Wereld herdenkt kernramp Tsjernobyl

26/04/'11 Buitenland Vandaag is het 25 jaar geleden dat de kerncentrale van Tsjernobyl, in het huidige Oekraïne, werd getroffen door een explosie. Het gaat om de zwaarste ramp in de geschiedenis van de kernenergie. De schattingen van het aantal dodelijke slachtoffers lopen uiteen van 31 tot 100.000. Het is nog altijd niet duidelijk hoeveel doden de tragedie precies heeft geëist en wat de gevolgen zijn voor de gezondheid van de bewoners in de wijde omtrek.

Op 26 april 1986 om 1.23 uur ontplofte reactor 4 van de kerncentrale in Tsjernobyl na een foutgelopen testreeks. In de nasleep van de ontploffing kwam radioactieve straling vrij met een intensiteit vergelijkbaar met tweehonderd kernbommen van het type dat Hiroshima trof. Om de gevolgen van de ramp in te dijken stuurde de Sovjet-Unie in vier jaar tijd 600.000 personen ter plaatse die, te midden van hevige straling, moesten proberen om de getroffen centrale af te schermen.

Gezondheid

Vijfentwintig jaar na de ramp is het nog steeds niet duidelijk hoeveel doden de tragedie heeft geëist en wat de gevolgen zijn voor de gezondheid van de bewoners in de wijde omtrek. Dat is voor een deel te wijten aan de chaos die ontstond tijdens de val van de Unie, maar ook de nucleaire lobby wordt met de vinger gewezen. Die is immers erg terughoudend om de invloed van de straling te bestuderen. Zeker is wel dat de zwijgzaamheid van toenmalig Sovjet-leider Michail Gorbatsjov heeft geleid tot de radioactieve besmetting van duizenden mensen, voornamelijk in het huidige Oekraïne, Wit-Rusland en Rusland.

In 2005 becijferden verschillende agentschappen van de VN dat vierduizend mensen overleden als gevolg van de ramp. Ecologische organisaties als Greenpeace gaan zelfs uit van 100.000 doden, maar het wetenschappelijk agentschap van de VN, UNSCEAR, beweert dat er slechts 31 overlijdens rechtstreeks aan de ramp kunnen worden toegeschreven. UNSCEAR maakt wel melding van zesduizend gevallen van schildklierkanker, waarvan vijftien dodelijk.

Tragedies

De directeur van de centrale, Viktor Brjuchanov, werd na de ramp door het regime als schuldige aangewezen en tot een celstraf van tien jaar veroordeeld. De man kwam vrij in september 1991, kort nadat Oekraïne onafhankelijk werd.

Vandaag worden alle Russische machtsbekleders ter plaatse verwacht voor een religieuze ceremonie. Ban Ki-Moon, secretaris-generaal van de Verenigde Naties, ging op 20 april al naar Tsjernobyl en riep toen op tot een wereldwijd debat over het gebruik van nucleaire energie. "De ongevallen in Tsjernobyl en in Fukushima zijn sterke signalen. We moeten lessen trekken uit deze tragedies", waarschuwde Ban Ki-Moon.

Beeld: Photonews