"De varkens verdronken en de kippen zaten op het dak"

Print

Wiske op de plaats waar de dijkbreuk gebeurde. De vaart was toen veel smaller. Foto: kma

Zandhoven - Losgeslagen boten op de straten, weggespoelde huizen: de beelden van de ravage die orkaan Irma op Sint-Maarten en in Florida achterliet, lijken hier een ver-van-mijn-bedshow. Maar niet voor Wiske (90). "In 1938 zag Viersel-Dijk er ook zo uit."

Louise 'Wiske' Der Kinderen (90) woont in Massenhoven, maar ze groeide op in Viersel. Ze is een van de weinige Vierselnaars van haar generatie die nog levendige herinneringen hebben aan de dijkbreuk van 3 maart 1938, toen Viersel-Dijk helemaal overstroomde. Zelfs de Menkhoeve in Pulle stond blank. Viersel was toen voorpaginanieuws in uw krant. De oude krantenfoto's tonen de silhouetten van de watermolen en de brouwerij van Viersel, met daarvoor één grote watermassa, alsof Viersel aan de zee ligt.

Wiske is waarschijnlijk de laatste ooggetuige die zag hoe twee binnenschepen door de kracht van het kolkende water door de gebroken dijk van het Albertkanaal werden gestuwd naar de ondergelopen straat. Geslurpt, noemde de journalist het in 1938 nog.

“Ik was 10 jaar, al lijkt het in mijn herinnering alsof ik jonger was”, vertelt Wiske, bij wie de beelden op haar netvlies gebrand staan, zo veel indruk maakte het op haar. “Het leek oorlog. Ik weet het nog goed, de dijkbreuk gebeurde op een donderdagmorgen rond half elf. We zaten in de klas van de meisjesschool, toen de oudste dochter van café De Kroon kwam vertellen dat de dijk was doorgebroken en heel Viersel-Dijk overstroomde.”

Wiske moest van de onderwijzeres recht naar huis. “Maar ik was eigenwijs en ging tóch kijken, langs de kant van Viersel-centrum, aan de Watersportlaan waar café De Scheepvaart is. De vaart was toen nog veel smaller. Normaal was er een draaibrug, maar je mocht niet meer naar de overzijde. Twee boten werden voor mijn ogen door de breuk weggezogen. Het leken mosselschelpen. Ze dreven gewoon op de steenweg naar Grobbendonk, de huidige Dennenlaan. De kracht van dat water was iets geweldigs. Alles kolkte en schuimde. Eén huis, dat bewoond werd door de familie Goormans, werd meegesleurd. Toen het water wegtrok, schoot er niks van over. Die familie is later naar Lier verhuisd.”

Een beeld dat Louise zich nog voor de geest kan halen, waren de kippen die overal op de daken zaten. “Varkens en kalveren verdronken, maar gelukkig stierf er geen mens. Ramptoerisme bestond toen ook al. Ik herinner me hoe 's zondags de Veerstraat vol auto's stond van mensen die kwamen kijken. Ze moesten dan nog een heel eind stappen, om voornamelijk wat slijk te zien, want het water was tegen dan bijna weggetrokken. Voor ons was dat een evenement, want zo veel auto's zag je toen nog niet. Ik geloof dat ze de sas van Wijnegem en van Herentals dicht hebben gezet om de vaart in Viersel droog te leggen.”

De breuk ontstond bij werken aan de duiker waar de Molenbeek onder het Albertkanaal gaat. De locomotieven van de arbeiders werden meegezogen. “Prins Karel, de latere regent, is de slachtoffers komen bezoeken in café De Kroon. Het gezin met het weggespoelde huis kreeg 10.000 frank van hem. Ze waren álles kwijt. Dat geld zal wel van een of ander fonds zijn gekomen en niet uit zijn eigen beurs.”

Het beeld van de boten beklijft Wiske nog het meest. “Ze stopten vlak voor een calvariekruis dat ergens aan de watermolen stond. Een pakkend beeld. Ik weet niet wat er van die schippers geworden is. Je moet weten dat die schepen toen nog door paarden of mensen werden voorgetrokken. De schepen die wegspoelden werden altijd door een dik, klein vrouwtje getrokken.”

Of haar moeder achteraf kijfde dat Wiske niet direct naar huis was gekomen? “Nee, ze begreep dat dit iets unieks was.”

kristin matthyssen ¦

Immo in de regio

Auto's in de kijker

Jobs in de regio