'Onze Temschenaars', met nieuws voor het thuisfront

'Onze Temschenaars', met nieuws voor het thuisfront

'Onze Temschenaars', met nieuws voor het thuisfront

Print
Maart 1917. Temse kreunt onder de bezetting. Er heerst armoede en schaarste, veel mannen zitten aan het front. Maar dan start Octaaf Bulterys met 'Onze Temschenaars', een eigen frontblaadje.

In de eerste maanden van de Eerste Wereldoorlog dringen de Duitsers alsmaar dieper het land in. Eind oktober 1914 worden vaste posities ingenomen, die gedurende 4 jaar nagenoeg onveranderd blijven. Veel mannen zitten aan het front en de inwoners van Temse zien door de bezetting de toestand steeds somberder in. "Het overgrote deel van België is bezet, de banden met het gezin en het dorp zijn verbroken. Zo groeit bij de soldaten de nood aan nieuws over thuis. Het is de start van de frontblaadjes: periodiekjes van beperkte omvang, die nieuws bevatten over de eigen gemeente en soldaten", weet Luc De Ryck, kenner van de Temsese geschiedenis.

"Initiatiefnemer voor het Temsese blad is beroepsmilitair-sergeant Octaaf Bulterys. Hij vindt een ideale bondgenoot in Clemens De Landtsheer, vertaler-typist op het Belgisch consulaat in Cherbourg. Op 18 maart 1917 rolt het eerste nummer van de pers. Het blad wordt gratis verspreid, zowel aan het front als in bezet gebied. Vooral De Landtsheer heeft aan elk nummer de handen vol: hij schrijft de meeste teksten, vertaalt alles in het Frans ten behoeve van de Franse censuur, doet alle zet- en drukwerk, staat in voor de verspreiding en behartigt de financiën. De oplage is aanvankelijk 600 exemplaren maar dat loopt al snel op tot zo'n 1.500 exemplaren."

"Wanneer de legendarische gebroeders Van Raemdonck sneuvelen, stijgt de oplage tot 2000 exemplaren. In totaal verschijnen 18 nummers. De inhoud is zeer uiteenlopend: nieuws uit Temse over de bezetting en het voedseltekort, gefusilleerden en veroordeelden, ongevallen en geboortes, huwelijken en overlijdens. Een spiegel van het leven in Temse in oorlogstijd. Van grote betekenis is ook het nieuws van het front: over gesneuvelden, gewonden en onderscheidingen."

Het blad doet niet aan politiek maar draagt een Vlaamse stempel. Gevolg: witte vlekken. "Als in juni 1917 de voorschriften van de censuur verstrakken, vertoont Onze Temschenaars geregeld witte vlekken. Het gaat telkens om door de censuur geschrapte teksten." Onze Temschenaars eindigt in mei 1919 met een negatief saldo van 519,27 frank, toen een immense som. "De Landtsheer en Bulterys houden een omhaling, waarna de schuld wordt herleid tot 189,38 frank. Dat bedrag moeten zij zelf bijpassen."

Guy Van Vliet

Foto GvA (boven): Clemens De Landtsheer (links) en Octaaf Bulterys

Nu in het nieuws