De beleidsnota migratie voor 2009

06/11/'08 6 NOVEMBER 2008 - Minister van Migratie Annemie Turtelboom (Open Vld) wil de schijnsamenwoners strafbaar maken. Dat schrijft ze in haar beleidsnota voor 2009. De minister maakt zich ook zorgen omdat het aantal afgewezen asielzoekers dat een nieuwe aanvraag indient nu al een derde van het totaal aantal asielvragers vertegenwoordigt. Ze wil voorts een databank oprichten voor Belgen die buitenlanders ten laste nemen en het Illegalencentrum van Merksplas verfraaien.

De beleidsnota bevat in vergelijking met die van begin dit jaar toch nog enkele nieuwe voorstellen.

Schijnsamenwoners

Na de strijd tegen de schijnhuwelijken wil Turtelboom de strijd aanbinden tegen de schijnsamenwoners.

In de eerste negen maanden van dit jaar werden al 6.808 onderzoeken naar schijnhuwelijken opgestart door de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ). Een schijnhuwelijk heb je als iemand trouwt louter en alleen om één van de partijen een verblijfsvergunning in België te bezorgen.

Dat cijfer is een "stabilisatie" in vergelijking met 2007, toen het aantal onderzoeken met liefst 42% was gestegen. Die stabilisatie komt er omdat steeds meer buitenlanders de wet op de schijnhuwelijken te riskant vinden en gebruik maken van de wet op het samenlevingscontract. Ze sluiten zo'n contract af om een verblijfsvergunning voor één van hen te krijgen.

Turtelboom verduidelijkt dat een samenlevingscontract - in tegenstelling tot een huwelijk - niet automatisch tot een verblijfsvergunning leidt. De partners moeten ook nog aantonen dat ze een duurzame relatie van minstens twee jaar hebben ofwel minstens één jaar samenwonen. Maar die duurzame relatie kan op alle mogelijke wijzen bewezen worden (foto's, vliegtickets, hotelreservaties, gezamenlijke inschrijving in registers in het buitenland…).

Er worden momenteel geen verblijfsvergunningen geweigerd op grond van een "schijnpartnerschap". Zo wordt de wet op de schijnhuwelijken omzeild door een reeks schijnpartnerschappen.

Turtelboom wil nu een wettelijk verbod van die schijnpartnerschappen. Ze zullen nietig kunnen worden verklaard, strafbaar worden en de rechter zal de nationaliteit kunnen afnemen van mensen die via een schijnparterschap Belg zijn geworden.

De minister probeerde begin oktober om het schijnpartnerschap onder de huidige wet te laten vervolgen als "intellectuele fraude", maar de parketten hadden daar bezwaar tegen, zo zegde ze gisteren in de Kamer aan Els De Rammelaere (N-VA) en Katrien Schryvers (CD&V). Vandaar het nieuwe initiatief.

Om de schijnhuwelijken en - partnerschappen te bestrijden komt er ook een centrale databank, die de ambtenaren van burgerlijke stand moeten controleren vooraleer ze een huwelijk of samenlevingscontract afsluiten.

Asiel

Het aantal mensen, dat na een afwijzing van een asielverzoek een nieuwe asielaanvraag indient stijgt enorm. Tussen 1 januari en 30 september 2008 werden 8.876 asielaanvragen ingediend. Daarvan kwamen 2.410 (27%) van mensen die al eerder een asielaanvraag indienden, maar waren afgewezen. Daarna probeerden ze het dus opnieuw, soms tot vijf keren of meer. Het kabinet van Turtelboom beklemtoont dat die tweede en volgende aanvragen binnen de week worden afgehandeld.

Volgens Turtelbooms' collega van Maatschappelijke Integratie, Marie Arena (PS), dienen steeds meer afgewezen asielzoekers nieuwe aanvragen in omdat ze absoluut willen in aanmerking komen voor regularisatie en denken dat dit alleen maar kan als ze nog wettig in het land zijn. Arena zegde dat vorige week in de Kamer aan Bruno Steegen (Open Vld).

