Honderd extra gesloten plaatsen voor criminele boefjes

28/04/'08 John de Wit

29 APRIL 2008 - Minister Jo Vandeurzen (CD&V) wil tegen einde van dit jaar 67 extra federale plaatsen voor criminele minderjarigen: 37 in de gevangenis van Tongeren (foto), 30 in die van Saint-Hubert. Ook de gemeenschappen breiden hun capaciteit uit: 10 extra gesloten plaatsen dit jaar in Vlaanderen, 25 in Wallonië.

De gesloten instellingen voor criminele minderjarigen hebben te weinig plaatsen en daardoor moeten de jeugdrechters jonge boefjes die zeer zware feiten hebben gepleegd, soms onmiddellijk weer vrijlaten. Het voorbije weekeinde gebeurde dat met 15 Brusselse criminele minderjarigen en volgens het Brusselse parket zijn de weekends dat géén minderjarige boefjes moeten worden vrijgelaten eerder uitzondering. De verantwoordelijke ministers, Jo Vandeurzen, Cathérine Fonck en Steven Vanackere, allen christendemocraten, staken maandag de koppen bij elkaar en kwamen met een plan.

België

Bevoegd minister Jo Vandeurzen: “Momenteel zijn er 50 plaatsen in Everberg. Tegen einde 2012 moet er een volwaardige jeugdgevangenis voor Franstaligen in Achêne (126 plaatsen) zijn en tegen 2011 één voor Nederlandstaligen in Everberg (124). Op korte termijn, tegen het einde van dit jaar, komen er 37 extra plaatsen in de gevangenis van Tongeren en 30 in die van Saint-Hubert. De gevangenis van Tongeren staat momenteel leeg, er loopt een tentoonstelling van het Gallo-Romeins museum. Als die weg is, kunnen we, op voorstel van minister Patrick Dewael (Open Vld), beginnen verbouwen”.

Het idee om de Tongerse bajes uit 1844 opnieuw in gebruik te nemen, komt inderdaad van Dewael. De gevangenis werd in 2005 gesloten omdat ze onbewoonbaar was door de overbevolking. Ze werd herleid tot museum. “Nu komen er toch minderjarigen, maar slechts 37, terwijl er vroeger plaats was voor 97 veroordeelden. De verbouwing zou snel kunnen gebeuren en dat zou geen problemen geven”, zegt perswoordvoerder Leo De Bock van Justitie. Vandeurzen beklemtoont dat de extra plaatsen in Tongeren en Saint-Hubert géén jeugdgevangenis worden: de opgeslotenen worden er niet gestraft, het worden gewoon plaatsen zoals in Mol. Mét een uitvoerige sociale en psychologische begeleiding.

Vlaanderen

Bevoegd minister Steven Vanackere: “Momenteel heeft Vlaanderen 232 plaatsen voor criminele minderjarigen, waarvan 106 in gesloten instellingen, de rest in open. Tegen einde juni 2008 krijgt Mol er 20 bij, waarvan 10 gesloten. Dan zullen we 252 plaatsen hebben, waarvan 116 plaatsen in gesloten instellingen.”

Vanackere beklemtoonde dat Vlaanderen vanaf 2007 een globaal plan heeft uitgewerkt waardoor er 485 plaatsen voor criminele minderjarigen én voor minderjarigen in problemen, bijkomen. “Dat plan wordt versneld doorgevoerd en er komt wellicht een opvolging”.

Wallonië

Hier is het probleem veel groter omdat bijna alle Brusselse minderjarige criminelen Franstalig zijn en omdat Franstalig België minder plaatsen voor hen heeft en al jarenlang tegen een “repressief beleid” gekant is.

Bevoegd minister Cathérine Fonck (cdH): “Momenteel hebben we 230 plaatsen, waarvan 86 in gesloten instellingen. Per plaats kunnen jaarlijks zo’n 8 minderjarigen worden opgevangen. We scheppen er nu 25 in gesloten instellingen bij. Tegen 2009 krijgt Woutersbrakel een nieuwe gesloten sectie van 10 plaatsen. Die kan per jaar toch 82 minderjarigen opvangen. Voor de bouw van deze sectie wordt 3,5 miljoen uitgetrokken en de pedagogische begeleiding zal nog eens 1,5 miljoen per jaar kosten."

"Daarnaast komen er voor het einde van dit jaar drie keer vijf gesloten plaatsen in privé-instellingen. Die zullen in de regio Namen, Waals-Brabant en Luik liggen en 900.000 euro kosten.”

Fonck beklemtoonde dat de huidige plaatsen in gesloten instellingen overbelast zijn omdat er jongeren inzitten die er niet thuishoren. Het gaat dan om minderjarigen met een psychiatrische problematiek. “Om die psychiatrisch gestoorde criminele minderjarigen uit de gesloten instellingen te verwijderen, hebben wij in 2007 al 16 extra plaatsen voor hen gecreëerd in Brussel en in 2008 komen er nog eens telkens 8 bij in Luik en 8 in Doornik. Een bijkomend probleem in Wallonië is dat de criminele jongeren er blijven zitten nadat hun termijn is afgelopen, omdat er verder onvoldoende opvang is. Jaarlijks zullen we daarom 120 extra begeleidingen scheppen en ook de alternatieven, werk aan de gemeenschap, moeten omhoog van 1.900 in 2007 naar 2.300 in 2008. Ook daardoor komen er plaatsen in gesloten instellingen vrij”.

Bedenkingen

Vandeurzen pakt een steeds weerkerend probleem uit de jeugdbeschermingssector aan en zijn reactie is alert en toe te juichen. Maar het basisprobleem blijft: de straffeloosheid van minderjarige criminelen. België werkt nog met een jeugdbeschermingswet van 1965, toen iedereen nog dezelfde normen en waarden deelde, het gezag niet betwist werd en de multiculturele samenleving nauwelijks bestond. In 1965 was een puber van 16 jaar veel onvolwassener en veel minder alert dan in 2008. Nu hebben we een multiculturele samenleving, waarin minderjarigen ronddolen die uit samenlevingen komen waar elkaar met geweld te lijf gaan heel gewoon is. Volgens sommige sociologen zoals Fleur Jürgens groeit er in grootsteden als Amsterdam en Brussel een onderklasse die leeft van de criminaliteit. Het gezag wordt niet meer aanvaard. Kinderen zijn veel sneller volwassen. Het wordt hoog tijd om de jeugdbeschermingswet van 1965 grondig bij te spijkeren. Het lijkt zeker geen luxe om de minimumleeftijd waarop gestraft kan worden van 16 naar 12 jaar te brengen. Het is bovendien in deze samenleving moeilijk denkbaar dat men voor zware gewelddaden van 15-jarigen geen enkele rekening houdt met de zwaarte van de feiten. Nochtans is dat momenteel zo.