Een historische dag

31/03/'10 Standpunt Antwerpen
Als deze Vlaamse regering en haar opvolgers hun grootse plannen waarmaken, dan gaan Antwerpen, de rand en het Waasland er spectaculair op vooruit.

Door Lex Moolenaar

Het Masterplan 2020 is rond. Met een indrukwekkende reeks infrastructuurprojecten heeft de Vlaamse regering van CD&V, N-VA en sp.a het best mogelijke compromis gezocht tussen de verbetering van de mobiliteit in de brede Antwerpse regio en de opwaardering van de leefbaarheid in de stad Antwerpen. Dat dit geen simpele klus is geweest, mag geen verwondering wekken. Een project van die omvang, met enorm ingrijpende technische en financiele implicaties, moest wel tot hooglopende politieke discussies leiden. Daarom verdienen minister-president Kris Peeters en de regeringspartijen alle respect voor het feit dat ze elkaar uiteindelijk hebben gevonden.

Het nieuwe Masterplan heeft de grote verdienste dat het veel verder kijkt dan de grenzen van de stad. Het zorgt ervoor dat het doorgaand verkeer vlotter rond Antwerpen kan. Terzelfder tijd wordt de stad zelf er ook beter (en mooier) van, bijvoorbeeld door de tweede fase van de heraanleg van de Leien, inclusief het Operaplein, en de Groene Singel. In die context moest de regering haar hardste noot kraken: koos ze voor een vierde Scheldekruising in de vorm van een brug of een tunnel? Die discussie eindigde in een Belgisch compromis: het wordt een tunnel, maar de brug blijft plan B. Het zij zo. Liever een historisch plan met één grijze vlek dan helemaal geen plan.

De bereikbaarheid van stad en haven, de verkeersveiligheid en het herstel van de leefbaarheid: dat zijn de uitgangspunten geweest van het Masterplan 2020. De vele geplande maatregelen zijn gebald in zestien projecten, die in hun grote verscheidenheid een samenhangend geheel vormen. Daarover is nu eindelijk een politiek akkoord gevormd. Als dat daadwerkelijk wordt uitgevoerd, dan mag met recht en reden worden gesteld dat de regering- Peeters II geschiedenis heeft geschreven.

Hoe is de penibele politieke situatie ontmijnd? Zoals dat altijd gaat: met toegevingen van alle partijen. CD&V en N-VA kregen op enkele belangrijke punten hun zin. Zo wordt de Kennedytunnel verboden terrein voor vrachtwagens en hij blijft ook tolvrij. Bovendien volgt de vierde Scheldekruising het ‘natuurlijk tracé’ dat door BAM is uitgestippeld. En de haven krijgt de Oosterweelknoop die hoog op haar verlanglijst staat.

Maar ook sp.a heeft geen reden tot klagen. Ze krijgt niet alleen de twee bretellen, maar slaagde er ook in om de Lange Wapper letterlijk te begraven. En als klap op de vuurpijl is het de bedoeling om het lelijke viaduct aan het Sportpaleis naar de begane grond te trekken. Dat biedt schitterende nieuwe mogelijkheden voor de ruimtelijke ontwikkeling van het noorden van de stad, Merksem en Deurne-Noord.

Unieke visie

Een groot akkoord is altijd de verdienste van de vele mensen die er voor of achter de schermen aan hebben gewerkt. Daarbij mogen we niet vergeten dat de basis nog werd gelegd in de vorige eeuw. De eerste versie van het Masterplan mocht dan fouten bevatten en anno 2010 niet meer up-to-date zijn, het getuigde wel van een unieke visie op de integrale aanpak van de mobiliteit. Politici zoals Steve Stevaert (sp.a), Dirk Van Mechelen (Open Vld) en Wivina Demeester (CD&V) hebben jarenlang de kar getrokken. In hun kielzog tekenden de mensen van BAM vele plannen uit.

Maar ook de Antwerpse burger liet zijn stem horen. Uitstekend georganiseerde actiegroepen zoals stRatengeneraal en Ademloos leverden een waardevolle bijdrage aan het maatschappelijk debat en ook zij schreven geschiedenis met de organisatie van de allereerste lokale volksraadpleging in de stad Antwerpen. Daarna ontstond Forum 2020, het consortium van ondernemers, academici en actievoerders. In amper drie maanden maakte de zogenaamde Groep van Tien onder leiding van Christian Leysen (Ahlers) en Nicolas Saverys (Exmar) een schitterend plan, dat de regering inspireerde.

Ook de politici van de stad Antwerpen mogen trots zijn op de strijd die ze hebben geleverd voor de leefbaarheid van hun stad. Leo Delwaide en Ludo Van Campenhout waren de eersten die opstonden, in een periode waarin hen dat bepaald niet in dank werd afgenomen. Daarna volgde Patrick Janssens, in de wetenschap dat zijn ‘bocht’ hem nog jaren zou achtervolgen. Zo ontstond een scherpe polarisatie tegenover de CD&V-schepenen Marc Van Peel en Philip Heylen, maar desondanks kwam het bestuur van de stad nooit in gevaar.

En uiteraard mogen ook ministerpresident Kris Peeters en zijn onderhandelaars niet ongenoemd blijven. Ingrid Lieten, Hilde Crevits, Philippe Muyters, Bart De Wever: samen stevenden ze op een parcours vol lastige kasseistroken af naar de meet. Daar stonden uiteraard wat fans van de oppositie kritisch te wezen, maar die werden overstemd door het applaus. Dat was dan ook terecht, aan het einde van een historische dag.