Van vluchtelinge tot assistente van de premier

03/08/'12 Buitenland De Somalische ex-vluchtelinge Ayan Mohamud Yusuf (31) ontvluchtte op haar elfde de burgeroorlog in haar land. Ze vroeg asiel aan in België en werd na haar studies medewerkster van toenmalig premier Yves Leterme. Nu wil ze haar vaderland helpen opbouwen.

Het geweld in Somalië, dat al twee decennia woedt, was zo bekend, dat toen Ayan veertien jaar geleden naar België vluchtte, ze meteen erkend werd als een politieke vluchteling.

Ze mocht in België blijven. "Mijn oom betaalde een mensenhandelaar om mijn tante en mijn twee nichten naar België te smokkelen. Met hen ben ik in Zaventem gearriveerd. We wisten niet eens dat we in België waren."

"Het asielcentrum, Klein Kasteeltje, werd onze eerste thuis. Ik heb me toen pas echt vluchteling gevoeld. 's Morgens stonden we in de rij voor eten. Het voelde alsof we aan het bedelen waren. Gelukkig werkten er heel vriendelijke mensen die ons wegwijs hebben gemaakt tot we op eigen benen konden staan."

Van Kasteeltje naar Wetstraat

Na haar middelbaar diploma liep ze stage bij de Vlaamse gemeenschapscommissie, waarna ze enkele administratieve jobs deed. Daarna solliciteerde ze bij de Brusselse minister Brigitte Grouwels. Die had geen werk voor haar, maar stuurde haar cv door naar Yves Leterme.

"Ze belden me of ik onmiddellijk kon komen voor een sollicitatiegesprek. Ik wist pas met wie ik gesproken had toen ik zijn kantoor buitenstapte en 'Vlaams ministerpresident' op de deur zag staan. Niet lang daarna werd hij premier", vertelt Ayan.

Ayan Mohamud Yusuf werkte zes jaar voor Yves Leterme. Wie de premier bezocht, werd verwelkomd met haar brede glimlach. "Leterme is een heel aangename werkgever. Hij behandelt iedereen gelijk. Bij hem heb ik me nooit een anderskleurige gevoeld."

Eind 2010, toen het maar bleef vriezen en veel asielzoekers geen dak boven hun hoofd hadden, bezocht ex-premier Yves Leterme enkele opvangcentra. Ayan vroeg of ze meemocht, omdat ze heel even terug wilde keren naar de plek waar het voor haar veertien jaar geleden was begonnen.

Sinds de aanstelling van Di Rupo als premier werkt Ayan niet meer in de Wetstraat. Om zich tijdens haar zoektocht naar een job bezig te houden, werkt ze af en toe als model.

President als buurman

"Voor de burgeroorlog had ik een gelukkig leven in Somalië. Mijn vader was professor en mijn moeder was een zakenvrouw. We woonden in een rustige buurt in de hoofdstad Mogadishu, niet ver van de president", vertelt Ayan.

Toen twee decennia geleden de burgeroorlog plots in alle hevigheid losbrak. Er kwam een abrupt einde aan het comfortabel bestaan van Ayan en haar familie. Ayan was nog maar elf. "Op dat moment was ik op bezoek bij mijn oom. Er werd geklopt op de deur, ik deed open. Daar stond een man met zijn ingewanden in zijn handen. Hij zei dat de vijanden in de buurt waren. Wat deden we nog in Mogadishu? De man is aan de deur overleden."

Eén lange vlucht

"In het vluchtelingenkamp heb ik mijn familie even gezien. We moesten ons opsplitsen. Aan de grenzen lieten ze meestal maar een beperkt aantal vluchtelingen door. De volgende zes jaar werd één lange vlucht. Van Dadaab, naar Addis Abeba in Ethiopië, tot in Eritrea, het enige land dat bereid was om vluchtelingen te ontvangen."

Op haar 23ste ging Ayan haar ouders zoeken. "Ik vond ze in Hergesa, in noord-Somalië. Het was twaalf jaar geleden dat we elkaar nog hadden gezien. Het was een blij weerzien, maar ook een heel pijnlijk moment.Mijn vader herkende me niet meer. Ik voelde de verloren jaren en de vervreemding", vertelt Ayan.

Complimenten van Angelina Jolie

Vorig jaar stampte Ayan Marodi vzw uit de grond. In het dorpje Garissa in Kenia, waar Somalische vluchtelingen zich hebben gevestigd, heeft ze ondertussen al twee schoolklassen gerenoveerd.

"Wat de kinderen van Somalië nodig hebben, is onderwijs. De internationale gemeenschap moet stoppen met alleen maar eten te geven: doe iets duurzaams. Door onderwijs wil ik ervoor zorgen dat mijn geboorteland er weer bovenop geraakt."

Angelina Jolie, die naast haar acteerprestaties ook bekendstaat als goodwill-ambassadeur van de vluchtelingenorganisaties van de Verenigde Naties, feliciteerde Ayan met haar humanitaire inspanningen.

Lisa Akinyi May

Foto: Serge Minten