Groener vuurwerk dankzij schietkatoen

06/07/'09 Wetenschap Onderzoekers hebben een minder vervuilende vorm van vuurwerk ontwikkeld. De verbranding verloopt schoner en de rookontwikkeling is kleiner. Dat meldt de prestigieuze American Chemical Society in haar weekblad.

Traditioneel vuurwerk ontleent zijn spectaculaire effecten aan kaliumperchloraat. Die krachtige oxidator geeft het vuurwerk de nodige zuurstof om tot ontbranding komen. Voor de kleuren worden ook zware materialen toegevoegd.

Vervuiling

Maar het spektakel vervuilt ook. “Wat naar boven gaat, komt weer beneden”, zegt Bethany Halford, adjunct-hoofdredacteur van Chemical & Engineering News. Het mengsel van onder meer perchloraat en toxische metalen “laat een rokerige geest achter van verbrandingsproducten en partikeltjes, die langzaam in de grond en het water vlakbij dringen.”

Uit studies blijkt dat het water van een meer waarboven vuurwerk is afgeschoten, vervuild kan raken. De American Chemical Society deed zo’n onderzoek in het kleine Lake Ada in de staat Oklahoma, waar elk jaar een vuurwerk wordt afgestoken naar aanleiding van de nationale feestdag op 4 juli.

Na veertien dagen bleek het perchloraatniveau in het water nog altijd duizendmaal hoger te liggen dan voor het vuruwerk. Het kan tot tachtig dagen duren voor het perchloraat weer zijn oorspronkelijk peil bereikt heeft.

Perchloraat is “een potentieel gezondheidsgevaar voor de mens”, zegt Halford. Studies geven aan dat het de werking van de schildklier kan verstoren. De meeste experts benadrukken evenwel dat de vervuiling door vuurwerk relatief beperkt is.

Schietkatoen

Diverse onderzoekers hebben nu nieuwe, schonere vuurwerktechnieken ontwikkeld. Ze vervangen perchloraat door stikstofrijke materialen zoals nitrocellulose (schietkatoen). Die hebben het voordeel een schonere verbranding op te leveren en minder rook te produceren. Deze stikstofhoudende stoffen vragen ook minder kleurende chemicaliën en dus minder zware metalen.

‘Groene’ vuurwerken werden al uitgetest voor circussen en rockconcerten omdat de vervuiling binnen altijd groter is. Voor grote buitenvuurwerken breken de nieuwe technieken echter niet door.

Door hun hogere kostprijs kunnen ze niet concurreren met het traditionele vuurwerk, dat meestal in China geproduceerd wordt met goedkope materialen en lage loonkosten.

Bron: RP (IPS)