Alles wat u wilde weten over vrijdag de dertiende
13/06/'08
In De Rand
Volgens sommigen
is de kans dat u
vandaag ontslagen
wordt, aangereden
wordt of, erger
nog, uw schoonmoeder
op bezoek
krijgt, niet gering.
Vandaag is het
namelijk vrijdag
de dertiende, ’ongeluksdag’
bij uitstek.
Maar waar komt
dat bijgeloof vandaan?
En is het een
goed idee om een
ruimteveer te lanceren
om 13.13u?
Dertien weetjes
over vrijdag de dertiende...
De oorsprong van het bijgeloof
rond vrijdag de dertiende
is niet geheel duidelijk.
Dertien als ongeluksgetal gaat allicht terug
op het Laatste Avondmaal, waar dertien mensen aan
deelnamen (Jezus en de twaalf apostelen, Judas incluis).
Vrijdag als ongeluksdag gaat allicht terug op
het feit dat Jezus op een vrijdag gekruisigd werd.
Elk jaar is er minstens één vrijdag de dertiende.
Maximaal komt deze combinatie drie keer op een
jaar voor. Volgend jaar zal dat het geval zijn, in februari,
maart en november. 2008 telt maar één vrijdag de
dertiende.
Quatorzième
De angst voor het cijfer 13 neemt vele gedaantes
aan. Zo hebben sommige hotels geen dertiende verdieping
(in de lift ga je van 12 naar 14), beschikken
sommige vliegtuigen niet over een dertiende rij, en
komt in de Italiaanse lotto het cijfer 13 niet voor.
Een sterk staaltje van angst voor het cijfer 13 vind je
in sommige Franse restaurants. Daar kan je een zogenaamde
quatorzième huren. Dat is een persoon
die tegen betaling mee aan je tafel komt zitten als je
gezelschap uit dertien personen bestaat.
Angst hebben voor het getal dertien is een erkende
psychiatrische aandoening. De wetenschappelijke
naam is triskaidekaphobia.
Napoleon, Ford en Roosevelt
De angst voor vrijdag de dertiende is een subcategorie
van deze aandoening, en heet paraskevidekatriaphobia.
Beroemde mensen met paraskevidekatriaphobia
waren Napoleon, Henry Ford en Franklin D. Roosevelt.
Die weigerde om op een vrijdag de dertiende te
reizen.
Op de Olympische Spelen van 2004 in Athene was
de Canadese Perdita Felicien een van de favorietes
in de finale van de 100 meter horden. Bij de eerste
horde ging het echter al mis: ze viel. Haar startnummer:
1313.
Op vrijdag 13 juli 2007 nam de Fin Tero Pitkamäki
deel aan het speerwerpen op de atletiekmeeting van
Rome. Hij gooide zijn speer zo’n 80 meter ver, recht
in de zij van de Franse verspringer Salim Sdiri. Die
overleefde het nipt.
Hongersnood
Op 11 april 1970 om exact 13.13u (!) werd de Apollo
13 (!!) gelanceerd. Twee dagen later, op 13 (!!!) april,
weerklonk het beroemde ’Houston, we have a problem’.
Het ruimteveer zat in zware technische problemen,
maar raakte met enig kunst- en vliegwerk
alsnog veilig terug op aarde. Het leverde jaren later
een spannende film op, met Tom Hanks in de hoofdrol.
Op vrijdag de dertiende oktober 1972 crashte een
vliegtuig in het Andesgebergte. Pas twee maanden
later werden de overlevenden gevonden. Ze hadden
zich in leven gehouden door hun gestorven medepassagiers
op te eten. Ook dit verhaal leverde een
populaire film op: ’Alive’.
Japanners begrijpen niets van dat gedoe rond 13.
Voor hen is 4 het ongeluksgetal. De woorden ’vier’ en
’dood’ klinken in het Japans bijna hetzelfde, vandaar.
In vele Japanse hotels vindt u dus geen vierde verdieping.
Dat het allemaal wel meevalt met 13, blijkt uit het
feit dat het jaar 1313 geen rampenjaar was. In 1314,
daarentegen, mislukten de oogsten en heerste er in
grote delen van Europa hongersnood.