1 / 2
thumbnail: null
thumbnail: null

"Pas na de oorlog begon ik er echt over na te denken"

Historicus Richard Willems nam het verhaal van zijn grootoom Frans Verstraeten uit Beveren op een bandrecorder op. Deze oud-strijder overleefde de Groote Oorlog en werd gedecoreerd voor daden van moed.

Ilse Prinsen

"Ik arriveerde op 1 mei 1915 aan het front en vocht drie jaar aan het front in de Ijzervlakte. Tussen Reninge en Steenstrate heb ik twee Duitse krijgsgevangenen opgepakt. Dat ging zo. Ik lig met een andere soldaat op de uitkijk. 's Ochtends rond een uur of vier horen we iets. Eerst denken we aan ratten, want die zaten er in overvloed. Die kropen over je lijf als je lag te slapen. Maar dan zien we een Duitser recht op ons afkomen. Op een meter of acht van mij roep ik: Halt! Die Duitser antwoordt met 'Kameraad, kameraad. Ik geef mij over', en hij steekt zijn armen de hoogte in. Ook een vriend van hem gaf zich onmiddellijk over. De twee schonken me een uurwerk.'t Waren brave mensen, je zag dat. Die moesten ook vechten tegen hun zin. Later zijn ze meegenomen naar een krijgsgevangenenkamp en ik heb er nooit nog iets van gehoord."

"Het was een smerige oorlog. De lijkenlucht was vaak niet te harden. Aan het front werden de lijken ter plaatse in een put gestoken, in afwachting van een begrafenis. Ik heb het meegemaakt dat een granaat recht op zo'n put viel. Stukken armen en benen vlogen om onze hoofden. We moesten onze gasmaskers opzetten tegen de stank. Ik kan me die geur nog steeds voor de geest halen. En het gekerm. In Passendale zijn er 1800 van ons regiment gevallen en ik weet niet hoeveel gekwetsten er waren. Die lagen te kermen, dat kan je niet geloven als je er niet bij was. De ene riep op zijn moeder, de andere op zijn vrouw en kinderen. Dat was verschrikkelijk."

Bij sommige zaken stond hij pas achteraf stil. "Zo was er een Fransman in Steenstrate, die ons kwam aflossen. Een reus van een vent, die me hautain aansprak met 'petit Belge'. Ik zeg nog tegen hem: blijf zitten, sta niet rechtop want de Duitsers zitten hier met sluipschutters. Net toen ik wou vertrekken, zet die zich toch wel recht. Een seconde later was hij dood. Een kogel door zijn kop. Ik heb zijn drinkbus leeggedronken. Ik had grote dorst. Pas achteraf heb ik daar nog dikwijls aan gedacht."

Frans Verstraeten werd ook gedecoreerd. "Ik had op een voorpost in Reninge Duitsers tot overgave gedwongen. Veertien dagen later moest ik me aanmelden bij de kolonel, samen met mijn luitenant. Hoewel hij die dag niet aan het front was geweest, werd hij beloond met de Orde van Leopold. Ik wou hem de hand niet schudden. Zelf ontving ik wel een medaille, het oorlogskruis, maar ik kreeg ook als straf acht dagen geen soldij. Ach ja, ik had tenminste mijn 'gedacht' gezegd en die soldij, die kon je toch niet opdoen."

Ilse Prinsen

Foto GvA (boven): Monument

Foto GvA: Medailles

MEER OVER De Grote Oorlog