Klimaatopwarming doet scampi's, schapen en aardbeien krimpen

17/10/'11 Wetenschap Bijna de helft van een uitgebreide groep bestudeerde planten en dieren vertoont de voorbije decennia een krimpende trend. Het Schotse Soyaschaap (foto) is bijvoorbeeld sinds 1985 met gemiddeld 17 procent gekrompen. De klimaatverandering is hiervoor verantwoordelijk.

Dat is de stelling van Jennifer Sheridan en David Bickford, twee wetenschappers verbonden aan de National University of Singapore. Ze hebben de gegevens van 85 planten- en diersoorten onderzocht aan de hand van fossielen en van bestaande studies. Bij 38 daarvan is duidelijk een trend naar kleinere exemplaren vastgesteld.

Ondermeer katoen, maïs, aardbeien, garnalen, karpers, zalm, haring, kikkers, eekhoorntjes, enkele hagedissensoorten en vogels werden kleiner. Uit experimenten blijkt volgens Sheridan en Bickford dat elke graad klimaatopwarming de scheuten en vruchten van meerdere plantensoorten met 3 tot 17 procent doet krimpen. Vissen verliezen per graad tussen de 6 tot 22 procent aan omvang. Bij ongewervelde dieren is de krimp kleiner.

Vooral bij koudbloedige dieren is het verschil merkbaar. Hoe warmer het klimaat, hoe sneller de stofwisseling van koudbloedige dieren wordt. Dat leidt tot een groter calorieverbruik. Hoe groter het lichaam, hoe groter de nood aan caloriën. Een kleinere omvang compenseert zo de grotere caloriebehoefte.

De gevolgen kunnen aanzienlijk zijn. "Graansoorten en dieren kunnen zo sterk krimpen dat de voedselvoorziening in gevaar komt", waarschuwt Bickford in Spiegel Online. In het slechtste geval kan er wereldwijd een verlies aan soorten optreden - een verlies aan biodiversiteit dus - "met een katastrofale kettingreactie op het ecosysteem".

Maar niet iedereen deelt die mening. Ondermeer Yoram Yom-Tov, een zoöloog aan de Tel Aviv University, gelooft niet dat enkel de klimaatopwarming verantwoordelijk is voor de krimptrend. "Veranderingen in lichaamsgrootte zijn een natuurlijk fenomeen. Zijn de omstandigheden goed, dan worden soorten groter. In het omgekeerde geval krimpen ze. Ik denk dat de meeste soorten zich wel aan de klimaatverandering zullen kunnen aanpassen".