Voorontwerp Scheldekaaien in detail voorgesteld

20/03/'09 Kaaien Veel groen, plekken om te verpozen en een gezonde mix tussen beschermd erfgoed en vernieuwing. Dat is wat het voorontwerp voor de heraanleg van de Scheldekaaien laat zien.

Definitief is er nog niets. Wat donderdag in Antwerpen werd gepresenteerd door stadsbouwmeester Kris Borret is een voorontwerp van het masterplan dat eind dit jaar klaar moet zijn.

Wat er nu op tafel ligt, is slechts een richtnota van het architectenbureau Proap/Wit over hoe de kaaien er in de toekomst gaan uitzien. Want als de heraanleg in 2011 echt begint, worden de kaaien in fasen aangepakt.

Op het einde van de heraanleg moeten de Scheldekaaien, samen ruim 6 kilometer, wel één geheel vormen. In de omgeving van het Bonapartedok en het Loodswezen bijvoorbeeld is er vooral veel aandacht voor groen, met een ecologisch park op het nog noordelijkere Droogdokkeneiland.

Foto: Het sas aan de Rijnkaai kan een rustplek worden waar bewoners tot bij de Schelde kunnen zitten.

Redacteur Patrick VAN DE PERRE ligt hieronder de plannen in detail toe. Meer info vindt u ook op www.kaailand.be.
Treedt in discussie over het voorontwerp op www.gva.be/kaaien.

Watertaxi’s

Proap wil dat iedereen zich over de hele lengte van de kaaien veilig kan bewegen, te voet of met de fiets. Om de bereikbaarheid te vergemakkelijken wordt er nagedacht over watertaxi’s of -bussen, die mensen op vaste plekken langs de kaaien afzetten. Ook de linkeroever speelt hierbij een rol.

Op de kaaien zelf, langs de rijweg, wordt het aanleggen van een tramlijn geopperd. Wat er met de rijweg zelf moet gebeuren, blijft in het voorontwerp voorlopig onduidelijk. Autovrij, autoluw of enkelrichting?

Belangrijk is dat in het voorontwerp het historische karakter van de Scheldekaaien grotendeels wordt behouden en gëintegreerd in de heraanleg. Dat is een zorg van veel Antwerpenaars.

Economie

In het uiterste zuiden ter hoogte van Petroleum Zuid tot aan de D’Herbouvillekaai worden de kaaien zelf opgehoogd tot een heuvelachtig gebied. Dat vormt meteen de waterkering en doet dienst als wandelgebied.

In dit gebied komt ook het nieuwe voetbalstadion, dat aansluit op de tot heuvels omgevormde kaaien. Er komt ook een logistieke zone waar bedrijven zich kunnen vestigen.

Doorheen of langs deze logistieke zone kan een groene corridor gebouwd worden. Het is een wandelpad dat het natuurgebied Hobokense Polder met de kaaien in de richting van het stadscentrum verbindt.

Vrijplaats

De kaaien tussen de wijk Sint-Andries en het Zuid moeten een vrijplaats worden, waar de Antwerpenaar zijn eigen gangetje kan gaan. Hier geen bebouwing of andere constructies, maar een sobere ruimte.

De kaaien moeten visueel afgeschermd worden van de drukke stad, zodat ze bij hoogtij eventueel kunnen overstromen. Verschillende hellingen moeten ervoor zorgen dat de stad droog blijft.

Ter hoogte van het Zuid kan een groene parkstrip komen met eventueel een speeltuin of sportgelegenheid. Dit groene gebied zou aansluiten op de toekomstige woonwijk Nieuw Zuid, ter hoogte van D’Herbouvillekaai, die nu alleen nog maar op papier bestaat.

Veelzijdig

Het gebied tussen het Loodswezen en het Zuiderterras wordt mogelijk een veelzijdig en multifunctioneel gebied.

Het uitgangspunt is dat de Antwerpenaar op dit deel van de kaaien dingen wil doen die in de binnenstad steeds moeilijker worden. Onder meer wandelen en feesten.

Voor dat laatste wordt gedacht aan een evenementenplein en ook de hangars zouden dienst kunnen doen om overdekte activiteiten te organiseren. Ook tijdelijke installaties zijn mogelijk.

Ook hier is bebouwing mogelijk, die tevens als waterkering kan dienen. Het zou dan wel uitsluitend om publieke gebouwen gaan en geen privéwoningen.

Maritiem

Aan de Rijnkaai staat er een waterfront gepland, dat het Eilandje met de oude binnenstad zal verbinden.

De oude dokken en de Kattendijksluis moeten het maritieme karakter van de buurt in de verf zetten. Op deze plek zullen ook de oude hangars en de eveneens beschermde havenkranen een prominente plek krijgen langs de Schelde.

De bestaande gebouwen, waarin onder meer de regionale zender ATV is gevestigd, kunnen dienst doen als waterkering. Het is niet uitgesloten dat aan deze hangars nog gebouwen worden bijgezet.

Ook aan het Loodswezen komt nieuwe bebouwing. Toch moet dit vooral een rustige en intieme plek worden.

Rivierenpark

In het noorden van Antwerpen moeten de Scheldekaaien uitgroeien tot een groen gebied met een ecologisch rivierenpark op het Droogdokkeneiland.

De natuurlijke rivieroever zal worden verhoogd door er een natuurlijke dijk aan te leggen. Vanop die (wandel)dijk kan de Schelde bereikt worden en is er uitzicht op de binnenstad en de Scheldebocht.

Achter de natuurlijke oevers worden de kasseien van de huidige kaaien behouden om zo het uitgesproken historische karakter van dit deel te bewaren.

Het sas aan het Loodswezen kan een groen getijdendok worden, waar de wandelaars rustig tot aan het water kunnen wandelen.