Fit & Gezond

"Opstaan met een wekker is heel ongezond"

Print
"Opstaan met een wekker is heel ongezond"

Foto: Shutterstock

"Wakker worden met een wekker is niet gezond", zegt Ticia Luengo Hendriks van Platform Betere Tijden. Die organisatie ijvert voor meer bewustwording over de biologische klok. Er bestaan namelijk wel degelijk ochtendmensen en avondmensen en voor hen is het moeilijk zich aan het ritme van de maatschappij aan te passen. Dat zorgt ervoor dat er heel wat onder hen rondlopen die niet genoeg slapen, wat op zijn beurt tot gezondheidsproblemen kan leiden.

De ene slaagt er 's avonds maar niet in onder de wol te kruipen en raakt er 's morgen ook niet uit, de andere barst 's morgens van de energie en ziet 's avonds al snel de kaars uitgaan. Ergens tussenin die avond- en morgenmensen bevindt zich nog een andere grote groep. Welk soort mens we zijn, hangt in grote mate af van onze genen. Zo zijn uitgesproken avond- en morgenmensen vaak dragers van het PER3-gen. Ze hebben een eigen biologische klok die niet bepaald gelijkloopt met het vaste stramien.

"Vanaf het moment dat je wakker wordt, neemt je slaapbehoefte toe. Dat heet slaapschuld", zegt Gerard Kerkhof, hoogleraar psychofysiologie aan de Universiteit van Amsterdam in Het Parool."Bij ochtendmensen gaat dit proces sneller dan bij avondmensen waardoor hun slaapschuld aan het einde van de dag groter is dan bij avondmensen. Daardoor voelt een ochtendmens zich aan het eind van een dag eerder slaperig dan een avondmens." En hetzelfde geldt, maar dan omgekeerd, voor de avondmensen.

Lichaam niet uitgerust

Door allerlei sociale verplichtingen gaan veel mensen echter tegen hun biologische klok in en ook de wekker helpt niet bepaald, meent Ticia Luengo Hendriks. Zij is medeoprichter van Platform Betere Tijden dat bewustwording wil creëren over de biologische klok en de impact daarvan op prestaties en gezondheid. "Tachtig procent van de Nederlanders gebruikt een wekker om wakker te worden voor het werk. Dat is heel ongezond. Je onderbreekt je slaap dagelijks, terwijl je lichaam aangeeft nog niet uitgerust te zijn."

Een opgebouwde slaapschuld kan wel degelijk gevaarlijk zijn en leiden tot gezondheidsproblemen. Het houdt een verhoogd risico op diabetes, hart- en vaatziekten en stemmingsstoornissen als depressies in. Weg met de 9 to 5 dus, zegt Hendriks. Of toch niet? Kerkhofs heeft zo zijn bedenkingen. "De mens is erop gebouwd een vast ritme te volgen, want de biologische klok dicteert alles", zegt hij. 

Klok corrigeren

Maar er is goed nieuws voor de uitgesproken avond- en ochtendmensen, je biologische klok kun je eigenhandig corrigeren en dat doe je via deze drie tips:

  • Blootstelling aan licht: avondmensen stellen zich beter veel bloot aan licht met bijvoorbeeld een wake-uplight. Voor ochtendmensen geldt het omgekeerde, die dragen beter een zonnebril of werken in een verduisterde kamer. 's Avonds doe je net het net andersom
  • Regelmaat: hou je aan een vast patroon. Slaap, eet en beweeg op gezette tijden, ook in het weekend
  • Activiteiten: ochtendmensen doen het 's morgens beter rustig aan, avondmensen plannen dan weer hun activiteiten best 's morgens in

Niet te missen