Liégeois: "Migratiebeleid is volkomen mislukt"

Print
2 SEPTEMBER 2011 - "Het einde van de democratie is misschien wel nabij. De problemen worden onbeheersbaar. Het totaal falende migratiebeleid is maar één uiting daarvan." Dat vinden de Antwerpse procureur-generaal Yves Liégeois en advocaat-generaal Piet Van den Bon. Ze bespraken de problemen van het migratiebeleid bij de plechtige opening van het gerechtelijk jaar op het Antwerpse Arbeidshof gisterenmorgen. Ze keerden zich daarbij ook tegen de nieuwe wet op de gezinshereniging die ze "louter symbolisch" noemden. Liégeois waarschuwde zelfs voor een mogelijke burgeroorlog als het geld op is om iedereen uit te betalen. In de namiddag viel de Antwerpse procureur-generaal dan weer uit tegen de federale overheidsdienst Financiën, die slechts twee van zijn 28.000 ambtenaren ter beschikking wil stellen om te helpen bij de toepassing van de nieuwe wet op de minnelijke schikking, die in enkele maanden tijd al 67 miljoen heeft opgebracht. Liégeois kondigde ook een gezamenlijk opsporings- en vervolgingsbeleid voor woninginbraken aan voor de provincies Antwerpen en Limburg. Een gesprek over beide redevoeringen.

Ieder jaar houdt het openbaar ministerie een plechtige rede bij de openening van het gerechtelijk jaar. Die rede noemt men mercuriale genoemd en er is een mercuriale ter gelegenheid van de opening van het gerechtelijk jaar op het Arbeidshof en één ter gelegenheid van de opening van dat jaar op het Hof van Beroep. Bij het Arbeidshof waren er twee sprekers: naast procureur-generaal Yves Liégeois had je ook advocaat-generaal Piet Van den Bon. In het Hof van Beroep sprak procureur-generaal Liégeois alleen.

Wat is jullie kritiek op het migratiebeleid?

Van den Bon: "Er is een buitensporige instroom van buitenlanders die hier aanspraak maken op de sociale zekerheid. Dat leidt tot een enorme verspilling van vervangingsinkomens en sociale bijstand. Veel van deze gelukzoekers leveren geen enkele bijdrage aan onze economie. De vraag is dus hoelang we dit nog vol houden. Hoelang zal deze schandalige stilstand in het migratie- en asielbeleid nog voortduren?"

"Wij deden een onderzoek bij de arbeidsauditeurs van de provincies Antwerpen en Limburg en maakten daarvan gisteren de resultaten bekend. De ongemeen sterke stijging van betwistingen inzake OCMW-steun (66% en mogelijk meer in Antwerpen) maken duidelijk dat de toestand serieus is. De problemen stapelen zich in snel tempo op. Onze sociale wetgeving is niet aangepast aan die enorme toeloop van buitenlanders. In de grote steden wordt de economie gewoon gedestabiliseerd. Dat is deels mogelijk door onze slechte wetgeving met haar vele gaten, deels door fraudepraktijken die zich erg veralgemenen en de concurrentie vervalsen".

"In de bouwsector doen aannemers steeds meer een beroep op buitenlandse onderaannemers, die hun landgenoten in België importeren en hun minimumlonen betalen. Niet alleen zijn de lonen dus lager dan die van Belgische werknemers, ook de sociale bijdragen die deze onderaannemer voor zijn werknemers moet ophoesten liggen beduidend lager dan de bijdragen die een Belgische aannemer moet betalen. Firma's die niet meedoen aan deze praktijken gaan op de fles."

"Ook in de transportsector zien we deze problemen. Grote Belgische vervoerbedrijven richten in het Oostblok een kleine postbusfirma op die ze als "onderaannemer" laten werken met veel goedkopere buitenlandse chauffeurs. Vooral in Bratislawa (Slowakije) vindt men veel van deze nepfirma's. De vervoersbedrijven vervangen dan hun Belgische chauffeurs door Slowaakse aan wie ze soms niet eens 500 euro per maand bruto moeten betalen. Gevolg van deze lage lonen zijn: overspannen en uitgebuite chauffeurs die agressiever zijn en meer ongevallen veroorzaken".

