijk dat ik niet op de wereld gekomen was om weer weg te gaan zonder dat iets overbleef. Ik heb verdriet gekend, moeilijkheden beleefd maar ook gelukkige en tedere momenten. Ik heb iets betekend, zegt een hogere kracht in mij. Je pense donc je suis (ik denk dus ik ben, red.), zei Descartes al.

Kerstmis en Nieuwjaar zijn voor mij ook niet die feestdagen waarop je absoluut geschenken moet uitwisselen. Mijn vrouw Josée verwacht van mij met Kerstmis geen geschenkje. Elke dag weer probeer ik voor haar een geschenk te zijn. Misschien sla ik deze dagen de piano wel open en probeer ik nog eens een kerstlied van vroeger te spelen, maar dat kan ook op om het even welke dag gebeuren.

Kerstmis is vooral dat feest van vrede met iedereen, maar die vrede was in jouw leven dit jaar op een bepaald moment ver weg. Toen je in de lente het verbod kreeg om nog langer met je ezel Fritz op de Scheldedijken te wandelen, zal je die dijkopzichters toch wel erg verwenst hebben?
Ik hoop stilletjes, en Fritz met mij, dat ze een oogje zullen toeknijpen als we weer op de dijk wandelen en als Fritz me in mijn karretje voorttrekt. Die hele historie heeft me wel geleerd wat een enorme kracht uitgaat van de media. Jullie krant berichtte er het eerst over, maar snel volgden andere kranten en de televisie. Fritz en ik zijn toen bekende koppen geworden. We konden geen stap meer buitenzetten of we werden aangesproken. Misschien helpt ons dat om nu weer ongestoord op de dijk te wandelen.

De ezel was al prominent aanwezig bij het kerstgebeuren. Hij stond in de stal naast de kribbe. Doen mensen dat beest geen onrecht aan als ze hun medemens voor ezel uitschelden?
Vast en zeker, want mijn ezel Fritz, die nu negen jaar oud is, getuigt van grote intelligentie. Hij heeft als het ware een zesde zintuig dat hem laat voorvoelen wat gaat gebeuren. Ik vergelijk een ezel trouwens liefst met een leeuw en zeker niet met een paard, dat een angstdier is dat op de vlucht slaat als het wordt aangevallen. Een ezel in nood gaat de strijd aan op leven en dood. Je hoort de ezel wel eens het paard der armen noemen omdat hij vaak zware lasten moest dragen. Maar je zal een ezel die moe is en beslist om te stoppen, met geen stokken meer vooruit krijgen. Die ezel weet dat hij moe is en moet rusten en daar verander je niets aan. Een paard dat kapot zit daarentegen, kan je nog aansporen en dat blijft voortlopen tot het er dood bij neervalt.

"Mijn ezel Fritz getuigt van grote intelligentie. Ik vergelijk een ezel trouwens liefst met een leeuw en zeker niet met een paard, dat een angstdier is."

Je zat zelf enkele jaren in de gemeenteraad in Bornem. Heeft dat iets in jouw leven veranderd?
Laat me zelfs koning of eerste minister zijn, ik zou niet weten wat te doen. Ik zat inderdaad zelf in de gemeentepolitiek, in de oppositie als 'groene'. Maar ik heb nooit willen meedoen met al diegenen die van aan de zijlijn de politici uitmaken voor zakkenvullers en kazakkendraaiers. Als ik uit de politiek één ding heb geleerd, dan wel dat ik chapeau! zeg tegen al wie vanuit een eerlijke inborst iets positief wil doen. Zoveel hoofden, zoveel zinnen en als politicus kan je niet voor iedereen goed doen. Ik wacht wel nog altijd op de 'nieuwe politieke cultuur' die ze allemaal beloofden na die zwarte zondag. Bij niemand vind ik die.

De koning en de paus hebben hun kerstboodschap. Heeft ook de dorpsfilosoof van Hingene een boodschap voor onze lezers? Ik heb zelf heel mijn leven gezocht naar de zin van dit leven: wie ben ik en wat kom ik hier doen? Ik behaalde aan het conservatorium in Antwerpen eerste prijzen notenleer en piano. Ik las Nietzsche en Kierkegaard, dus ze noemen me niet voor niets filosoof. Maar ik ben wat doemdenker geworden. Er zijn te veel conflicten in de wereld. Onze cultuurmaatschappij is aan het eind van haar Latijn. De wereld evolueert ongelooflijk snel. De technologie en informatica halen een snelheid die we niet meer kunnen volgen, ze hollen ons voorbij. Misschien moet ik geloven dat de dingen moeten gebeuren zoals ze gebeuren, dat alles voorbestemd is. Predestinatie heet dat.

Vandaar dat ik geneigd ben om te zeggen dat je van de ene dag in de andere moet leven en dat je moet proberen er het beste van te maken, wat dat ook moge betekenen. Al blijf ik een vleugje optimisme bewaren en droom ik ervan dat het mogelijk moet zijn om die voorbestemming om te buigen, om zelf wat in de plaats te stellen. We moeten alleen af en toe eens vijf minuten de tijd nemen om uit de draaikolk te stappen die ons meesleurt en dan even nadenken en zorgen dat morgen de wereld weer beter is.

Taf PAUWELS
MEEST RECENT

Vastgoed

Auto's in de kijker

Jobs in de regio