Waarom zweeg spoorwegbaas zo lang?

Marc Descheemaecker, de ex-baas van de NMBS, heeft een boek geschreven. Voor drie soorten medeburgers, zegt hij: voor de reiziger, voor de spoorman, en voor de belastingbetaler die elk jaar drie miljard euro ophoest voor de NMBS. Zij hebben het recht te weten wat er zich achter de schermen van het Belgisch spoorbedrijf allemaal afspeelt. Wij voegen er één doelgroep - of mikpunt - aan toe: de sp.a.

DTI

Er staan wetenswaardige zaken in zijn boek. Hoe sommige personeelsleden er ongestraft jarenlang de kantjes kunnen aflopen, bijvoorbeeld. Of over de rol van de vakbonden, vooral dan de socialistische. Maar de onthullingen verrassen niet. In feite wisten we al lang dat er in dit overheidsbedrijf veel fout liep. Zonder dat iemand de moed had om de wantoestanden recht te zetten.

De interne keuken is trouwens niet de essentie van het boek. Dwarsligger is vooral een pleidooi pro domo. Het moet verklaren waarom de auteur niet geslaagd is als CEO bij de NMBS.

Het is zeer goed mogelijk dat Marc Descheemaecker langs alle kanten is tegengewerkt. Dat de politiek hem oekazes oplegde, dat de syndicaten hem chanteerden, dat hij niet door één deur kon met zijn medebazen. Maar dan blijft de vraag waarom hij dat toeliet? Waarom ging hij niet eerder op de barricaden staan ter verdediging van de reiziger, de spoorman, de belastingbetaler? Hij had negen jaar om een en ander recht te trekken. Maar hij slaagde er niet in.

De stiptheid van de treinen daalde jaar na jaar, het reizigerscomfort ook, terwijl de schuld ondertussen steeg, net als de groep dikbetaalde directieleden. Dat het aantal treingebruikers groeide, is ongeveer het enige positieve wat over zijn passage bij het spoor valt te zeggen.

Is alles wat er bij de NMBS fout liep en loopt, de fout van Descheemaecker? Zeer zeker niet. Maar hij was wel dé persoon die het best geplaatst was om er iets te veranderen. Nu lijken zijn ontboezemingen sterk op natrappen. Op een afrekening. Op vijgen na Pasen ook. Een vette opstappremie - óók betaald door de belastingbetaler - kon zijn opgekropte wrok om een gemiste herbenoeming niet temperen. Het is nu aan Jo Cornu om te bewijzen dat het wél anders kan.

Door Paul Geudens