Een werkzekerheidsgarantie voor wie blijft

09/12/'11 Filip Tilleman In het kader van herstructureringen of cao-onderhandelingen wordt vaak door de vakbonden een werkzekerheidsclausule gevraagd als tegenprestatie voor andere toegevingen.

Een dergelijke werkzekerheidsclausule kan drie vormen aannemen. Een eerste mogelijkheid is dat de werkgever garandeert dat hij werknemers in dienst houdt tot een bepaalde datum. De periode waarbinnen niemand zal ontslagen worden kan men vrij bepalen, het mag echter geen levenslange garantie zijn.

Een tweede mogelijkheid is dat de werkgever vooraleer dat hij iemand kan ontslaan eerst een overeengekomen procedure moet volgen (bvbeerst drie schriftelijke ingebrekestellingen noodzakelijk vervolgens pas ontslag na bespreking met syndicale afvaardiging).

Een derde mogelijkheid is dat het ontslagrecht van de werkgever gedurende een bepaalde periode strikt beperkt wordt tot nominatim opgesomde motieven (bv. veelvuldig te laat komen, niet naleven veiligheidsprocedures). De hamvraag is wat er gebeurt als de werkgever met miskenning van een dergelijke werkzekerheidsclausule toch overgaat tot ontslag? Idealiter staat nauwkeurig omschreven in de clausule welke sanctie dan van toepassing is. Ter zake hebben partijen de vrije keuze om het tarief te bepalen.

Als er niets bepaald is, zal de rechter zelf gaan bepalen wat de mogelijke schadevergoeding is. Dit kan dan variëren van een symbolische vergoeding tot het uitbetalen van het loon voor de ganse periode dat de werknemer in dienst had moeten blijven. In elk geval komt een vergoeding wegens miskenning van de werkzekerheidsclausule bovenop de normale verbrekingsvergoeding. Het één kan niet van het ander worden afgetrokken. Op de schadevergoeding is wel geen sociale zekerheid verschuldigd.

Opvallend is dat het Hof van Cassatie oordeelde dat bij een faillissement een curator niet gebonden is door een werkzekerheidsclausule bij het failliete bedrijf. Dergelijke clausule druist immers in tegen de faillissementswetgeving die van openbare orde is. De curator kan dus in strijd met een dergelijke clausule toch een einde maken aan de arbeidsovereenkomsten zonder dat daarvoor ook maar enige extra vergoeding moet betaald worden aan de ontslagen werknemers.

Filip Tilleman

Advocaat

Tilleman van Hoogenbemt, Antwerpen