Regering mag de spaarpot van de steden niet stropen

06/01 Standpunt Antwerpen Moeten de steden en gemeenten straks bloeden, wanneer de Vlaamse regering in februari 200 à 500 miljoen extra wil besparen? Jan Peumans, voorzitter van het Vlaams Parlement, vindt van wel. Volgens de N-VA’er kan er best wat worden gesnoeid in het Gemeentefonds, dat dit jaar 2,1 miljard euro uitkeert aan de 308 lokale besturen. In één vloeiende beweging suggereert Peumans dat het budget voor onderwijs ook wel wat minder kan. En dat terwijl het capaciteitsprobleem van de Antwerpse scholen nu toch wel genoegzaam bekend is. Ik vind zulke uitspraken dan ook bedenkelijk.

De steden en gemeenten hebben net een zware inspanning achter de rug om de verliezen door de problemen met Dexia en de Gemeentelijke Holding op te vangen. Door de vergrijzing worden ze bovendien geconfronteerd met stijgende pensioenkosten voor hun personeel. Veel besturen moeten schrappen in hun investeringen, want het verhogen van de gemeentebelasting is uiteraard niet wenselijk in een verkiezingsjaar. Sommige besturen staat het water nu al tot aan de lippen.

Voor Antwerpen zou een hakbijl in het Gemeentefonds een ramp zijn, want de stad ontvangt dit jaar zo’n 550 miljoen euro uit dat fonds. Dat geld geeft de stad net de nodige marge om elk jaar iets te kunnen investeren, terwijl ze ondertussen goed bezig is met het aflossen van haar enorme historische schuld. De uitgaven van het OCMW en de ambtenarenpensioenen stijgen, de fiscale inkomsten dalen. In zo’n situatie mag de stad niet worden gewurgd door een nieuwe besparing.

Ik denk ook niet dat het zover zal komen. De uitspraken van Peumans lijken me veeleer ten persoonlijken titel dan een partijstandpunt van de N-VA. Zijn voorzitter Bart De Wever kent de stedelijke realiteit zeer goed. Ik vertrouw erop dat hij met zijn partij het juiste evenwicht zal bewaren tijdens de debatten in het Vlaams Parlement, dat grotendeels wordt bevolkt door plattelandspolitici die geen affiniteit hebben met de stedelijke problemen.

De soep zal wel niet zo heet worden gegeten als ze nu in onvoorzichtige verklaringen wordt opgediend. Misschien schuilt het politieke compromis in het afremmen van de decretaal bepaalde jaarlijkse groeivoet van 3% in het Gemeentefonds. Zo zien de steden en gemeenten hun financiële bron niet opdrogen, maar leveren ze toch hun bijdrage aan de besparingen die Kris Peeters wil doorvoeren.

Door Lex Moolenaar