Soldaat houdt dagboek bij

Soldaat houdt dagboek bij

Soldaat houdt dagboek bij

Print
De heemkundige kring Corsendonca uit Oud-Turnhout kon beslag leggen op een dagboek van Frans Wens, een inwoner van de gemeente (geboren in 1894) die tijdens de Eerste Wereldoorlog soldaat was. Het bijhouden van een dagboek was uitzonderlijk omdat de meeste soldaten toen niet konden lezen of schrijven. Frans Wens is op 22 september 1914 binnengegaan als milicien in Hemiksem. In december 1915 is hij gedetacheerd naar het Franse Honfleur om in december 1918 bij de hulptroepen in Hoogstade ingelijfd te worden.

Hieronder staat een passage uit het dagboek van het jaar 1914: "Wij moesten in Schelle op strooi slapen maar wij hadden toch een sarzie (deken, red.) Zo had het al acht dagen geduurd en moesten we vertrekken. Met de trein kwamen we om twee uur in Waarloos aan 's nachts, daar lagen de soldaten op de straat te slapen. Wij moesten ook buiten slapen. Ik had tegen een huis geslapen. 's Morgens was ik vroeg opgestaan van de koude. In den dag moesten wij allen getuig gaan halen zoals schuppen (spaden, red.), truffels (grote spaden, red.), piossen (pikhouwelen, red.) en bijlen. Ieder het zijne, ik had een klein bijltje. Ze zegden dat wij transjees (loopgrachten, red.) moesten gaan maken naar het fort van Waalhem (Fort van Walhem rond Antwerpen, red.). Maar wij waren er toch niet geweest, want het was er te gevaarlijk van het ontploffen van schrapnels (stukjes granaat, red.), die geschoten werden naar eene bestuurbare ballon die in Waarloos opging."

"Toen zijn wij naar Contig (Kontich, red.) gegaan, daar hebben wij bij de boeren geslapen. Den volgenden dag zijn wij weder op Waalhem aan gegaan om transjees te maken maar moesten weder terug naar Contig gaan. 's Namiddags rond 4 uren moesten wij weder terug op Waalhem aan. Wij waren niet ver meer van Waalhem of wij moesten weder terug, de kanonnen bulderden met geweld. Daar stonden Belze (Belgische, red.) en Franse kanonnen die naar de Duitsche schoten. Toen zijn wij terug naar Contig gegaan. Daar hebben wij geslapen. Den volgenden dag hadden wij ons getuig moeten afgeven en waren vertrokken naar Antwerpen."

Over zijn verblijf in het opleidingskamp in Honfleur schreef Frans Wens het volgende in zijn dagboek: "Daar liggen wij in een groot gebouw, dat een klooster geweest is. Daar is het toch al wat beter want daar hebben wij toch strooizakken om op te slapen en eten krijgen wij ook genoeg. Daar moesten wij excersie (oefeningen, red.) doen. Na twee maanden werd ik afgekeurd, maar ik moest toch soldaat blijven." Tijdens de oorlog moest Frans Wens vooral in de keuken werken. In een opleidingskamp in het Franse Auvour merkte hij dat er veel soldaten gestorven waren aan de Spaanse griep. Op 28 augustus 1919 mocht Frans Wens voorgoed naar huis, op Darisdonk in Oud-Turnhout. Frans Wens trouwde in 1925 met Maria Cuypers.

Bart Van den Langenbergh

Foto GvA (boven): Monument

.

Nu in het nieuws