1 / 3

Vijf eeuwen turfwinning tussen Wuustwezel en Roosendaal

Maandag 9 juli vond de voorstelling van de veertiende erfgoedgids plaats in het Karrenmuseum van Essen. In aanwezigheid van gedeputeerde voor Cultuur Peter Bellens, mocht auteur Karel Leenders het eerste exemplaar in ontvangst nemen.

Inge Kerremans

Sporen in het landschap

Deze veertiende Erfgoedgids met als titel 'Sporen in het landschap' neemt de lezer mee langs de sporen van vijf eeuwen grootschalige turfgraverij in de streek tussen Wuustwezel en Roosendaal. Tussen 1250 en 1750 zijn daar uitgestrekte veengebieden weggegraven om er turf van te maken die uiteindelijk vooral verbrand werd in de steden Brugge, Gent en Antwerpen. Met de turf werden woningen, boerderijen en kloosters verwarmd, er werd bier mee gebrouwen en er werden stenen mee gebakken.

"In de streek ten noorden van Wuustwezel kan je nog steeds de kilometerslange turfvaarten zien, waarlangs de turf naar Bergen op Zoom, Roosendaal, Oudenbosch, Leur en zelfs Breda gebracht werd", vertelt auteur Karel Leenders. "Daar werd de turf op zeewaardige schepen geladen voor de reis naar de grote steden waar turfdragers het laatste stukje transport verzorgden. In de turfgebieden zelf zijn er nog sporen van talloze zijvaarten, al is het maar in de vorm van rare knikjes in de weg, boomrijen en kromme sloten. De turfgraverij deed ook enkele dorpen en gehuchten ontstaan. Soms hebben die een duidelijke naam (Nieuwmoer, Vaarkant), soms een minder doorzichtige (Rucphen, Schijf). Ook wonderlijke straatnamen als 'Ziel' en 'Venetië' gaan terug op de al lang afgesloten turftijd."

Sporen van menselijke inspanning

"Een landschap stopt natuurlijk niet aan de grens, net zo min als de gebruiken, de verhalen en het erfgoed die er zijn ontstaan", zei gedeputeerde voor Cultuur Peter Bellens in zijn toespraak. "De natuurgebieden van de Antwerpse Noorderkempen en het Zuiden van Noord-Brabant herbergen sporen van menselijke inspanning die, nog voor er sprake was van Nederland of België, getuigen van mooie ontginning in dit gebied. Tot op vandaag zijn er nog sporen van die ontginning herkenbaar. Het prachtige natuurlandschap van de Noorderkempen, dat zowel voor wandelaars als fietsers een hele uitdaging vormt, is in grote mate dan ook het resultaat van die ontginning die er gebeurd is. Deze Erfgoedgids vertelt de achtergronden en toont met de talrijke foto's van Stefan Dewickere, de vensters in het landschap."

Interesse van vader op zoon

De interesse voor geschiedenis heeft Leenders naar eigen zeggen meegekregen via zijn vader. "Mijn vader had duidelijk ook oog voor alles wat met verleden te maken had. Op een gegeven moment gingen we oude huizen bekijken en probeerden we die te dateren. Je zag allemaal stijlen en soms zat er een mooie jaarsteen in. Dan wist je dat die bepaalde stijl bij dat jaartal hoorde. Op een gegeven moment hielden we één huis over dat helemaal niet in het rijtje thuishoorde. Dan ga je dat helemaal uitpluizen. Dat was mijn eerste historische onderzoek."

MaTi



Meer nieuws uit stad en rand

DOEN! in Antwerpen

GVA Mobiliteit - Stad & rand

Vastgoed

Auto's in de kijker

Jobs in de regio