Mysterie rond dood soldaat Arnold Umans

Mysterie rond dood soldaat Arnold Umans

Mysterie rond dood soldaat Arnold Umans

Print
Katelijnenaar Arnold Umans is tijdens de Eerste Wereldoorlog in zijn eigen geboortedorp gesneuveld. Over zijn dood doen nog steeds verschillende versies de ronde. Een van de verhalen is dat hij gesneuveld zou zijn in het vuur van de strijd ter hoogte van de Vossevelden of de Bredeheide.

Arnold werd op 22 november 1890 geboren als zoon van de Nederlander Michael Umans, de laatste schaapherder van Sint-Katelijne-Waver. “Michael Umans verrichtte als Nederlander zijn legerdienst in Maastricht”, steekt René De Munter van de heemkundige kring Erf en Heem van wal. “Bij zijn afzwaai naar ons land wilde hij meteen Belg worden, maar schrok zich een aap toen hij vernam dat dit de ronde som van 200 BEF zou kosten. Hij is steeds Hollander gebleven.” (lacht) Arnold 'de Nolle' heeft zich wel tot Belg laten naturaliseren. “Hij maakte tijdens de oorlog deel uit van het veldleger dat de linies achter de schans Dorpveld en het fort Midzele verdedigde”, legt De Munter uit. “In de Heilig-Hartkapel was er een veldcommando met EHBO post geïnstalleerd."

"In deze omgeving sneuvelde de Nolle op 1 oktober. Hij werd er door zijn strijdmakkers snel begraven, maar over zijn dood doen verschillende versies de ronde. Een eerste versie luidt dat hij gesneuveld zou zijn in het vuur van de strijd ter hoogte van de Vossevelden of de Bredeheide. Zijn schoolkameraad en veteraan Alfons De Munter vertelde echter dat zijn vriend door een Duitse scherpschutter werd geveld na een bezoek aan zijn duiven in het ouderlijk huis.”

Bij opgraving werd het onherkenbare lichaam van Arnold door de ouders geïdentificeerd op basis van een vestje dat hij van thuis droeg onder zijn soldatentenue. “Volgens de familie had Nolle 100 BEF op zak, een groot bedrag in die tijd, maar het geld werd niet teruggevonden”, vertelt De Munter verder. “Volgens vader Umans was dit geld door de 'Sips' gestolen. Pure lijkenpikkerij dus. Het was in die dagen schering en inslag dat gesneuvelden beroofd werden. Het leger had een tekort aan zowat alles. Wanneer een soldaat sneuvelde waren zijn strijdmakkers er als de kippen bij om zijn uniformkleren en laarzen te recupereren. Het gevolg was dat de meeste gedode soldaten bij opgraving werden teruggevonden zonder schoeisel en dat zij verder alleen een hemd droegen. Ondergoed dragen was in die dagen nog niet gebruikelijk.”

Arnolds graf bestaat nog steeds op het kerkhof in de Zonstraat. “Vele gemeenten, waaronder ook Sint-Katelijne-Waver, gaven een plaatselijke oorkonde uit als blijk van erkentelijkheid voor hun gesneuvelden. Deze eer viel soms ook oud-strijders, politieke bannelingen en opgeëisten te beurt. Het diploma van Arnold was getekend door burgemeester Jan Baptist Sels en gemeentesecretaris Florent Van Gaubergen. De familie bewaart nog steeds het soldatenportret van Arnold. Vorig jaar overleed neef Frans Umans uit de Vossevelden 29. In hun woonst hangt nog steeds de foto van de gesneuvelde Arnold.”

Aantal gesneuvelden aan het front:50, maar slechts 32 staan op het monument voor de gesneuvelden. In Waver sneuvelden er 21, waarvan slechts 8 op het monument voor de gesneuvelden voorkomen.

Aantal gesneuvelde burgers: 15 inwoners

Schade: Sint-Katelijne-Waver heeft een zeer zware tol betaald aan de oorlog: 253 huizen waren totaal verwoest, 43 woningen waren licht beschadigd. Het gemeentehuis, de kerk en pastorie en de ganse dorpskern waren van de kaart geveegd.

BACE

Foto GvA: Arnold Umans

Bron: René DE MUNTER, ERF en HEEM vzw, Werkgroep 14-18

Nu in het nieuws