Indrukwekkend als mens en staatsman

Print
Een paar maanden na zijn 95ste verjaardag is Nelson Mandela overleden. Daarmee verdwijnt een van de grootste politieke leiders van de 20ste eeuw.

Nelson Mandela is de indrukwekkendste figuur die ik ooit heb ontmoet. Charisma is een veel te zwakke term om zijn aantrekkingskracht en zijn uitstraling te beschrijven. Op een eenvoudige manier zoog hij alle aandacht naar zich toe. Madiba - voor de clanvrienden - was een groot mens en een uitzonderlijk groot staatsman.

Ik heb ook Robbeneiland bezocht. De gevangenis waar hij 18 jaar vastzat wegens zijn gewapende strijd tegen apartheid in Zuid-Afrika. De aanblik van zijn cel van nog geen 10 vierkante meter groot en de kalkgroeve waar hij dag in dag uit dwangarbeid verrichtte, vergeet ik nooit meer.

Hoe een mens het daar een kwarteeuw volhoudt, is niet te vatten. Nog moeilijker te begrijpen is de manier waarop hij reageerde toen hij vrijkwam. Geen wraakzuchtige taal ten opzichte van de blanke machthebbers die hem en zijn volk vernederden, discrimineerden, onderdrukten.

Bij zijn vrijlating in 1990, en later in 1994 toen hij als president werd verkozen, heeft hij geijverd voor verzoening. Hij richtte Waarheidscommissies op, waar de zwarten vrijuit konden praten over hun frustraties en de pesterijen en moordpartijen die zij de afgelopen decennia hadden meegemaakt. Hallucinante verhalen kwamen er naar boven. Het is een wonder dat daar niet meer geweld is uit voortgekomen.

Zonder Nelson Mandela was er hoogstwaarschijnlijk een burgeroorlog in Zuid-Afrika losgebarsten. Wanneer één iemand de Nobelprijs voor de Vrede heeft verdiend, dan is het ongetwijfeld híj geweest. Een wereldverbeteraar pur sang die thuis terecht de bijnaam "Vader van het Vaderland" kreeg.

Nelson Mandela is nu niet meer, en velen houden in Zuid-Afrika hun hart vast voor wat komen gaat. De gewezen ANC-leider genoot zo veel respect dat, ondanks kritiek op zijn toegeeflijkheid aan de blanken, zelfs de ergste heethoofden zich voor hem inhielden. Na zijn dood kan dat vlug veranderen. Ook al omdat de opvolgers van Mandela niet bepaald een mooi vervolg aan zijn beleid hebben gebreid.

door Paul Geudens

.

Nu in het nieuws