Een leven in dienst van de kunst

Een leven in dienst van de kunst

Een leven in dienst van de kunst

Print
Ex-conservator Jan Hoet werd op 23 juni 1936 geboren in Leuven. Tijdens de oorlogsjaren groeide hij op in Geel, waar zijn vader als psychiater werkte. Het gezin Hoet telde zeven kinderen en kreeg vaak kunstenaars (onder anderen Constant Permeke en Paul Delvaux) over de vloer, omdat vader Hoet een verwoed kunstverzamelaar was. Het ouderlijke huis in Geel werd later het bij het OPZ horende Kunsthuis.

Hoet trok naar de kunstacademie, maar werd van de school gegooid omdat hij liever bij de kunstenaars in het atelier rondhing dan naar de lessen ging. Hij trekt daarop naar de Rijksnormaalschool in Gent, waar hij het regentaat in de plastische kunsten behaalde.

Aanvankelijk wilde Hoet zelf kunstenaar worden, maar in 1964 begreep hij dat hij als schilder nooit de overtreffende trap zou bereiken. Hij gaf zijn droom op en besloot zich met overgave op het bestuderen, begeleiden en beschermen van de kunst te werpen. Op 28-jarige leeftijd ging hij kunstgeschiedenis studeren aan de universiteit van Gent. Intussen verdiende hij de kost als tekenleraar aan de rijksmiddelbare school van Oostakker.

In 1975 kwam zijn eerste moment van glorie. Hij solliciteerde voor de post van directeur van het Museum van Hedendaagse Kunst in Gent en werd gekozen. Het was het eerste Belgische museum dat gewijd was aan de hedendaagse kunst. Als conservator bracht Hoet nieuw leven in de traditioneel elitaire en geïsoleerde kunstbrouwerij. Iets wat hem trouwens niet altijd in dank werd afgenomen.

Hoet opende met tentoonstellingen rond de abstracte kunstenaar Dan Van Severen en de toen nog als 'charlatan' bestempelde, Antwerpse kunstenaar Panamarenko. In 1980 gooide hij voor het eerst hoge ogen met de tentoonstelling 'Kunst in Europa na '68'. Daarin werd werk tentoongesteld van onder andere Arte Povera-kunstenaars, Joseph Beuys, Chriistian Boltanski en Tony Cragg.

Met alle mogelijke middelen zette Hoet zich in om hedendaagse kunst bekend te maken en in het dagelijkse leven te integreren. Dat deed hij niet alleen met interviews, lezingen en vinnige polemieken, maar ook door zijn collectie in andere tentoonstellingsruimten aan een ruimer publiek te tonen.

'Chambre d'Amis'

Voorbeeld daarvan is 'Chambre d'Amis' uit 1986, waarmee hij Gent helemaal op de wereldkaart van de moderne kunst wist te plaatsen. In die tentoonstelling werd het werk van vijftig kunstenaars aan de man gebracht in burgerhuizen. Die rechtstreekse dialoog van kunst met het stadsleven was toen ongezien. Hoet verwerft hierdoor, ook in het buitenland, een vedettestatus.

In 1989 volgde 'Open Mind/Closed Circuits', een tentoonstelling waar werk van gevestigde kunstenaars werd geconfronteerd met dat van zwakzinnigen, een motief dat vorig jaar nog eens werd herhaald met Middle Gate in Geel.

Documenta

Het internationale hoogtepunt uit zijn carrière is waarschijnlijk zijn verkiezing tot artistiek leider van Documenta, de vijfjaarlijkse hoogmis van de hedendaagse kunst in het Duitse Kassel. Onder zijn leiding werd Documenta IX in 1992 een ongelooflijk succes. Hoet werd daardoor ontzettend populair in kunstminnend Duitsland. Het zou hem in 2002 de job van artistiek leider in het nieuwe MARTa-museum in het Duitse Herford opleveren. In 2008 nam hij afscheid van het MARTa.

In eigen land bleef Hoet intussen naarstig voortijveren voor een eigen stek voor het Gentse Museum voor Hedendaagse Kunst. En in 1999 werd die droom eindelijk werkelijkheid. Onder de naam 'Stedelijk Museum voor Actuele Kunst' (SMAK) stak het museum toen van wal. Het betekende voor Hoet de voltooiing van zijn levenswerk.

Hoewel Hoet nu zijn eigen gebouw had (in het Gentse Citadelpark), bleef hij naar mogelijkheden zoeken om de vier muren van het museum te verlaten. Dat deed hij ook in 2000, met de spraakmakend tentoonstelling 'Over the Edges', in de Gentse binnenstad.

