1 / 2

Tyfus fataal voor soldaat Franciscus Vanbaelen

Egidius Vanbaelen huwde in 1890 met Anna Regina Dens. Egidius was dienstbode en handwerker. Hij was geboren en getogen Gelenaar. Anna was ook een Geelse en was dienstmeid en huishoudster. Anna en Egidius kregen op 4 oktober 1890 een zoon: Franciscus Vanbaelen. Anna kon weinig genieten van haar zoontje. In 1891 overleed ze in het burgerlijk gasthuis.

Marc Leysen

Egidius hertrouwde in 1891 met Maria Dimphna Constantia Goossens. In dit huwelijk werden nog zeven halfzussen en halfbroers van Frans geboren: Joanna, Maria, Ludovicus, Petrus, Maria Regina, Maria Dimphna en Anna Catharina Vanbaelen. Zij woonden in de Logenstraat nummer 68.

Franciscus had als beroep landbouwer en fabrieksarbeider. In 1910 werd hij goedgekeurd voor de militaire dienst en startte hij zijn legerdienst bij de 1ste Gidsen. In 1912 mocht hij met onbepaald verlof. Hij behaalde de graad van ruiter eerste klas in 1910.

Bij de algemene mobilisatie werd Frans opgeroepen. Hij sloot zich aan bij zijn eenheid. Het eerste regiment gidsen had zijn kazerne in Brussel. In augustus 1914 kreeg Frans zijn vuurdoop in het gevecht bij Halen, de slag der Zilveren Helmen. Zijn regiment trok zich dan terug binnen de vesting Antwerpen, samen met het Belgische veldleger. In oktober 1914 trok het Belgische leger zich terug achter de IJzer. Frans was één van hen. De terugtocht was een ware beproeving. Bij aankomst aan de IJzer was Frans ernstig ziek. Hij werd afgevoerd naar de achterhoede. Hierdoor kon hij niet deelnemen aan de slag bij de IJzer. Op 15 november 1914 werd hij opgenomen in het hospitaal Lamarck in Calais. Op 6 december 1914 overleed hij om 11u in het ziekenhuis. Frans, ongehuwd, 1m68 groot, werd 24 jaar en overleed aan tyfuskoorts. Pas op 1 oktober 1915 zouden zijn ouders vernemen dat hun zoon Frans gestorven is en begraven in Calais (Frankrijk).

Sinds november 1914 werden gevallen van koortsige enteritis vastgesteld bij de Fransen te Boezinge. Tegen het einde van het jaar werd het tyfus. Vaccinatie van het Belgisch Leger werd reeds bij de aanvang van de oorlog toegepast. Op bevel van de legerleiding werd er echter mee gestopt. De inspuiting verwekte dikwijls koorts, wat het aantal soldaten verminderde. Na een paar maanden moest men op deze beslissing terugkomen. In november - december 1914 werd in twee weken tijd gans het leger gevaccineerd.

Frans kreeg het oorlogskruis in 1922. Omdat hij op het moment van de veldslag niet aanwezig was, kreeg hij geen IJzerkruis. Hij kon ook geen aanspraak maken op het kruis in de orde van Leopold II met palm omdat hij ziek was en niet overleden is aan verwondingen.

In 1915 berichtte het Nieuwsblad van Geel dat Frans op het slagveld aan de IJzer was gevallen. In 1916 meldde het frontblad Stem uit Gheel dat Frans gestorven was in Kales aan tyfuskoorts.

Anna Vanbaelen, de jongere halfzus van Frans vertelde aan haar schoondochter Martha tijdens vele nachten aan haar ziekenbed herinneringen over haar familie. Ze beschreef haar oudste broer Frans als haar lievelingsbroer, een door en door goede en brave jongen. Anna wist zeer weinig concreets over haar oudste broer. Haar ganse familie leefde in de vaste veronderstelling dat Frans sneuvelde aan de IJzer. Dat werd zo van generatie op generatie doorgegeven.

Achteraf vonden ze de brief waarin de ouders op de hoogte werden gesteld van het overlijden aan tyfus in een hospitaal. De familie weet niet waarom vader dit niet door vertelde. Anna had als grote wens om het graf van haar broer te bezoeken in Calais. In 1974 is de familie naar Noord-Frankrijk gereden. Het werd een zeer emotioneel bezoek aan het graf van Frans.

Aantal gesneuvelden aan het front: In WOI verloor Geel 71 omgekomen militairen. Op het oorlogsmonument werden drie namen vergeten.

Aantal gemobiliseerden: Er waren 669 gemobiliseerden.

Aantal gesneuvelde burgers: In 1914 kwamen twee burgers om. Vlak na de oorlog vielen er ook nog vijf slachtoffers bij een poging tot treinplundering.

Schade: De schade aan Geelse gebouwen was eerder beperkt.

Marc Leysen

Foto GvA (boven): Monument

Foto GvA: Franciscus Vanbaelen

MEER OVER De Grote Oorlog

Nu in het nieuws