“Antiracismewet wordt vaak ongrondwettig toegepast”
30/01
De antiracismewet wordt veel te ruim en vaak ongrondwettig toegepast en daardoor schiet ze haar doel voorbij. Dat schrijft de Nederlandse rechtsantropoloog Jogchum Vrielink in een monumentale studie over alle Belgische rechtspraak over racisme sinds 1981.
Vrielink ging ook na wat de effecten van de antiracismewet waren op klagers én aangeklaagde. Hij doctoreerde daarmee donderdagavond aan de rechtsfaculteit van de de KULeuven.
Wat leert het doctoraat?
* De antiracismewet wordt nu veel meer toegepast dan vroeger. Van twee veroordelingen per jaar in de jaren negentig steeg het aantal tot 43 in 2005.
* De wet wordt in 80% van de gevallen toegepast op “uitlatingen”, terwijl ze vooral bedoeld was om discriminerende daden te beteugelen. Ze beteugelt woorden, maar veel minder daden.
* De toepassing is vooral vanaf 1994 meestal te ruim, zelfs ongrondwettig. Ze houdt geen rekening met de arresten van het Grondwettelijk Hof. Dat Hof vereist dat bij een racistische uitlating wordt aangetoond dat er een kwaadwillig opzet is. De meeste vonnissen doen dat niet, ze veronderstellen die kwaadwilligheid gewoon en ze plaatsen de uitlatingen ook niet in hun context.
* Voor veel aangeklaagden schrikt de antiracismewet niet af. De meest verstokte racisten worden zelfs in hun mening versterkt. De antiracismewet wijzigt de mentaliteit van de aangeklaagden niet.
* Het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en Racismebestrijding moet duidelijk maken wanneer en waarom het zich burgerlijke partij stelt en wanneer niet. Momenteel volgt het nu eens de strikte criteria van het Grondwettelijk Hof en dan weer niet. Dat kan niet, want zo ontstaat een indruk van willekeur. Volgens Vrielink ondermijnt het CGKR daarmee zelfs het maatschappelijk draagvlak voor de antiracismewet.
Vrielink stelt voor dat het CGKR géén bevoegdheid meer zou hebben om zich burgerlijke partij te stellen. Dat laatste gebeurt best door actiegroepen uit het maatschappelijk middenveld, zoals de Liga voor Mensenrechten of Kif-Kif.
* België heeft één van de meest uitgebreide antiracisme- en antidiscriminatiewetten. De aparte negationismewet, die het ontkennen van de nazi-moord op 6 miljoen joden tijdens de tweede wereldoorlog bestraft, wordt best afgeschaft.
Meer informatie over dit doctoraat vindt U op de expertensite van John De Wit.
JDW
