"Dit is de universiteit van de compressortechnologie"

08/06/'09 Knipsels Compressorenbouwer Atlas Copco Airpower in Wilrijk leeft een discreet bestaan. Het bedrijf laat heel zelden van zich horen. De duizenden chauffeurs die elke dag voorbij het grijze gebouw langs de Boomsesteenweg razen, beseffen niet dat ze in feite voorbij de universiteit van de compressortechnologie komen. "Wij hebben hier tientallen hooggekwalificeerde geleerden in huis", zegt topman Ronnie Leten trots aan Marc Balduyck. "Wij zijn over de hele wereld bekend om onze knowhow. Klopt, wij pakken daar onvoldoende mee uit. Ondanks het feit dat onze innovaties op het vlak van perslucht enorme nieuwe industriële mogelijkheden openen. Maar dat weten onze klanten in China, Oezbekistan of Peru wel."

Ronnie Leten is een bescheiden man. Veel te bescheiden. De TEW'er uit Beverlo heeft het niettemin tot in de top van de Zweedse multinational Atlas Copco gebracht. Hij is er nu verantwoordelijk voor de hele divisie compressoren. En daarmee haalt hij zowat de helft van het omzetcijfer van de hele groep: in totaal: 31,9 miljard Zweedse kronen. Of nog: 3,3 miljard euro. Zijn echtgenote Ria weet ondertussen wat dat betekent. Ronnie Leten brengt immers de helft van het jaar door in vliegtuigen. Op weg naar een van de vier productievestigingen in China, naar een grote klant in Kazachstan, naar het hoofdkwartier in Stockholm of naar de conferentie in Brazilië.

De compressorenafdeling van Atlas Copco wordt haast helemaal geleid vanuit Wilrijk en Aartselaar. Zes van de zeven divisies worden in hun technologische expansie aangestuurd door lokale ingenieurs die dan mee de 16 verschillende productievestigingen onder hun hoede hebben. Zo ook een fabriek in Brazilië, een eenheid in Nieuw-Zeeland en twee centra in India.

"Wij zijn de universiteit van de compressortechnologie", zegt Leten nog. "In die mate dat Atlas Copco in Zweden bijna uitsluitend bekend staat als een mijnbouwconcern, houden wij ons in Wilrijk en Aartselaar uitsluitend bezig met de persluchttechnologie. Wij sturen die helemaal zelf aan. Na de overname in 1956 van het oorspronkelijk Belgische Arpic Engineering door Atlas Copco beslisten de Zweedse investeerders, de familie Wallenberg, op een bepaald moment om de hele compressortechnologie te concentreren in Wilrijk. Deze fabriek heeft optimaal geprofiteerd van de ruimte die op die manier gecreëerd werd. Die industriële procédés evolueren overigens ontzettend snel. Perslucht wordt in toenemende mate gebruikt in industriële processen. In de chemie, in de oliewinning, in de staalbouw en in de gasproductie. De vaak grote 'bakbeesten' die onze fabrieken verlaten hebben daarom nog maar weinig gemeen met de bekende gele wagentjes die je geregeld ziet op werven. Ze zijn er natuurlijk nog altijd, maar onze machines worden geregeld ingebouwd in anonieme productiesystemen. Je ziet ze niet, maar ze zijn er wel. En ze garanderen onze klanten vooral betrouwbare productiesystemen. Ze draaien in dit opzicht dag en nacht."

De compressorenafdeling doet het goed, ook de fabrieken in Wilrijk en Aartselaar presteren uitstekend. Maar komt er toch niet een economische recessie op ons af?

Wij zitten met onze compressoren in de markt van de grote infrastructuurwerken. Wij leveren machines voor boorprojecten, voor slijpinstallaties, voor verpakkingssystemen, hospitalen, schepen enz. Ik denk niet dat die markt snel onder druk zal komen. Onze orderboekjes zitten overigens nog vol tot eind 2009. In de gegeven omstandigheden voelen we ons nog zelfzeker.

Toch komen er uit Amerika signalen dat de sterke expansie van het begin van deze eeuw voorbij is. Ook Europa doet het almaar minder goed. De financiële crisis heeft zand in het mechanisme gestrooid.