"Vennootschapsstructuren worden steeds meer gebruikt voor fraudedoeleinden. Het is bijna een systeem geworden. De Gentse praktijken van de Turks-Bulgaarse misdaadfilières, die mensenhandel en koppelbazerij organiseren in de bouw, de tuinbouw, de horeca, de transport- en de schoonmaaksector, hebben tentakels in de andere Vlaamse provincies. De fraude gebeurt met medewerking van Gentse accountants. En de middelen om hiertegen te strijden zijn hoogst onvoldoende. Het aan- en verkopen van lege (nep)vennootschappen is in België volkomen legaal. Er bestaat zelfs een internetwebsite waar je het kan doen. Deze situatie wordt stilaan onbeheersbaar."

Liégeois: "De Europese Unie garandeert natuurlijk een vrij verkeer van werknemers, maar als we ons land openstellen voor mensen uit andere landen moet er wel enige gelijkheid zijn tussen de wettelijke systemen van alle landen zijn. Ons sociaal zekerheidssysteem is schitterend, één van de beste van Europa. Maar het wordt nu overspoeld door buitenlanders, omdat de andere EU-staten een slechter systeem hebben en men geen poging heeft gedaan om de sociale zekerheid en bijstand overal gelijk te maken. Het beste land is tegelijk de zwakste schakel. Dààr wil iedereen zijn. OCMW-steun wordt in België zelfs al gebruikt om het terrorisme te financieren, zo leert het jaarrapport van de Cel voor Financiële Informatieverwerking. Dit is een groteske situatie."

Van den Bon: "De meeste buitenlanders kunnen al na één dag werken in België genieten van de werkloosheid, als ze tenminste in hun herkomstland eerder voldoende hebben gewerkt. En die werkloosheidsheidsuitkering loopt hier onbeperkt. Misdaadorganisaties richtten steeds meer vennootschappen op die valse "attesten" van tewerkstelling afleveren, die de werknemer moet kopen. Om de betrokkene te kunnen laten doppen. Wij worden op de auditoraten overspoeld met misdaadfilières, schijnzelfstandigen en nepvennootschappen. Vooral in Antwerpen heb je heel wat strafonderzoeken over deze thema's. Jaarlijks komen tientallen zaken voor van Spaanse Marokkanen die door valse arbeidscontracten van Brusselse en Antwerpse vennootschappen pogen om de werkloosheidsreglementering te omzeilen om voldoende arbeidsdagen te realiseren om uitkeringen te trekken. Het is onze taak als openbaar ministerie om daarover een noodkreet te slaken, want wij worden dagelijks geconfronteerd met wat misloopt in de samenleving. Wat wij nu zien is dus nog maar het topje van de ijsberg."

Er is toch een migratiestop?

Van den Bon: "Die migratiestop werkt niet. Het asielstatuut wordt zwaar misbruikt en dat geldt ook voor de gezinshereniging, die veel te makkelijk kan. Er is nu wel een nieuwe, ietwat strengere wet, maar die is voornamelijk symbolisch. Ze zal weinig gevolgen hebben in de praktijk en vooral: ze verandert niets aan de globale toestand die nu al veertig jaar lang scheef loopt."

U richt ook verwijten naar de advocatuur?

Van den Bon: "Verwijten is veel gezegd. Ik wil de advocaten wel waarschuwen. Zij hebben een eed van loyauteit aan het rechtssysteem gezworen toen ze toetraden tot hun beroep. Maar nogal wat advocaten zijn medeplichtig aan het asieltoerisme door voor elke cliënt die zich uitgeeft als 'politiek vluchteling' een procedure op te starten. Dat kan makkelijk want de advocatenkosten moeten toch door de staat betaald worden. En als asielzoekers die niet opgevangen kunnen worden dan met steun van hun advocaten dwangsommen tot 30.000 euro eisen én krijgen, dan vraag je je toch af waar we mee bezig zijn. Ondertussen is de angst bij de bevolking oncontroleerbaar toegenomen omdat nauwelijks iets wordt gedaan aan de misbruiken."

