BOEK. Peter Ackroyd - Thomas More

Print
BOEK. Peter Ackroyd - Thomas More

Foto: more

De beslagen Britse biograaf en literaire duizendpoot Peter Ackroyd gaat in zijn jongste boek dieper in op de figuur van Thomas More (1478-1535), patroonheilige van de politici en een van de markantste figuren uit de westerse geschiedenis.

More was een complex, veelzijdig en moedig man die in zijn tijd de geesten beroerde en de verbeelding prikkelde. Hij was, samen met zijn boezemvriend Erasmus, dé kampioen van het humanisme. Deze laatste droeg overigens zijn Lof der zotheid aan More op.
Zelf schreef More exact 500 jaar geleden met Utopia een van de bekendste en scherpste satires aller tijden. In dit boekje over een niet-bestaande ideale staat, levert hij uitgebreid commentaar op al wat hem zint en vooral niet zint in de woelige wereld waarin hij leeft. Een wereld waarin hij op de eerste plaats te maken krijgt met zijn soeverein en beschermheer, de beruchte Engelse koning Henry VIII. Het was Mores weigering om Henry te helpen in zijn scheiding van Catharina van Aragon - in de hoop om met met zijn tweede vrouw Anne Boleyn aan een mannelijke troonopvolger te geraken – die hem uiteindelijk op het schavot zou doen belanden. Waar hij eeuwen later, als katholieke martelaar, heilig voor zou worden verklaard.
Zijn bewonderaars noemen hem de ultieme rots in de branding, een man die bewust koos te sterven voor zijn geloof. Tegenstanders spreken veeleer van een stugge, bijwijlen wrede, aanhanger van een super-autoritaire Roomse kerk, die met plezier aanhangers van het opkomende protestantisme tot de brandstapel veroordeelde, al was het maar om zijn gelijk te bewijzen.
Peter Ackroyd probeert beide zienswijzen met elkaar te verzoenen, maar geeft More doorgaans toch een voetje voor. Het is diens uiterst negatieve visie op de prille Lutheraanse kerk en haar aanhangers die het boek domineert. Gelukkig is er af en toe ook een kritische noot, waardoor deze biografie niet tot een zielloze hagiografie verwordt.
Peter Ackroyds liefde voor de stad Londen spreekt uit de uiterst gedetailleerde beschrijvingen van het leven in de straten, de werkhuizen, de huiskamers en aan het hof. Zij vormen misschien wel het echte hoogtepunt van dit interessante boek.
Polis, 501p, 34,50 euro