Open Vld speelt zelfmoordterrorist

24/09/'10 Standpunt Met heel Antwerpen, maar niet met mij! Met die staande uitdrukking kondigde schepen van Financiën en Dierenwelzijn Luc Bungeneers donderdagmiddag zijn ontslag aan. “Open Vld stapt uit de meerderheid en trekt zijn schepenen terug”, deelde hij mee.

Door Lex Moolenaar

Hoezo, schepenen? Geldt dat dan ook voor zijn collega Ludo Van Campenhout? Die zat in het buitenland, kreeg de pers te horen. Bestaat daar dan geen telefoon misschien? Fractieleider Annick De Ridder wrong zich in diverse haarspeldbochten om geen antwoord te moeten geven. Maar wat later kwamen we toch te weten dat er geen contact was geweest met Van Campenhout, die er zelfs nog niet over dénkt om af te treden als schepen.

Van Campenhout voert aan dat er geen ledencongres is georganiseerd en dat de Antwerpse fractie van Open Vld zo heeft gezondigd tegen haar eigen statuten. Volgens partijvoorzitter Alexander De Croo is dat dan weer niét het geval. En zo zijn de Antwerpse liberalen verwikkeld geraakt in het zoveelste partijtje interne moddercatch. De afloop daarvan is nog onzeker, maar Van Campenhout blijft hoe dan ook schepen, al dan niet in het blauwe shirt van Open Vld.

En Bungeneers? Ook met hem is iets vreemds aan de hand. Gisterochtend zei hij op Radio 1 dat hij het niet nodig vond om op te stappen, ’s middags sloeg hij keihard de deur achter zich dicht en ’s avonds zette hij diezelfde deur weer op een kier. Volgens goede bronnen voelt hij er niets voor om af te treden, maar heeft Alexander De Croo hem een aanbod gedaan dat hij niet kon weigeren. In maffiafilms is dat het eufemisme voor de scène waarin de loop van een revolver tegen een voorhoofd wordt gezet.

Wat zal de nabije toekomst brengen? Is er nu voor het eerst sinds de Visa-affaire in 2003 sprake van een politieke crisis in Antwerpen? Welnee, dit is hoogstens een crisette die het bestuur van de stad wat moeilijker kan maken, meer niet. Met Open Vld in de oppositie ontstaat er een meerderheid van sp.a en CD&V/ N-VA, want die twee partijen vormen in Antwerpen nog steeds een kartel. Deze afgeslankte meerderheid telt - Van Campenhout meegerekend - 29 van de 55 zetels in de gemeenteraad. Dat is krap, maar het is voldoende om te kunnen besturen. En bovendien is het een afspiegeling van de coalitie op het Vlaamse niveau én van de virtuele volgende federale regering, wat een pluspunt is.

Burgemeester Patrick Janssens gaat nu eerst proberen om zijn meerderheid te lijmen. Dat het hem nog lukt om Open Vld aan boord te houden, valt te betwijfelen. Een partij die eerst het hele servies aan diggelen gooit en met slaande deuren vertrekt, kan moeilijk met hangende pootjes terugkeren. Dat betekent gezichtsverlies en daar zit Open Vld niet op te wachten.

Plan B is voor Janssens wellicht een poging om niet Open Vld, maar wel Luc Bungeneers aan boord te houden. Zo wordt de meerderheid weliswaar wat kleiner, maar het college blijft intact. Is Bungeneers bereid om zijn partij de rug toe te keren? In dat geval zouden zowel Van Campenhout als hij kunnen aanblijven als onafhankelijke schepenen in het college-Janssens II.

Laten we ook eens kijken naar de langere termijn. Stilaan beginnen de contouren op te dagen van de lokale verkiezingen in 2012. Als er al plannen bestonden voor een centrumrechtse monstercoalitie van N-VA, CD&V en Open Vld om de socialisten na bijna een eeuw van ’t Schoon Verdiep te verjagen, dan zijn die plannen gisteren op z’n minst zwaar gehypothekeerd. Tenzij Open Vld haar beslissing herziet, zit er voor de partij niks anders meer op dan nog twee jaar oppositie te voeren tegen een bestuursakkoord dat ze zelf mee heeft ondertekend, om zich daarna zonder diploma aan te bieden aan de kiezer. Naar mijn bescheiden mening zal het in dat geval nog héél lang duren voordat Open Vld in Antwerpen nog eens kan deelnemen aan het bestuur. Zou het misschien de ambitie van voorzitter De Croo zijn om letterlijk overal in Vlaanderen aan de zijlijn te gaan staan?

In deze situatie hoef je geen helderziende meer te zijn om te voorspellen welke ploeg van 2012 tot 2018 de grootste stad van Vlaanderen gaat besturen. Dat wordt een coalitie van sp.a, N-VA en CD&V, als die laatste partij tenminste aan het karretje van Bart De Wever mag blijven hangen. De enige hamvraag blijft dan nog wie burgemeester wordt. Patrick Janssens is er de man niet naar om een stap terug te zetten. En van Bart De Wever is nog niet duidelijk welke ambities hij precies heeft. De kans bestaat dus dat Antwerpen afstevent op echte kanseliersverkiezingen.

Tot zover de politieke fall-out van de beslissingen van woensdag. Uiteraard borrelde er gisteren ook een zondvloed van reacties uit de samenleving op. Zoals te voorspellen viel, waren die zeer verdeeld. Veel kritiek is er vooral op de schimmige manier waarop het stadsbestuur met medewerking van de haven de meerkost van 352 miljoen euro voor de tunnels denkt te kunnen financieren.

Wél opmerkelijk mild reageerden de belangrijkste actiegroepen, Ademloos en stRaten- generaal. Ze gaven ruiterlijk toe dat de regering met dit nieuwe plan enorme verbeteringen heeft aangebracht, die heel veel Antwerpenaars behoeden voor doffe ellende. Maar volgens hen kan alles altijd beter, en dus zullen ze in de wettelijke procedures van de komende jaren blijven proberen om het BAM-tracé te laten vervangen door hun eigen Meccano met de twee bretellen.