Betrouwbaarheid leugendetector ter discussie
16/12/'11
Binnenland
Het gebruik van de leugendetector
is erg omstreden. Al jaren wordt
er onderzoek naar gedaan, maar
wetenschappers blijven elkaar
tegenspreken.
"De accuraatheid staat sterk ter
discussie", zegt Bruno Verschuere,
professor in de forensische psychologie.
"Er bestaat geen consensus
over, maar de schattingen liggen
rond de 80 tot 85 procent. Dit betekent
dat er ongeveer een kans op
vijf is, dat de test ernaast zit. Er is
vooral gevaar voor valse positieven:
een onschuldige die toch faalt in
de test en daardoor vals beschuldigd
wordt. Omgekeerd kunnen
psychopaten de test omzeilen."
"De
polygraaf meet enkel lichamelijke
reacties en maakt geen onderscheid
tussen een 'schuldige' en 'onschuldige'
lichamelijke reactie. Noch de
versnelling in ademhaling, noch de
klamme handen, noch het bonzen
van het hart bewijzen dat de verdachte
liegt. Het beschuldigende
karakter van een vraag kan precies
dezelfde reactie veroorzaken bij een
onschuldige verdachte."
Drukkingsmiddel
"Naast de discussie over de betrouwbaarheid
is er nog een punt
van kritiek", zegt de Bilzense
advocaat Bert Partoens (foto). "Het is
zeer moeilijk om te weigeren. Als
een verdachte de test niet wil ondergaan,
lijkt het meteen dat deze
persoon iets te verbergen heeft."
Maar mag iemand aangehouden
worden, enkel op basis van een
leugendetectortest? "Een aanhouding
gebeurt op basis van ernstige
aanwijzingen van schuld", zegt
meester Partoens. "Falen voor de
leugendetectortest kan in principe
zo'n aanwijzing zijn. Het is aan de
onderzoeksrechter om te beoordelen
of dat voldoende is. Meestal
wordt een leugendetector ingezet
als een dossier vastgelopen is. In
de hoop om nieuwe elementen naar
boven te halen of om te gebruiken
als drukkingsmiddel. Ik heb nog niet meegemaakt dat iemand
veroordeeld is, enkel op basis
van de leugendetector."
Hanne DE BELIE