Consumenten kunnen in groep naar de rechter stappen

Consumenten die schade leden kunnen zich in de toekomst in groep tot de rechter wenden. De Kamer keurt straks een wetsontwerp van minister van Consumentenzaken Johan Vande Lanotte (sp.a) daartoe goed.

drombouts

Het probleem is bekend. De consument heeft heel wat rechten, maar kan die niet altijd zelf afdwingen. Bijvoorbeeld omdat een gerechtelijke procedure soms meer kost dan zijn schade. Dat is zo bij schade die je lijdt door een diarree veroorzakende stof in een potje yoghurt. Of omdat een firma systematisch een euro te veel factureert voor een bepaalde dienst.

De kost van een procedure weegt niet op tegen wat je ermee kan winnen. Maar ondertussen zijn misschien wel duizenden mensen in dat zelfde geval. Het kan ook zijn dat de consument zijn schade niet meer kan bewijzen. Dat heb je als een groep warenhuizen door prijsafspraken vijf jaar lang zijn producten te duur heeft kunnen verkopen. De individuele consument kan zijn schade niet bewijzen want hij houdt zijn tickets niet bij.

In groep

Consumenten kunnen nu in groep naar de rechter stappen in zo'n geval. Organisaties zonder economisch doel die al drie jaar bestaan en die de consumentenrechten verdedigen, zoals bv. Test-Aankoop, zullen dat in hun plaats kunnen doen.

De rechter beslist eerst of de klacht geldig is. Daarna kiest hij voor één van de twee mogelijke systemen: ofwel geldt het vonnis dat hij zal vellen alleen voor de consumenten die zich bij deze zaak hebben aangesloten; ofwel geldt zijn vonnis voor alle consumenten die in hetzelfde geval zijn.

10 euro te veel

Bij lichamelijke en morele schade (bv. diarree door een potje yoghurt) kan alleen het eerste systeem. Maar in de andere gevallen kan ook het tweede systeem. Dat kan bv. als een bepaald bedrijf al zijn klanten systematisch 10 euro te veel aanrekent voor een bepaalde dienst.

Er komt wel eerst een bemiddelingsfase die tot maximum een jaar mag duren.

Niet in strafzaken

De groepsvordering geldt niet in strafzaken, ze kan dus niet - zoals bij een class action in de VS - tot een veel hogere schadevergoeding leiden dan de schade die daadwerkelijk is veroorzaakt. Advocaten kunnen ook géén vertegenwoordiger van een groep consumenten zijn. Hiermee wil Vande Lanotte misbruiken tegengaan.

JDW

MEER OVER Johan Vande Lanotte