Daar kan ik voor een stuk in komen maar onze markten zijn echt niet beperkt tot Amerika en Europa. Europa en Amerika, dat zijn hooguit 600 miljoen mensen. Neem er nog Japan bij en je komt aan 700 miljoen. Daar gaat het al lang niet meer om. Sinds enkele jaren heeft de vrijhandel ontzettend nieuwe markten open gelegd. Brazilië, Rusland, India, China. Het gaat hier om miljarden mensen die tot nog toe geen deel hebben gehad in het wereldgebeuren. Voor die mensen moeten nog ontzettend grote infrastructuurwerken worden ingezet. Onze markt is nu de BRIC. Er ik maak er zelfs de BRICA van, ik neem er ook Afrika nog bij want ik ben ervan overtuigd dat dat vergeten continent ons de komende jaren nog veel mogelijkheden zal bieden. Aan die groei komt er volgens mij voorlopig geen einde. De expansie kan in die groeilanden allicht wat vertragen. Van 10% naar 5% bijvoorbeeld. Maar dan zullen ze nog altijd meedrijven op een sterke dynamiek. Ik denk niet dat we onze eigen groeicijfers van de laatste vijf jaar nog zullen herhalen. Wij hebben in die periode onze omzet aan geleverde compressoren gewoon verdubbeld. Maar het lijkt er toch op dat we nog eens voluit zullen kunnen gaan. Enkele jaren terug keken nogal wat mensen met enige terughoudendheid tegen China aan. De vrees was groot dat het zou mislopen. Maar ik durf nu gerust vooropstellen dat China voor ons echt een geschenk uit de hemel was.

Hoe kun je met vestigingen in een relatief duur land als België dan toch de wereldmarkten aan? Alsof het probleem van de loonkosten zich voor Atlas Copco niet stelde?

De loonkosten zijn uiteraard ook voor Atlas Copco een ontzettend belangrijk gegeven. Maar toch leg ik als ondernemer de prioriteit op service en kwaliteit. Wij moeten onze klanten optimaal bijstaan, ze begeleiden in hun eigen activiteiten en ingrijpen indien nodig. Bovendien moeten wij hen kwaliteitsgaranties bieden waarbij hun ondernemingen dankzij onze inbreng voluit kunnen gaan. Daar leggen wij heel veel nadruk op. De loonkosten komen op de derde plaats. Ze zijn beslist een belangrijk concurrentieel gegeven. Zeker vanuit die vaststelling dat onze belangrijkste concurrent, het Amerikaanse concern Ingersoll Rand vandaag ontzettend veel voordeel haalt uit de lage koers van de dollar. Wij becijferen hier elke maand hoeveel de daling van de dollar met zeg maar een eurocent ons kost. Dat zijn miljoenen. Kijk, ik wil er best begrip voor opbrengen dat onze werknemers enkele tijd terug actie voerden voor een koopkrachtpremie. Ik durf aan de andere kant ook stellen dat wij de loonkostenverhoging die we toen incasseerden op de een of andere manier ook moeten terugverdienen. Door productiever te gaan werken of door onze prijzen te verhogen. Het is maar hoe je het bekijkt. Maar op de internationale markt worden nu eenmaal geen geschenken uitgedeeld. Wij moeten onze concurrentiekracht met alle mogelijke middelen verdedigen. Of er komt op termijn ellende van. Dit neemt niet weg dat wij bij Atlas Copco op het vlak van verloning een fair beleid willen volgen. Wij gaan ervan uit dat onze personeelsleden het goed voor hebben met hun bedrijf, ook optimaal willen presteren. Daar moet volgens ons dan ook een faire loonpolitiek tegenover staan.

Ondertussen werft u nog altijd personeel aan voor Wilrijk en Aartselaar?

Wij hebben ons personeelsbestand de laatste vijf jaar met liefst 500 eenheden opgevoerd tot meer dan 2.800 man. We stellen nu zo'n 1.600 arbeiders tewerk. Dat heeft uiteraard allemaal te maken met onze volgehouden expansie. We realiseerden verleden jaar een omzet van 1,5 miljard euro. Ondertussen hebben wij effectief nog veel vacatures open staan. Voor projectingenieurs, contractingenieurs, berekeningsingenieurs, mechanisch ontwerpers, projectleiders, monteurs, financiële jongens, aankopers, logistieke specialisten, IT-mensen enz.

U schuimt in dit opzicht geregeld de universiteiten en de hogescholen af. Op zoek naar nieuwe mensen?