"Het blijft ontstellend hoe sommige politici een krachtig en consequent optreden in deze problematiek nog steeds als politiek incorrect blijven beschouwen. De gevolgen van die lakse houding vind je op het internet, dat uitpuilt van griezelige, racistische oproepen."

Wat stelt u voor?

Liégeois: "Het openbaar ministerie is geen parlement he. Wij doen niet aan politiek, wij zijn noch rechts noch links. We zouden aan de arbeidsauditoraten kunnen vragen om concrete voorstellen te doen, maar daarvoor hebben we geen personeel. We vragen bovendien al vijf jaar lang om gehoord te worden door het parlementair Comité voor Wetsevaluatie om dit probleem aan te kaarten. Ik heb al vier evaluatierapporten over gebrekkige wetten voor dit Comité geschreven, maar we kregen nooit een antwoord op onze verzoeken en daarom hebben we het nu eens krachtig gezegd in onze mercuriale bij het Arbeidshof." (Het laatste evaluatierapport van Liégeois over slechte wetten, vindt U hier, nvdr).

"Als we niet willen dat onze democratie verdwijnt, als we geen burgeroorlog willen op het moment dat er geen geld meer zal zijn om al die mensen die hier zijn binnengestroomd sociale bijstand te geven, dan moet wel dringend worden opgetreden. "Europa" is geen excuus om niets te doen want we zien dat andere landen wél optreden. De Belgische wetgeving telt duizend en één grote achterpoorten en zwarte gaten die het mogelijk maken om de staat leeg te zuigen ten nadele van elke burger. Hoelang zullen de politici nog dulden dat wij afstevenen op een EDE, een "end of democracy event"? Dat is een nieuw woord, maar geen fraai".

Vorig jaar vond U dat het politieke immobilisme de rechtsstaat wurgt omdat aan slechte wetten niets werd gedaan en de korte straffen niet werden uitgevoerd. (Zie: hier, nvdr). Is dat nu verbeterd?

Liégeois: "De justitieminister heeft lovenswaardige pogingen ondernomen om gevangeniscellen bij te bouwen. Maar dat duurt en ondertussen zitten we met een stock van liefst 19.000 gevangenisstraffen onder de zes maanden die nog moeten worden uitgevoerd. Omdat de cijfers erg onvolledig zijn - want die van Brussel zitten er niet in -, mag je daar rustig nog een derde bij tellen. De parketten en de justitiehuizen hebben zeker niet voldoende middelen om alle straffen uit te voeren. Je kan niet in één jaar recht trekken wat tientallen jaren is misgelopen. Want eigenlijk heb je alleen al voor het uitvoeren van de celstraffen en voor het opsluiten van voorlopig gehechten een overcapaciteit nodig. We moeten lege cellen hebben voor als er grote onlusten zijn en we plots een hele reeks arrestanten moeten opsluiten. Maar momenteel is er nog altijd ondercapaciteit. Men moet zich bovendien dringend de vraag stellen of het klassieke bestraffingsarsenaal (celstraf, boete, werkstraf, aangevuld met elektronisch toezicht als autonome straf of zelfs thuisdetentie) nog volstaat. Ik vrees van niet."

Ziet U andere positieve evoluties?

Liégeois: "Ja, maar 't is te weinig. Neem nu de ondersteuningsdienst voor het openbaar ministerie. Hij is mij al vier keer beloofd, maar ik heb hem nog altijd niet gekregen. We hebben zo'n veertig mensen nodig om het beleid van het openbaar ministerie te ondersteunen met statistische analyses, werklastmetingen en informatiseringsmodules. We hebben zeook nodig om de gerechtelijke achterstand overal weg te werken. Maar we krijgen ze niet. Positief is wel dat de Dienst voor Strafrechtelijk Beleid nu hervormd wordt en dat dan personeel zal vrijkomen om ons te helpen. Dat is hoopvol, maar ook niet meer dan dat."

"Hoopvol is ook dat er een overlegplatform is opgericht om de informatisering van het gerecht in goede banen te leiden. Het parket, de zetelende magistratuur, de federale overheidsdienst justitie en de stafdienst ICT van de overheid zullen samen de hervormingen doorvoeren. Dat is zeker een nieuwe dynamiek, maar de arbeidsauditoraten hebben nu nog altijd niets van informatica".