Het begin van de 21ste eeuw was een erg hectische periode. Hoet organiseerde een tentoonstelling in het Duitse Borken, concipieerde de beeldhouwexpo Sonsbeek 9 in Arnhem, koos als commissaris voor de Vlaamse gemeenschap Luc Tuymans voor het Belgische paviljoen op de Biënnale in Venetië, was medecurator van de Epifanie-tentoonstelling over religieuze kunst in Heverlee, ging naar Geel (YELLOW) en hield tussendoor nog het MARTa-museum en het SMAK draaiende.

In tussentijd kreeg hij een eredoctoraat aan de Universiteit Gent, werd hij door de koning geridderd en kreeg hij Prijs van de Vlaamse Gemeenschap.

Prijzen

Eerder werd hij om zijn 'Chambres d'Amis'-project in de Duitse Bondsrepubliek al onderscheiden met de 'Passe-partout'- prijs, voor de beste Europese tentoonstelling (1988). In 1992 kreeg hij in Frankfurt het Goethe-ereteken opgespeld wegens zijn inzet voor de verspreiding van de Duitse cultuur in het buitenland. En in Frankrijk kreeg hij in 1997 de titel van 'Ridder in de Kunsten en Letteren'.

In 2003 gaf Jan Hoet het voorzitterschap van het SMAK op. Hij bleef nog een tijdlang zetelen in de raad van bestuur en was lid van de algemene vergadering.

Kunstpaus Hoet maakte de afgelopen jaren niemand minder dan koningin Paola wegwijs in de wereld van hedendaagse kunst. Hij zetelde ook in een commissie die het kunstbeleid in de Senaat begeleidt.

In 2008 stelde Hoet, toen nog artistiek directeur van het MARTa in Herford, zijn boek "In de wereld van Jan Hoet" voor. Hij benadrukte dat het boek zeker geen biografie is, eerder een samenraapsel van gedachten, ervaringen en herinneringen van de conservator. De tekst is geïllustreerd met schetsen van Hoet zelf.

In 2009 werd Hoet nog beloond met de zogenoemde Verdienstkreuz 1 Klasse der Bundesrepublik Deutschland, de belangrijkste onderscheiding die een individu van Duitsland voor zijn verdiensten voor het land kan krijgen. En in mei 2011 volgde op eigen bodem de Prijs van de Vlaamse Gemeenschap voor Algemene Culturele Verdienste.

Zware gezondheidsproblemen

Hoet heeft de jongste jaren vele gezondheidsproblemen gekend. Hij overwon in 1991 al kanker aan de nieren. In 2002 kreeg hij af te rekenen met hartproblemen en een jaar later kreeg hij een hersenbloeding toen hij in Venetië was, voor een bezoek aan de Biënnale. In april 2005 werd bij hem een trombose vastgesteld, nadat hij onwel was geworden op de autosnelweg. Eind 2010 werd hij - opnieuw achter het stuur - getroffen door een hartaanval.

Toch bleef de intussen 76-jarige Hoet ook nadien actief én strijdvaardig. Zo kreeg hij de leiding over de biënnale van het Chinese Yinchuan, die in oktober 2012 plaatsvond. Op het nieuws dat de Chinezen liever geen seks, geweld of politiek zagen opduiken, waarschuwde hij meteen dat daar nog "een hartig woordje" over gepraat zou worden.

Kunstmatige coma

Midden juni 2012 moest Hoet echter een nieuwe fysieke klap incasseren. Op de luchthaven van Hamburg raakte hij in shock na een spurtje om zijn vliegtuig te halen. Naar alle waarschijnlijkheid liep de kunstpaus daarbij een herseninfarct op, waarna hij in een kunstmatige coma gebracht werd.

Jan Hoet herstelde hier langzaam, maar volledig van en was een jaar later alweer actief in de kunstwereld. In 2013 keerde hij terug naar zijn roots in Geel, waar hij de tentoonstelling "Middle Gate" organiseerde. Hier combineerde hij het werk van hedendaagse kunstenaars en psychiatrische patiënten. In oktober 2013 werd hij ook aangesteld als curator van de tentoonstelling "De Zee" in de badplaats Oostende die zal lopen van oktober 2014 tot maart 2015.

Maar op 19 januari 2014 kreeg Jan Hoet een tweede waarschuwing. Onderweg naar zijn nierdialyse in het UZ Gent werd Hoet voor een tweede maal geveld door een hartaanval. Hij kon tijdig zijn vrouw verwittigen zodat zijn toestand relatief snel stabiliseerde. Op 27 januari kon hij de afdeling voor intensieve zorg verlaten en nadien revalideerde de kunstkenner verder in een andere kamer van het UZ. Op 13 februari werd Hoet opnieuw opgenomen. Deze keer konden de beste zorgen hem niet meer redden. Donderdagochtend overleed hij.

Lees ook: Twitter neemt afscheid van Jan Hoet
En: Kunstpaus Jan Hoet (77) overleden

Foto: Jan Hoet in 1992 als directeur van Documenta

Foto Photo News

.

Nu in het nieuws