1 / 8
thumbnail: null
thumbnail: null
thumbnail: null
thumbnail: null
thumbnail: null
thumbnail: null
thumbnail: null
thumbnail: null

Huubkes tegen hondsdolheid en razernij

Op 3 november viert men Sint Hubertus, een volksheilige waarop talrijke legendes werden toegepast. Vroeger werden er ter gelegenheid van deze dag Sint Hubertusbroodjes gewijd in de hoogmis, vandaag gebeurt de wijding in de bakkerij zelf.

Tilborghs Margo

“Eigenlijk is het een traditie in onze grensstreek”, vertelt Jeanneke ‘t Syen (70). “Maar ook over de grens, in Brabant, kent met dit gebruik. Huubkes zijn witte broodjes die tegen elkaar gebakken worden en waar bovenaan een kruis is aangebracht. Je kan ze vinden in verschillende variaties, gewoon wit, met rozijnen of met anijs. Het broodje met het kruisje is streekgebonden, maar de wijding van brood is iets wat vroeger op veel plaatsen gebeurde.”

Deze broodjes werden vanmorgen om zeven uur in de bakkerij gewijd. “Vroeger was dat anders”, legt Jeanneke uit. “Ieder gezin had toen zijn vertegenwoordiger in de kerk die brood bij zich had. Daar werd het brood dan gewijd. Thuis werd het brood dan in stukken gebroken en iedereen moest daar dan een stukje van eten zodat ze beschermd waren tegen hondsdolheid en razernij. Ook de dieren kregen een stukje brood. Al had de boer dertig koeien en dertig kippen, het maakte niet uit, elk dier moest een stukje eten.”

Pastoor Willemsen wijdt het brood met Sint Hubertus al jaren. “Gisteren ben ik ook al brood gaan wijden bij een andere bakker in het dorp”, vertelt hij. “Maar hier doe ik het op de dag zelf. In deze bakkerij doe ik dit al meer dan dertien jaar. Voor mij deed pastoor Peeters het en nog vroeger kapelaan Myten.” “Vroeger gingen we met onze broodmanden naar de kerk”, herinnert Jeanneke zich. “Alle bakkers stonden daar dan. Later kregen we op Heikant zelf een kerk en hebben we aan kapelaan Myten gevraagd of hij het brood niet in de bakkerij wilde komen wijden”

“Destijds werden er enkele duizenden broodjes gebakken”, vertelt Jeanneke. “Ondanks het feit dat de mensen minder gelovig zijn zitten we toch nog makkelijk aan duizend stuks. We proberen er ook aandacht aan te geven, want als de bakker het niet doet zal deze traditie verloren gaan.”

Geschiedenis

Sint Hubertus leefde in de achtste eeuw en werd volgens de legende tot het

christendom bekeerd toen hij tijdens de jacht oog in oog stond met een hert dat een kruis in zijn gewei droeg. In 717 klom hij op tot bisschop en verhuisde hij zijn zetel van Maastricht naar Luik waar hij als zendeling in de Belgische Ardennen veel werk verrichtte. Onderdeel daarvan vormde zijn strijd tegen heidense gebruiken waaronder het jaarlijks offeren van de eerste jachtbuit aan de godin Diana. Om dat te veranderen besloot de zogenaamde 'apostel van de Ardennen' dat in het vervolg offers, in de vorm van brood, aan hem moesten worden gebracht. Daarmee werd Hubertus patroon van de jacht. Een bijkomend gebruik ontstond toen jagers, en later ook boeren en burgers, door priesters gewijd brood aten om zichzelf tegen besmetting met hondsdolheid en andere kwalen te beschermen. Ook het vee telde mee. Iedere koe en ieder varken moest een stukje van het brood naar binnen krijgen. Hubertus overleed op 30 mei 727.

Zijn gedenkdag is echter op 3 november omdat hij op die datum in 744 heilig is verklaard. Behalve dat het tradities, zijn Huibkes ook erg lekker. Saint Hubert in de Belgische Ardennen, het voormalige Andage, is nu nog een bedevaartsplaats.

Spreuk

Vroeger was wangeloof schering en inslag bij de mensen, en zo geloofde ze dat er razernij zou zijn wanneer het brood niet gewijd kon worden op de feestdag van Sint Hubertus. Wanneer men dan een hond met wilde sprongen zal afkomen, zocht men onmiddellijk zijn toevlucht tot de volgende spreuk:

“Sint Hubertus zijn graf, zonder stok of zonder staf. Kwade hond sta stille, het is Sint Hubertus wille.”

Margo Tilborghs

Vastgoed

Auto's in de kijker

Jobs in de regio