Positief vindt U ook de nieuwe wet op de minnelijke schikking?

Liégeois: "Dat is zo. We kunnen nu in alle fasen van de strafprocedure minnelijke schikkingen opleggen en ook voor bijna alle misdrijven. Dat is heel proceseconomisch en het brengt de staat veel geld op. Daarom pik ik de kritiek dat deze wet "klassenjustitie" zou zijn, waardoor rijkere witteboordcriminelen hun straf zouden kunnen afkopen, helemaal niet. Want wat zou het alternatief zijn? Dat de gerechtelijke procedures tergend lang slepen en dat de rechters een erg milde straf opleggen omdat de redelijke termijn voor de behandeling van de zaak is overschreden. Waarna die korte straf dan niet wordt uitgevoerd? Is dat dan geen klassenjustitie? Ons voorstel brengt tenminste iets op. De voorbije vijf jaar kon het Antwerpse parket alleen al meer dan 300 miljoen euro incasseren, nog grotendeels op basis van de oude wet. Op basis van de nieuwe wet hebben we nu in België al meer geld binnengerijfd in twee dossiers, dan er budgettair als resultaat van werd verwacht: 20 miljoen in Brussel en 47 miljoen in Turnhout. Dat brengt dus wel wat op." (Meer over de nieuwe wet op de minnelijke schikking en de discussie daarover vindt U hier,nvdr).

"Maar het noodzakelijke personeel om deze wet te begeleiden krijgen we niet van Financiën. We gingen nochtans met staatssecretaris Carl Devlies (CD&V), die ons volledig steunt, naar Financiën om ambtenaren te vragen. Zij hebben er 28.000 en ze zijn bereid om er in heel België 2 (twee!) ter beschikking te stellen. En dat voor een wet die zoveel opbrengt. In twee zaken hebben we nu al meer geld geïncasseerd dan de kostprijs van de Salduzregeling voor een volledig jaar. Laat ons nu maar hopen dat die twee witte merels van financiën ook effectief zullen neerstrijken op onze vette weide."

Het parlement heeft ook de Salduzregels gestemd. Hierdoor moet iedere verdachte bij zijn eerste verhoor door de politie bijstand krijgen van een advocaat. Wat vindt U daarvan?

Liégeois: "Wij werden door het Europees Mensenrechtenhof in Straatsburg tot die regeling gedwongen. De Salduzrechtspraak van Straatsburg is bijzonder advocaatvriendelijk, promoot het accusatoir stelsel en verplicht de lidstaten eigenlijk hun eigen stelsel over boord te werpen. Ik volg professor Marcel Storme in zijn analyse van deze wet: strafzaken zullen onnoemelijk verzwaard worden en de kostprijs van het systeem wordt een ramp. Justitie is dertig jaar lang financieel verwaarloosd en nu zal heel veel geld nodig zijn om advocaten van verdachten te betalen. Toch merkwaardig dat de overheid die jarenlang niet bij machte is om de leegzuig van de staatskas door tal van misbruiken en oneigenlijke wetten tegen te gaan, nu zoveel geld moet ophoesten voor de advocaten van de verdachten. Nog merkwaardiger omdat het toch enorm moeilijk lijkt om het parket te ondersteunen om misdaadgeld van georganiseerde fraudeurs af te pakken."

"De Salduzwet doorbreekt bovendien de gelijkheid van wapenen. Parket en verdachte strijden nu niet meer op gelijk niveau, de verdachte komt in het voordeel door Salduz. Een speurder is immers geen tegenpartij voor een procedure-advocaat die het op juridische spitstechnologie gooit tijdens dat eerste verhoor. Uiteraard mogen wij als parketmagistraten deze eerste verhoren bijwonen maar er zijn zodanig veel verhoren dat ieder parket minstens 20 substituten zou moeten hebben om ze allemaal bij te wonen. En zoveel magistraten zijn er natuurlijk niet."

"En dan wil de Europese Commissie nog dat wij veel verder gaan: de Salduzregels zouden moeten gelden voor alle verhoren en voor de verdachten van alle misdrijven. De Belgische justitie was al digitaal blind (geen computers), nu wordt ook nog eens haar portemonnee leeggeschud."