Turtelboom stelt vast dat het aantal asielverzoeken zelf daalt. Er wordt ook steeds sneller over asielverzoeken beslist. De gemiddelde termijn voor behandeling van een asielaanvraag, die na 1 juni 2007 (toen de nieuwe wet in werking trad, nvdr) werd ingediend, bedraagt nu 158 dagen vanaf de aanvraag tot het dossier naar het Commissariaat voor de Vluchtelingen gaat. Het Commissariaat-Generaal beslist daarna in 48,3% binnen de drie maanden en in 75,6% binnen de 6 maanden.

Het Commissariaat-generaal kent momenteel echter nog altijd een achterstand van 2.500 dossiers, maar die wordt ingelopen. Maar toch minder snel dan vroeger omdat liefst de helft van de dossierbehandelaars het voorbije jaar stage liep voor een statutaire benoeming en daardoor veel bezig was met andere taken.

Turtelboom zegde dat er ook nog steeds een grote achterstand is bij de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen van 6.977 dossiers.

De minister wil in 2009 de asielwet wijzigen om enkele technische aanpassingen door te voeren, die verplicht zijn door een arrest van het Grondwettelijk Hof. Verder wil ze de procedure om te bepalen hoe iemand statenloos kan worden, uitwerken. Tegelijkertijd zal het asielbeleid op Europees vlak worden geharmoniseerd.

Visumfraude

Er komt een databank met de namen van alle mensen die zich garant hebben gesteld voor buitenlanders die naar hier komen. Deze mensen nemen dan de kosten van die buitenlanders ten laste. Zo'n databank moet misbruiken vermijden. Turtelboom denkt bijvoorbeeld aan het gebruik van valse documenten of aan verschillende verbintenissen die door één en dezelfde persoon worden aangegaan. De nieuwe databank moet ook de terugvordering van het geld dat de staat voorschiet, makkelijker maken. De EU financiert dit project vanaf 2010 met 50.000 euro en daarna jaarlijks met 100.000 euro tot 2013.

Tegelijkertijd werkt Turtelboom een systeem uit om visumfraude moeilijker te maken door vingerafdrukken samen met foto's te laten nemen. Dat kadert in de nieuwe Europese visumpolitiek.

Mensenhandel

Niet-begeleide minderjarigen en personeel van diplomaten, die slachtoffer zijn van mensenhandel, zullen automatisch een verblijfsvergunning krijgen, ook als ze niet willen meewerken met het gerecht. Nu krijgen ze die alleen als ze het parket helpen om hun uitbuiter gestraft te krijgen. Dat verandert dus: ze zullen niet meer moeten meewerken. Dit was reeds lang gevraagd door het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en Racismebestrijding.

Gezinshereniging

In de eerste helft van 2008 kwamen 8.085 mensen via gezinshereniging naar België, in heel 2007 15.555, zo deelde Turtelbooms' woorvoerder Rolf Falter woensdag mee. (Het is echter zeer de vraag of deze cijfers wel volledig zijn, nvdr). Turtelboom wijst er in haar nota op dat de vrijwillige DNA-test, die de consulaten in het buitenland ter beschikking stellen van herenigers, nu al op 20 consulaten kan worden afgenomen.

Gesloten centra

* Het gesloten centrum voor illegalen in Merksplas wordt verbouwd. In Blok III wordt de slaapzaal vervangen door slaapunits. De slaapruimtes worden ook verfraaid. Dat moet tegen november 2009 klaar zijn. In Brugge wordt de inkomhall verbouwd tegen uiterlijk maart 2009.

* Illegalen met kinderen worden sinds 1 oktober 2008 niet meer in gesloten centra geplaatst in afwachting van hun verwijdering uit het land. Ze komen nu terecht in privéwoningen: 3 huizen in Zulte en 5 appartementen in Tubeke. Ze krijgen ook een coach toegewezen die hen moet voorbereiden op hun terugkeer. Turtelboom heeft twee Franstalige en twee Nederlandstalige coaches aangeworven.