Ik steek niet weg dat wij verleden jaar liefst 50% van de ingenieurs van de bewuste instellingen binnengehaald hebben. Wij zijn daar trots op. Wij gaan het best 'ver' zoeken. Tot in Gent in Leuven. Maar de mobiliteitsproblematiek begint ons parten te spelen. Jonge mensen worden in toenemende mate nerveus wanneer ze vaststellen dat ze vaak meer dan een uur onderweg zijn om Wilrijk en Aartselaar te bereiken. Dat speelt tegen ons. Ik maak me daar flink zorgen over. Wij willen als Atlas Copco de besten naar hier halen en ik wil me niet laten tegenhouden door verkeersproblemen. Dat moeten we dringend oplossen. Een Amerikaanse collega heeft me ooit gezegd dat de arbeidsmotivatie van mensen sterk daalt wanneer ze meer dan een uur onderweg zijn naar hun werk. Dat houdt me vandaag sterk bezig. Ik wil het niet meemaken dat onze expansieve fabriek zou vastlopen in een stom verkeersinferno.

Hoe geraakt u zelf met uw meer dan 200 vrachtwagens per dag doorheen het verkeer?

Steeds moeilijker. Ik heb de mobiliteitsproblemen dan ook sterk aangekaart bij de opmaak van het Routeplan 2012 van Voka-Kamer van Koophandel Anwerpen-Waasland. Ik moet elke dag opnieuw vaststellen dat de regio helemaal dichtslibt. Er is bij momenten geen doorkomen meer aan. Het gaat erom dat er hier uit deze fabriek elke dag meer dan 500 machines vertrekken. Er gaan vanuit ons internationaal distributiecentrum ook nog eens dagelijks duizenden pakjes met onderdelen weg. Met expressdiensten, transportondernemingen en vliegtuigmaatschappijen. Die snelle logistiek was al die jaren een van de groeipeilers van de onderneming. We mogen dan ook niet aarzelen. We moeten samen alle middelen aangrijpen om de weg open te houden en om alternatieven te zoeken. Zoals de keuze voor de containerterminal van Willebroek waar we vele compressoren naartoe brengen om ze van daaruit per lichter naar de kaaien in de haven van Antwerpen te transporteren. Het gaat allicht trager maar we kunnen onze transporten dan toch in enig opzicht beter plannen. Alle dagen van Mol naar Wilrijk

Ronnie Leten (51) rijdt elke dag van Mol naar Wilrijk. Stipt om kwart na zes stapt de Limburger uit Beverlo in de wagen om zich in de file te zetten. De rit naar Antwerpen kost hem makkelijk 1.15u. Soms is het nog veel erger.
Voor hij aan de slag ging bij Atlas Copco werkte Leten nog een tijdlang bij koekjesproducent General Biscuits in Herentals en bij Tenneco Monroe in Sint Truiden., de fabriek van schokdempers waar hij fabrieksdirecteur was.
Eind 1988 kwam hij naar Wilrijk. Hij kreeg bij Atlas Copco de opdracht om een nieuw distributieconcept voor de onderneming uit te werken.
In 1998 kwam hij aan het hoofd van de divisie Airtec. Daar wordt de technologie voor compressoren ontwikkeld.
In 2001 stapte hij over naar de divisie Industrial Air. Hij begeleidde er de ontwikkeling en de verkoop van oliegeïnjecteerde en olievrije compressoren tot 90 kW.
Hij is ondertussen gepromoveerd tot president van de afdeling compressoren en maakt als dusdanig deel uit van het internationale groepsmanagement.

Enthousiaste fietsfanaat

Ronnie Leten volgde TEW aan de universiteit in Diepenbeek.
Hij is getrouwd en heeft twee zonen.
Hij is een fietsfanaat. Thuis staan liefst 14 fietsen. Het hele gezin trekt er immers mee op tocht.
Hij rijdt met een BMW: staat volgens hem voor Blijf Maar Werken.
Wanneer hij tot rust wil komen, zit hij het liefst in zijn tuin.
Zijn favoriet restaurant: is de Aurelia in Antwerpen.
Op televisie volgt hij vooral reisverhalen op Discovery Channel. En uiteraard ook alle grote wielerevenementen van de Ronde van Vlaanderen tot de Ronde van Frankrijk. "Op zo'n monenten gaan bij ons alle deuren dicht."
Boeken: hoofdzakelijk managementsliteratuur.
Vakantie: bij voorkeur in Frankrijk. Met de fiets op de auto.

MB