"Maar we zijn klaar om de nieuwe wet uit te voeren. Ik schreef zelf in de twee landstalen een rondzendbrief voor alle diensten waarin Salduz wordt uitgelegd en ik heb ook bijstand verleend in de twee landstalen aan de lesgevers die het op de politiescholen zullen moeten gaan uitleggen".

"Salduz zal ons bovendien dwingen om meer geld te steken in wetenschappelijke politie, in sporenonderzoeken en DNA-tests. Daarin is tot nu toe amper geïnvesteerd. Maar als het aantal spontane bekentenissen zal dalen omdat advocaten bij de verhoren aanwezig zijn, dan moeten we noodgedwongen wel veel meer investeren in sporenonderzoek. Dat heeft de zaak rond Ronald Janssen wel uitgewezen!"

U heeft nu weer veel kritiek op het beleid. U vreest voor een omwenteling die het einde van de democratie kan inluiden, u vreest zelfs voor een burgeroorlog. Bent U niet bang dat de politici zullen zeggen: veeg eens wat voor Uw eigen deur he?

Liégeois: "Dat laatste hebben we dus uitvoerig gedaan en de balans van dat werk is heel positief. Neem nu de gerechtelijke achterstand. In 2000 telden we op het Antwerpse Hof 1.448 strafdossiers die wachtten op behandeling, in april 2011 waren er dat nog 106. Er is dus geen achterstand meer. In 98% van de strafdossiers wordt op het Antwerpse Hof binnen het jaar gedagvaard."

"En ook onze vijf parketten werken steeds harder. De gemiddelde duur van een opsporingsonderzoek door het parket (tot aan de dagvaarding voor de rechtbank) bedroeg in 2010 nog 130 dagen, iets meer dan vier maanden. In 2006 was dit nog 156 dagen, ruim vijf maanden. Dat is een daling van 17%, die vooral merkbaar is in Antwerpen, Hasselt en Tongeren. De vijf arrondissementen van Antwerpen en Limburg zitten bovendien alle vijf onder het nationaal gemiddelde en staan bij de beste acht van het land. En toch kregen we nooit de bijkomende ondersteuning die we hebben gevraagd om de gerechtelijke achterstand overal weg te werken".

"We hebben ook veel meer samenwerkingverbanden tussen de parketten opgestart, omdat het nationale Atomiumoverleg (dat het aantal rechtbanken moest verminderen) tot nu toe tot niets geleid heeft. Atomium is een kaal monument zonder bollen geworden."

"En een primeur voor België is dat we een beleidsplan voor heel ons rechtsgebied (de provincies Antwerpen en Limburg) gaan uitwerken. Sommige parketten hebben al zo'n beleidsplan en andere werken er aan. Met de steun van de beide provinciegouverneurs komt er nu ook zo'n beleidsplan voor het hele rechtsgebied. We willen op termijn in alle gerechtelijke arrondissementen op precies dezelfde manier gaan opsporen en vervolgen. In eerste instantie in de strijd tegen de woninginbraken. Er komt een veiligheidsconferentie met de gouverneurs over dit thema".

"Het Hof van Beroep van Antwerpen heeft dus heel wat gedaan, maar op federaal vlak stond daar tijdens het voorbije jaar maar weinig tegenover".


***************************


De precieze tekst van de mercuriale over het migratiebeleid vindt U: hier.


***************************


Lees meer over het migratiebeleid:

De nieuwe wet op de gezinshereniging

De asielcrisis einde 2010

Het asiel- en migratiebeleid van de voorbije drie jaar

CGKR: Het migratierapport van 2010

Het eindverslag van de interculturele dialoog

Hoe denken Belgen over ethnische minderheden

Wie zijn de Belgische Marokkanen?


***************************


Lees meer over procureur-generaal Liégeois:

Het parketrapport van 2010 over slechte wetten

Liégeois: "Politiek immobilisme wurgt de rechtsstaat"

Liégeois strijdt tegen de gerechtelijke achterstand

Liégeois wil de parketten hervormen

Liégeois leidt vanaf 1 september 2007 het college van procureurs-generaal.

Liégeois: "Privacywet buiten de strafprocedure houden".


Nu in het nieuws