Verwijderingen

* Het aantal verwijderingen uit het land blijft dalen. In 2006 ging het om 11.728 illegalen, in 2007 nog om 8.745 en in de eerste helft van 2008 werden 4.144 illegalen verwijderd.

Die daling heeft meerdere oorzaken.

Door de uitbreiding van de EU met Roemenië en Bulgarije worden de onderdanen van die landen nog maar verwijderd bij zware inbreuken tegen de openbare orde, zwart werk en herhaalde asielaanvragen.

Bovendien daalt het aantal mensen dat vrijwillig wil terugkeren. De aanhoudende geruchten over een ruime regularisatie van illegalen die worden verspreid door bepaalde politieke groeperingen (PS, cdH, Ecolo) zullen daaraan uiteraard niet vreemd zijn.

En dan heb je nog de politiek van minister van Integratie, Marie Arena, die alle uitgeprocedeerde (en dus illegale) asielzoekers in haar open centra laat zitten in afwachting van een regularisatie. Hun aantal beloopt er nu al 31%. Daardoor moeten echte asielzoekers, voor wie de centra bedoeld zijn, worden geweigerd. Turtelboom zelf maakt van dit laatste punt geen gewag, maar ze pleit wel fijntjes voor een "betere informatiedoorstroming tussen de open asielcentra en DVZ, zodat kan worden voorkomen dat sommigen te lang in een opvangstructuur blijven zitten".

* Er komen nochtans steeds meer "terugname-akkoorden" met herkomstlanden. Daarin verbinden die landen zich ertoe om hun illegale onderdanen terug bij zich te nemen.

Je hebt drie systemen: Europa, Benelux en België zelf.

De akkoorden van de EU leggen bij de herkomstlanden natuurlijk het meeste gewicht in de schaal. Europa heeft er nu zo al 11, waaronder met Rusland, Oekraïne, Moldavië en de vier westelijke Balkanstaten. In september 2008 werd een akkoord met Pakistan geparafeerd en onderhandelingen met Marokko en Turkije zijn begonnen, maar nog niet afgehandeld. In 2009 komen er onderhandelingen met Georgië en de Kaapverdische eilanden. Maar met China is er nog niets.

Daarnaast heb je dan ook nog terugname-akkoorden die door de Benelux worden ondertekend. In november 2008 komt er zo'n akkoord met Armenië en onderhandelingen met Frankrijk en Georgië zijn bezig.

En dan heb je tenslotte de bilaterale akkoorden, die België alleen afsluit met sommige buitenlanden. In 2008 werden zo terugname-akkoorden gesloten met Viëtnam, Guinea en Ecuador. In 2009 wil Turtelboom akkoorden met Iran, Irak en Nigeria.

Pijnpunten

Over de roemruchte pijnpunten (regularisatie van illegalen en economische migratie) zegt de beleidsnota zo goed als niets.

Turtelboom zelf liet woensdag in de Kamer weten dat ze binnen de regering probeert om tegen mei 2009 de Belgische grenzen open te gooien voor Roemenen en Bulgaren, zodat die hier zonder arbeidskaart mogen komen werken. Maar binnen de regering zou minister van Arbeid, Joëlle Milquet (cdH), hier totaal tegen, zodat dit mogelijk niet zal lukken.

De minister zegde woensdag ook nog dat de hoofdelijke aansprakelijkheid voor opdrachtgevers van werken (bedrijven die door ondernemers hun kantoren laten verbouwen of textiel laten produceren) pas gerealiseerd zal worden als er een globaal akkoord is over het migratiebeleid. De regering koppelt acht dossiers aan elkaar en daarin zit ook die hoofdelijke aansprakelijkheid.

De volledige nota vindt U in dit Word-bestand.