Hoe kon brein achter aanslagen in Catalonië 10 jaar onder de radar blijven?

Print
Hoe kon brein achter aanslagen in Catalonië 10 jaar onder de radar blijven?

Abdelbaki Es Satty, het brein achter de aanslagen in Barcelona en Cambrills, leek een normale man, niemand had iets gezien en niemand vermoedde ook maar dat hij er radicale en gewelddadige ideeën op nahield. Hoe is het mogelijk dat zo’n individu tien jaar onder de radar kan blijven en in alle stilte een heuse terroristische cel kan opbouwen? Aan de hand van een jihadistische handleiding, dat meldt de Spaanse krant El Pais.

Es Satty was al ruim tien jaar geradicaliseerd zonder dat iemand iets doorhad. Zijn trips naar Vilvoorde deden geen belletjes rinkelen, er waren geen tekens aan de wand, alles wees in de richting van een brave imam die een gematigde vorm van de islam leek te belijden.

Dat beeld ging aan diggelen toen zijn plan - letterlijk - in zijn gezicht ontplofte. Hij kwam om bij een explosie in een huis in Alcanar, waar een grote hoeveelheid gasflessen opgeslagen, vermoedelijk om een bom te maken.

Hoe kon brein achter aanslagen in Catalonië 10 jaar onder de radar blijven?
Foto: AP

Es Satty bleef incognito dankzij de training van Mohamed Mrabet (48) en een uiterst zorgwekkende handleiding. Mrabet was een Marokkaanse slager die in een klein Catalaans dorpje woonde, samen met zijn vrouw, een Britse bekeerlinge. Overdag werkte hij in de plaatselijke moskee, ’s nachts was vooral actief als hoofd van “Viceless of the west”, een Al Qaeda-splintergroepering. Mrabet was een passieve jihadist, hij ronselde jongeren en stuurde die ze naar Syrië en Irak om daar de wapens op te nemen. Eén van die jongeren was gelinkt aan de Al-Qaeda-cel verantwoordelijk voor de aanslag van Casablanca in 2003.Ook op de verdachtenlijst toen: Es Satty.

De Spaanse recherche heeft Es Satty maandenlang afgeluisterd, denkende dat hij deel uitmaakte van die cel, maar tegen 2005 konden ze geen bewijzen vinden dat hij geradicaliseerd was. Het onderzoek werd verticaal geklasseerd.

Tegen Mrabet werd wel genoeg bewijs verzameld. Bij zijn arrestatie in 2008 vonden speurders allerlei persoonlijke documenten van Es Satty en ook een handleiding: “Clandestiniteit in de jihad is een legitieme plicht”. Later zal blijken dat Es Satty die handleiding door en door kende en ter harte heeft genomen.

Hoe kon brein achter aanslagen in Catalonië 10 jaar onder de radar blijven?
Een van de tientallen slachtoffers van de aanslag in Barcelona wordt geholpen. Foto: *

Liegen en misleiden

De handleiding beschrijft hoe jihadisten ongemerkt blijven en als gematigde moslims kunnen doorgaan. “Geheimhouding speelt een sleutelrol in alle vormen van oorlogsvoering. Het is een vergissing het niet te gebruiken in de jihad”, staat te lezen artikel 1 van het document dat El Pais kon inkijken. “De heersende ongelovigen hebben duizenden spionnen die inlichtingen en informatie garen over de Mujahedeen.”

Artikel 2 is explicieter: “De moslim moet de ongelovigen imiteren qua klederdracht als het de islam (de jihad) ten goede komt. Net zoals de joden dat deden, in de dagen dat ze naast de Arabieren op het Arabische schiereiland woonden.” Leugens, overigens één van de grootste zonden volgens de islam, zijn toegestaan, aldus het document. “Liegen en misleiden is toegestaan als het tot doel heeft de ongelovigen te straffen.”

Es Satty volgde die raad naar de letter. Zo staat hij op geen enkel officieel document (paspoort, rijbewijs...) met een lange baard en ook zijn dagelijkse gewoontes en routines gaven geen hints over zijn radicale en gewelddadige ambities. Hij leek een doodnormale moslim.

“Dit was een man die al lang besloten had een grootse aanval op poten te zetten en om de geschiedenis in te gaan als de dader”, vertelt een politiebron aan El Pais, “het was zijn persoonlijk droom”. Alleen kon die droom het daglicht niet verdragen.